Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық өнертапқыш (1819–1883)
American inventor (1819–1883)
Лидия Эстес Пинкхэм (туған Эстес; 9 ақпан 1819 – 17 мамыр 1883) – американдық өнертапқыш және менструальді және менопаузалық проблемаларға арналған дәрілік өсімдіктерден жасалған алкогольдік "әйелдер тонигін" сатушы. Медициналық сарапшылар бұл құралды шарлатандық деп есептесе де, бүгінгі күні ол өзгертілген түрінде сатылуда. Pinkham's Vegetable Compound-тың белсенді насияттауы оның танымалдылығын арттырды, сонымен қатар күмәнданушыларды біріктірді. Ұзақ жарнамалық мәтіндер "әйелдердің әлсіздігі", "истерия" және сол кезде көп айтылған басқа да тақырыптарды көркемдеп баяндады. Пинкхэм әйелдерді жеке хат жазуға шақырды және клиенттерді құралдың тиімділігіне көндіру үшін хат алмасуды жүргізіп отырды. Барлық жауаптар Пинкхэмнің өзінен емес екені анық, өйткені олар оның қайтыс болғаннан кейін де келіп түсе берді. Пинкхэм және оның әйелдерге арналған "дәрілік қоспасы" "Lily the Pink" атты әдепсіз әнге арқау болды, ал оның тазартылған нұсқасы Ұлыбританияда The Scaffold тобының хит-парадта бірінші орын алды.
Lydia Estes Pinkham (born Estes; February 9, 1819 – May 17, 1883) was an American inventor and marketer of a herbal alcoholic "women's tonic" for menstrual and menopausal problems, which medical experts dismissed as a quack remedy, but which is still on sale today in a modified form. It was the aggressive marketing of Pinkham's Vegetable Compound that raised its profile, while also rallying the skeptics. Long, promotional copy would dramatise "women's weakness", "hysteria" and other themes commonly referenced at the time. Pinkham urged women to write to her personally, and she would maintain the correspondence in order to expose the customer to more persuasive claims for the remedy. Clearly the replies were not all written by Pinkham herself, as they continued after her death. Pinkham and her "medicinal compound" for feminine disorders became the subject of a bawdy drinking song, "Lily the Pink", of which a sanitized version became a number one hit by The Scaffold in the United Kingdom.
Өмірбаян
Пинкхэм Массачусетс штатының Линн қаласында Уильям мен Ребекка Эстестің он екі баласының оныншысы болып дүниеге келді. Эстес – бұл ежелгі квакерлер отбасы, олардың түбі Уильям Эстеске жетеді, ол 1676 жылы Америкаға көшіп келген квакер еді, және одан арқылы он үшінші ғасырдың итальяндық Эсте әулетіне дейін тамыр тартады. Уильям Эстес бастапқыда аяқкиімші болған, бірақ Лидия 1819 жылы дүниеге келген кезде ол жылжымайтын мүлікпен айналысып байып, «жантәлімді шаруа» дәрежесіне көтерілді. Пинкхэм Линн академиясында білім алып, 1843 жылдың қыркүйегінде үйленер алдында мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Эстестер – күшті аболиционистер және сегрегацияға қарсы отбасы болған. Фредерик Дуглас – құлдықтан қашқан және аболиционисттік қозғалыстың жетекшісі, олардың көршісі және отбасылық досы болды. Эстестердің үйі Уильям Ллойд Гаррисон сияқты жергілікті және келуші аболиционисттік көшбасшылардың жиналатын орны болды. Эстестер 1830 жылдары құлдық мәселесіне байланысты квакерлерден бөлініп шықты. Пинкхэм он алты жасында Линн әйелдерінің құлдыққа қарсы қоғамына қосылды. 1840 жылдарда аболиционисттік қозғалыстың арасындағы дауларда Пинкхэм Натаниел П. Роджерстің феминистік және моральдық ықпалдастыру ұстанымдарын қолдады. Оның балалары құлдыққа қарсы күресті жалғастырды. Исаак Пинкхэм 1843 жылы Лидияға үйленгенде 29 жастағы аяқкиім өндіруші болған. Ол жылжымайтын мүлікпен қоса, түрлі бизнестерді сәттіліксіз сынап көрді. 1844 жылы Лидия олардың алғашқы баласы Чарльз Хакер Пинкхэмді дүниеге әкелді. Олар екінші баларын гастроэнтериттен жоғалтты, бірақ 1848 жылы екінші тірі баласы, Дэниел Роджерс Пинкхэм дүниеге келді. Үшінші ұлы Уильям Пинкхэм 1852 жылы, ал қызы Аролин Чейз Пинкхэм 1857 жылы дүниеге келді. Пинкхэмнің барлық балалары кейіннен Пинкхэмнің дәрі-дәрмек бизнесіне қатысты. Көптеген әйелдер сияқты, Пинкхэм үйде емдік құралдар жасады және рецепттерді жинап алып отырды. Оның «әйелдерге арналған» дәрісі көршілері арасында танымал болды, оларға ол тегін берді. Бір әңгіме бойынша, оның күйеуі рецептті қарыздың бір бөлігі ретінде алған. Бұл оқиғаның шындығы қандай болса да, оның дәрісінің құрамы Джон Кингтің «Американдық дәріханасы» сияқты көздерден алған өсімдіктер туралы білімімен сәйкес келді, ол оның меншігінде болғаны және пайдаланғаны белгілі. Мұндай жағдайда көптеген адамдар лицензиясы жоқ «түбір және шөп» емшілеріне, әсіресе Пинкхэм сияқты үйдегі емдік құралдарын бөлісуге дайын әйелдерге сенім артатын. Исаак Пинкхэм 1870 жылдардың басындағы экономикалық дағдарыстан кейін қаржылық жағдайы нашарлады. Пинкхэм отбасының бақыты ұзақ уақыттан бері тұрақсыз болған, бірақ енді олар қиын жағдайға түсті. 1875 жылы дәріні отбасылық бизнеске айналдыру туралы идея туды. Лидия бастапқыда дәріні пеште дайындады, кейін оның табысы өндірісті заводқа көшіруге мүмкіндік берді. Ол клиенттерге хаттар жазып, жарнамалық мәтіндердің көп бөлігін өзі жазды. 1876 жылдан бастап кеңінен таралған Лидия Э. Пинкхэмнің көкөніс қосылысы 19 ғасырдың ең танымал патенттік дәрілерінің біріне айналды. Осы өнімнің ұрпақтары бүгінге дейін қолжетімді. Пинкхэмнің шеберлігі – өнімді тікелей әйелдерге сатуда еді, және оның компаниясы оның қайтысынан кейін де оның ақылды маркетингтік тактикасын жалғастырды. Оның суреті таңбаға салынған, ал компаниясы ризашылық білдірген әйелдердің куәліктерін пайдалануға ерекше мән берді. Жарнамалық мәтіндер әйелдерді Пинкхэмге хат жазуға шақырды. Олар жазды және жауап алды. Пинкхэм қайтыс болғаннан кейін де ондаған жылдар бойы хат жазып, жауап ала берді. Бұл қызметкерлердің жазған жауаптары әйелдердің медициналық мәселелерін, кеңестерді және, әрине, компания өнімдеріне ұсыныстарды біріктірді. 1905 жылы «Ladies' Home Journal» журналы Пинкхэмнің қабір тасының суретін жариялап, бұл алдауды әшкереледі. Пинкхэм компаниясы хаттарға Лидия Пинкхэм емес, оның енесі Дженни Пинкхэм жауап беріп отырғанын білдіргісі келмегенін мәлімдеді. Пинкхэмнің мақсаты экономикалық болғанымен, көптеген қазіргі феминистер оны етеккір және «өмірдің фактілері» туралы ақпарат таратуы үшін құрметтейді және оны әйелдердің денсаулық мәселелері үшін күрескен адам деп санайды, осы кезде медицина мекемелері әйелдерге нашар қызмет көрсеткен. Лидия Пинкхэмнің үйі, оның Линн қаласындағы Вестерн даңғылындағы фабрикасының жанында орналасқан, 2012 жылдың 25 қыркүйегінде тарихи орындардың ұлттық тізіміне енгізілді. 1922 жылы Лидияның қызы Аролин Пинкхэм Чейз Гоув Сейлем қаласында Лидия Э. Пинкхэм атындағы еске алу клиникасын құрды, ол жас аналар мен олардың балаларына денсаулық сақтап қызмет көрсету үшін құрылды. Клиника 1990 жылдан бері Лидияның төртеуінші ұрпағының өкілі Стивен Нейтан Дотидің бақылауында, ол еске алу ғимаратын жеке тұрғын үйі ретінде де пайдаланады. Клиника 2013 жылы жұмыс істеп тұр. Ол Сейлем әйелдерінің мұра жолының 9-сайты болып белгіленген.
Pinkham was born in the manufacturing city of Lynn, Massachusetts, the tenth of the twelve children of William and Rebecca Estes. The Estes were an old Quaker family tracing their ancestry to one William Estes, a Quaker who migrated to America in 1676, and through him to the thirteenth century Italian House of Este. William Estes was originally a shoemaker but by the time Lydia was born in 1819, he had become wealthy through dealing in real estate and had risen to the status of "gentleman farmer". Pinkham was educated at Lynn Academy and worked as a schoolteacher before her marriage in September 1843. The Estes were a strongly abolitionist and anti segregation family. The fugitive slave and abolitionist leader Frederick Douglass was a neighbor and a family friend. The Estes' household was a gathering place for local and visiting abolitionist leaders such as William Lloyd Garrison. The Estes broke from the Quakers over the slavery issue in the 1830s. Pinkham joined the Lynn Female Anti slavery Society when she was sixteen. In the controversies which divided the abolitionist movement during the 1840s, Pinkham would support the feminist and moral persuasion positions of Nathaniel P. Rogers. Her children would continue in the anti slavery tradition. Isaac Pinkham was a 29 year old shoe manufacturer when he married Lydia in 1843. He would try various businesses without much success, including real estate. Lydia gave birth to their first child, Charles Hacker Pinkham, in 1844. She lost their second child to gastroenteritis, but gave birth to their second surviving child, Daniel Rogers Pinkham, in 1848. A third son, William Pinkham, was born in 1852, and a daughter, Aroline Chase Pinkham, in 1857. All the Pinkham children would eventually be involved in the Pinkham medicine business. Like many women of her time, Pinkham brewed home remedies for which she continually collected recipes. Her remedy for "female complaints" became very popular among her neighbors to whom she gave it away. One story is that her husband was given the recipe as part payment for a debt. Whatever truth may be in this, the ingredients of her remedy were generally consistent with the herbal knowledge available to her through such sources as John King's American Dispensary, which she is known to have owned and used. In these circumstances, many preferred to trust unlicensed "root and herb" practitioners, and especially to trust women who were prepared to share their domestic remedies, such as Pinkham. Isaac Pinkham was ruined financially in the economic depression of the early 1870s. The fortunes of the Pinkham family had long been patchy, but they now entered on hard times. In 1875, the idea of making a family business of the remedy was formed. Lydia initially made the remedy on her stove before its success enabled production to be transferred to a factory. She answered letters from customers and probably wrote most of the advertising copy. Mass marketed from 1876, on, Lydia E. Pinkham's Vegetable Compound became one of the best known patent medicines of the 19th century. Descendants of this product are still available today. Pinkham's skill was in marketing her product directly to women, and her company continued her shrewd marketing tactics after her death. Her own face was on the label, and her company was particularly keen on the use of testimonials from grateful women. Advertising copy urged women to write to Pinkham. They did, and they received answers. They continued to write and receive answers for decades after Pinkham's own death. These staff written answers combined forthright talk about women's medical issues, advice, and, of course, recommendations for the company product. In 1905, the Ladies' Home Journal published a photograph of Pinkham's tombstone and exposed the ruse. The Pinkham company insisted that it had never meant to imply that the letters were being answered by Lydia Pinkham, but by her daughter in law, Jennie Pinkham. Although Pinkham's motives were economic, many modern day feminists admire her for distributing information on menstruation and the "facts of life", and they consider her to be a crusader for women's health issues in a day when women were poorly served by the medical establishment. The Lydia Pinkham House, located near her factory on Western Ave in Lynn, Massachusetts, was placed on the National Register of Historic Places September 25, 2012. In 1922, Lydia's daughter Aroline Pinkham Chase Gove founded the Lydia E. Pinkham Memorial Clinic in Salem, Massachusetts, to provide health services to young mothers and their children. The clinic has been controlled since 1990 by Stephen Nathan Doty, a fourth generation descendant of Lydia, who also uses the memorial building as his personal residence. The clinic is in operation as of 2013. It is designated Site 9 of the Salem Women's Heritage Trail.
Ішімдік әндері
Пинкхэм мен оның "дәрілік қосылысы" "Лидия Пинкхэмнің балладасы" атты халық әнінде мәңгі есте қалды, ол "Лилия Пинк" (Roud No 8368) деп те белгілі. Нақты нұсқасы жоқ, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде (оның канадалық сарбаздарға жатқызылғаны) бір нұсқасы болғаны мәлім. Тағам немесе дәрінің күлкілі сергітетін әсерін сипаттайтын әндер кең тараған, ал Пинкхэмнің дәрісі "әйелдердің ауруларына" арналғандықтан, оның қандай дерттерді емдейтіні туралы қиялға оңай берілді. Әйелдерге арналған қарапайым тоник осындай әннің тақырыбы болуының тағы бір себебі – егерменші және отызыншы жылдардың басында – оның құрғақ заманда 40 градустық сусын ретінде қолданылуы еді. "Лилия Пинк" атты цензураланған нұсқасы The Scaffold тобы үшін 1968/69 жылдары Ұлыбританияда бірінші орынды жеңіп алды. The Irish Rovers тобы да 1969 жылы "Tales to Warm Your Mind" альбомында әннің Scaffold нұсқасын жариялады, ал ол сингл ретінде АҚШ Billboard чарттарында Топ 30-ға енді. Ән 1969 жылы Ришард Энтони тарапынан француз тіліне аударылып, "пансе" (жалпы емдік дәрі) деп аталатын зиянды әсерлерін күлкілі түрде сипаттады.
Pinkham and her "medicinal compound" are memorialized in the folk song "The Ballad of Lydia Pinkham", also known as "Lily the Pink" (Roud number 8368). There is no definitive version, but one variant is known to have been in existence by the time of World War I (when it is ascribed to Canadian soldiers). Drinking songs describing the humorous invigorating effects of some food or medicine form are widespread, and the fact that Pinkham's medicine was marketed for "female complaints" made it especially vulnerable to ribald fantasies about what it might cure. A further reason that a humble women's tonic could become the subject of such a song – and an increasing success in the twenties and early thirties – was its availability as a 40 proof drink during the Prohibition era. A sanitized version, "Lily the Pink", was a number one hit for The Scaffold in the United Kingdom in 1968/69. The Irish Rovers also released the Scaffold version of the song in 1969, on the album Tales to Warm Your Mind and, as a single, it reached the Top 30 on the US Billboard charts. The song was successfully adapted into French in 1969 by Richard Anthony, humorously describing the devastating effects of a so called "panacée" (universal medicine).
Басқа
"Камерман" (1928) фильмінде Бастер (Бастер Китон) Салли Ричардстың (Марселин Дей) суретін есік күзетшісіне көрсеткенде, ол оның кім екенін сұрайды, Бастер сарказммен: "Бәлкім, ол Лидия Пинкхэм шығар" дейді. "The Penguin Pool Murder" (1932) фильмінде қылмыс анықтаушы Хильдегард Уизерс кеңсе хатшысын көп макияж жаққаны үшін әжуалайды, ал қыз оған сарказммен: "Жарайды, Лидия Пинкхэм" деп жауап береді. "Footlight Parade" (1933) фильмінде Нан (Жоан Блонделл ойнайды) күмәнді сөзге: "Мен Лидия Пинкхэммін" деп жауап қайтарады. Джон Стейнбектің "Едемнің шығысы" (1952) романында Фэй тіс ауруын басу үшін осы емді қолданып, "Бұл тамаша дәрі" дейді. "Коломбоның" "Сүйкімді, бірақ қауіпті" (1973) эпизодында лейтенант косметика компаниясының иесіне (Вера Майлз ойнайды): "Сен Лидия Пинкхэм сияқтысың" дейді. Маргарет Атвудтың "Қызметшінің әңгімесі" (1985) романында Лидия әпкесі Лидия Э. Пинкхэмнің өсімдік құрамымен аталған (барлық әпкелердің аттары үй шаруашылығы немесе фармацевтикалық брендтердің аттарымен байланысты). Стивен Кингтің "Талисман" (1984) романында бір кейіпкер екіншісіне дәріханаға барып, "Маған Лидия Пинкхэмнің майынан бір бөтелке әкеліп бер" дейді.
In the film The Cameraman (1928), when Buster (Buster Keaton) shows Sally Richards' (Marceline Day) tintype portrait to a doorman asking for her identity, he sarcastically replies "Maybe it's Lydia Pinkham." In the film The Penguin Pool Murder (1932), crime sleuth Hildegarde Withers teases an office secretary about putting on too much make up, to which the girl sarcastically retorts "Okay, Lydia Pinkham." In the film Footlight Parade (1933), Nan (played by Joan Blondell) retorts to a dubious claim "And I'm Lydia Pinkham." In John Steinbeck's novel East of Eden (1952), Faye uses the remedy to soothe a toothache, saying "That's a wonderful medicine." In the "Lovely But Lethal" episode of Columbo (1973), the Lieutenant says to the owner of a cosmetic company (played by Vera Miles) "You're like Lydia Pinkham." In Margaret Atwood's The Handmaid's Tale (1985), Aunt Lydia is named after Lydia E. Pinkham's Vegetable Compound (as all Aunts are named after house supply or pharmaceutical brands). In Stephen King's The Talisman (1984), a character tells another to go to a drugstore and "fetch me a bottle of Lydia Pinkham’s ointment.”