Кіріспе

Сасебодағы 2004 жылғы кісі өлтіру

2004 жылғы жапондық кісі өлтіру

"Сасебо кесу" (佐世保小6女児同級生殺害事件), сондай-ақ "Невада қызыл кісі өлтіру" деп те белгілі, – 12 жасар жапондық мектеп оқушысы Сатоми Митараиді (御手洗 怜美) 11 жасар сыныптасы, "Қыз А" (Жапонияда әйел қылмыскерлерді атау үшін қолданылатын әдеттегі есім) өлтірген оқиға. Кісі өлтіру 2004 жылдың 1 маусымында Нагасаки префектурасының Сасебо қаласындағы бастауыш мектепте болды. Қылмыскер Митараидің мойнын және қолын кескішпен кесіп жарақаттады. Оқиғаға байланысты интернетте мемдер пайда болды және Жапонияда қылмыстық жауапкершілік жасын төмендету мәселесі талқыланды. Қылмыскердің аты-жөні Жапония заңнамасына сәйкес жарияланбады, жасөсперім қылмыскерлердің жеке басын ашуға тыйым салынған. Нагасаки облыстық заң басқармасы интернет қолданушыларын оның суретін таратудан бас тартуға шақырды.

Өлтіру

2004 жылғы 1 маусымда А қызы Нагасаки префектурасының Сасебо қаласындағы Окубо бастауыш мектебінде түскі үзіліс кезінде бос сыныпта 12 жасар сыныптасы Сатоми Митарайды өлтірді. А қызы қанға батқан киімдерімен сыныпқа қайтып келді. Екі қыздың да жоғалғанын байқаған мұғалімі денеге тап болып, полицияға хабарласты. Қамауға алынғаннан кейін А қызы қылмысын мойындап, полиция қызметкерлеріне "Мен кешірім сұраймын, кешірім сұраймын" деді. Ол полиция бөлімшесінде түнде жиі жылап, тамақ жемей, су ішпей өткізді. А қызы бастапқыда кісі өлтіруге ешқандай себеп болмағанын айтты. Бірақ, көп ұзамай ол полицияға Митараймен интернеттегі жазбалар салдарынан дауласқанын мойындады. А қызы Митарайдың оның салмағы туралы сөздері арқылы оны жамандағанын және "үлгілі" деп атағанын айтты. 2004 жылғы 15 қыркүйекте Жапонияның отбасылық соты А қызының жас екенін ескермей, қылмыстың ауырлығына байланысты оны мәжбүрлеп емдеуге жіберу туралы шешім қабылдады. Ол Точиги префектурасындағы түзету мекемесіне жіберілді. Нагасаки отбасылық соты бастапқыда А қызын екі жылға мәжбүрлеп ұстауға үкім шығарды, бірақ 2006 жылғы қыркүйекте психологиялық сараптамадан кейін мерзімі тағы екі жылға ұзартылды. 2008 жылғы 29 мамырда жергілікті билік қосымша жаза талап етпейтінін мәлімдеді. А қызының қарым-қатынас жасаудағы қиындықтары мен шектен тыс қызығушылықтары болғандықтан, оған кісі өлтіргеннен кейін Аспергер синдромы диагнозы қойылды.

Реакция

Бұл оқиға Жапонияда 1997 жылы Кобеде болған балалардың қаны төгілуіне байланысты қылмыстық жауапкершілік жасын 16-дан 14-ке дейін төмендету қажеттігі туралы пікірталас тудырды. А қызы оқиғаға дейін қалыпты және жақсы бейімделген бала ретінде қарастырылды, бұл халықты одан да алаңдатты. Киичи Иноуэ мен Садаказу Танигаки сияқты Жапон диетасының мүшелері оқиғадан кейін жасаған мәлімдемелері үшін сынға ұшырады. Иноуэ А қызын "генки" (күшті, жанданулы) деп атағаны үшін сынға ұшырады, бұл сөз жағымды мағына береді. Танигаки өлтіру әдісін, яғни мойын кесуді "еркектік" әрекет деп сипаттағаны үшін сынға түсті. А қызы жапондық 2channel сияқты интернет-қоғамдастықтарында интернет-мемге айналды. Ол "Невада тан" деген лақап атымен танылды, себебі сыныптағы суретінде Невада университетінің Рино қаласындағы жейдесін киген қыз көрсетілген, ал "тан" жапон тіліндегі құрметті жұрнақтың балалар тілінде айтылуы, көбінесе жас қыздарға қатысты қолданылады. Акио Мори бұл жағдайды өзінің даулы "ойын миы" теориясын қолдау үшін келтірді, бұл теория псевдонауқа ретінде сынға ұшырады. А қызының "Қызыл бөлме" деп аталатын өлім тақырыбындағы флэш-анимацияның жанкүйері болғаны хабарланды, бұл мәлімдеме аталған теорияны қолдау үшін пайдаланылды. Сондай-ақ, А қызының "Битва за салон" (Battle Royale) деп аталатын әдебиетке қарсы романды оқығаны және оның жас студенттердің өлімге дейін күресетін фильмге бейімделуін көргені белгілі болды. 2005 жылдың 18 наурызында Окубо бастауыш мектебінің бітіру салтанатында студенттерге Митараидың өліміне орай бос беті бар бітіру альбомы тарту етілді, онда олар Митараидың, А қызының немесе екі қыздың бірге түскен суреттерін жапсыра алатын болды. Митараиға қаза болғаннан кейін диплом берілді, оны оның әкесі қабылдады. А қызына да сертификат берілді, өйткені Жапонияда орта мектепке түсу үшін сертификат қажет, ал мектеп бұл оның "қоғамға қайта бейімделуіне" көмектеседі деп сенді.