Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қаржы саласындағы шамалардың түрлері
Types of quantities in financial fields
Экономика, бизнес, есеп және осымен байланысты салалар көбінесе қорлар мен ағындар деп жіктелетін шамаларды ажыратады. Олардың өлшем бірліктері өзгеше. Қор нақты бір уақытта өлшенеді және сол уақыттағы (мысалы, 2004 жылғы 31 желтоқсан) бар шаманы көрсетеді, ол бұрын жинақталған болуы мүмкін. Ағын айнымалысы белгілі бір уақыт аралығында өлшенеді. Сондықтан, ағын уақыт бірлігіне шаққанда өлшенеді (мысалы, бір жыл). Ағын осы мағынада жылдамдыққа немесе өтімділікке ұқсас. Мысалы, АҚШ-тың номиналды жалкі өкінімі белгілі бір кезеңде, мысалы, бір жылда жұмсалған долларлардың жалпы сомасын көрсетеді. Сондықтан, ол ағын айнымалысы болып табылады және өлшем бірлігі доллар/жыл. Ал, АҚШ-тың номиналды капитал қоры – АҚШ экономикасындағы жабдықтардың, ғимараттардың және басқа да нақты өндірістік активтердің доллармен есептелген жалпы құны, өлшем бірлігі – доллар. Диаграмма қазіргі қолда бар капиталдың жаңа инвестиция ағыны арқылы қалай артатынын және тозу ағыны арқылы қалай кемитінін көрсетеді.
Economics, business, accounting, and related fields often distinguish between quantities that are stocks and those that are flows. These differ in their units of measurement. A stock is measured at one specific time, and represents a quantity existing at that point in time (say, December 31, 2004), which may have accumulated in the past. A flow variable is measured over an interval of time. Therefore, a flow would be measured per unit of time (say a year). Flow is roughly analogous to rate or speed in this sense. For example, U. S. nominal gross domestic product refers to a total number of dollars spent over a time period, such as a year. Therefore, it is a flow variable, and has units of dollars/year. In contrast, the U. S. nominal capital stock is the total value, in dollars, of equipment, buildings, and other real productive assets in the U. S. economy, and has units of dollars. The diagram provides an intuitive illustration of how the stock of capital currently available is increased by the flow of new investment and depleted by the flow of depreciation.
Есепке алудағы қорлар мен ағымдар
Осылайша, қор – баланс күніндегі (немесе белгілі бір уақыт кезеңіндегі) активтің құнын көрсетеді, ал ағын – есептік кезеңдегі транзакциялардың (сату немесе сатып алу, кіріс немесе шығыстар) жалпы сомасын көрсетеді. Егер экономикалық белсенділіктің ағын мөлшерін есептік кезеңдегі орташа қор мөлшеріне бөлсек, онда сол есептік кезеңдегі қордың айналым санының (немесе айналымының) өлшемін аламыз. Кейбір бухгалтерлік жазбалар әдетте тек ағын ретінде (мысалы, пайда немесе табыс) көрсетіледі, ал басқалары қор ретінде де, ағын ретінде де көрсетілуі мүмкін (мысалы, капитал). Адамның немесе елдің ақша қоры, қаржылық активтері, міндеттемелері, байлығы, нақты өндіріс құралдары, капиталы, қоймасы және адам капиталы (немесе еңбек күші) болуы мүмкін. Ағын шамаларына кіріс, шығыстар, үнемдеу, қарызды өтеу, негізгі инвестициялар, қор инвестициялары және еңбек ресурстарын пайдалану жатады. Олардың өлшем бірліктері әртүрлі. Капитал – бұл мерзімді кіріс беретін қор түсінігі, ал кіріс – ағын түсінігі.
Thus, a stock refers to the value of an asset at a balance date (or point in time), while a flow refers to the total value of transactions (sales or purchases, incomes or expenditures) during an accounting period. If the flow value of an economic activity is divided by the average stock value during an accounting period, we obtain a measure of the number of turnovers (or rotations) of a stock in that accounting period. Some accounting entries are normally always represented as a flow (e. g. profit or income), while others may be represented both as a stock or as a flow (e. g. capital). A person or country might have stocks of money, financial assets, liabilities, wealth, real means of production, capital, inventories, and human capital (or labor power). Flow magnitudes include income, spending, saving, debt repayment, fixed investment, inventory investment, and labor utilization. These differ in their units of measurement. Capital is a stock concept which yields a periodic income which is a flow concept.
Қорлар мен ағымдарды салыстыру
Қорлар мен ағымдар әр түрлі өлшем бірліктеріне ие, сондықтан оларды мағыналы түрде салыстыруға, теңестіруге, қосуға немесе азайтуға болмайды. Дегенмен, қорлар мен ағымдардың қатынасын алуға, сондай-ақ оларды көбейтуге немесе бөлуге болады. Бұл кейбір экономика студенттері үшін шатасу тудырады, себебі кейбіреулер қатынас алуды (туралы) салыстырумен (бұрыс) шатастырады. Ағымға бөлінген қордың қатынасы (өлшем бірліктері) / (өлшем бірліктері/уақыт) = уақыт өлшемімен өрнектеледі. Мысалы, қарыздың ЖІӨ-ге қатынасы жыл өлшемінде беріледі (ЖІӨ, мысалы, жылына доллармен өлшенеді, ал қарыз доллармен өлшенеді), бұл қарыздың ЖІӨ-ге қатынасын "барлық қарызды өтеуге кеткен жылдар саны, егер барлық ЖІӨ қарызды өтеуге жұмсалса" деп түсіндіруге мүмкіндік береді. Ағымның қорға қатынасы 1/уақыт өлшемімен өрнектеледі. Мысалы, ақша айналымы номиналды ЖІӨ / номиналды ақша ұсынысы ретінде анықталады; оның өлшем бірліктері (доллар / жыл) / доллар = 1/жыл. Дискретті уақыт аралығында, қор айнымалысының бір уақыт бірлігінен кейінгі өзгеруі (қордың бірінші айырмасы) уақыт бірлігіне шаққандағы сәйкес ағым айнымалысына тең болады. Мысалы, егер бір елдің 2010 жылдың 1 қаңтарындағы физикалық капиталы 20 машинаны құраса, ал 2011 жылдың 1 қаңтарында 23 машина болса, онда 2010 жылғы таза инвестиция ағыны жылына 3 машинаны құрады. Егер 2012 жылдың 1 қаңтарында 27 машина болса, 2010 және 2011 жылдардағы таза инвестиция ағыны жылына орташа есеппен машинаны құрады. Үзіліссіз уақыт аралығында, қор айнымалысының уақыт бойынша туындысы ағым айнымалысы болып табылады.
Stocks and flows have different units and are thus not commensurable – they cannot be meaningfully compared, equated, added, or subtracted. However, one may meaningfully take ratios of stocks and flows, or multiply or divide them. This is a point of some confusion for some economics students, as some confuse taking ratios (valid) with comparing (invalid). The ratio of a stock over a flow has units of (units)/(units/time) = time. For example, the debt to GDP ratio has units of years (as GDP is measured in, for example, dollars per year whereas debt is measured in dollars), which yields the interpretation of the debt to GDP ratio as "number of years to pay off all debt, assuming all GDP devoted to debt repayment". The ratio of a flow to a stock has units 1/time. For example, the velocity of money is defined as nominal GDP / nominal money supply; it has units of (dollars / year) / dollars = 1/year. In discrete time, the change in a stock variable from one point in time to another point in time one time unit later (the first difference of the stock) is equal to the corresponding flow variable per unit of time. For example, if a country's stock of physical capital on January 1, 2010 is 20 machines and on January 1, 2011 is 23 machines, then the flow of net investment during 2010 was 3 machines per year. If it then has 27 machines on January 1, 2012, the flow of net investment during 2010 and 2011 averaged machines per year. In continuous time, the time derivative of a stock variable is a flow variable.
Тарих
Қор мен ағым айнымалысы арасындағы айырмашылық қарапайым және бухгалтерлік тәжірибеде ғасырлар бойы қолданылып келеді (мысалы, актив пен кіріс арасындағы айырмашылық). Экономикада бұл айырмашылық ресми түрде қалыптастырылды және терминдер белгіленді, онда Ирвинг Фишер капиталды (қор ретінде) ресми түрде анықтады. Польшалық экономист Михаль Калецки қорлар мен ағымдарды ажыратудың маңыздылығын баса көрсетті, ақшаның саны теориясын сынап, экономиканы "қорларды ағымдармен шатастыру ғылымы" деп ащы сынға алды (шамамен 1936 жыл, Джоан Робинсон жиі сілтеме жасайды).
The distinction between a stock and a flow variable is elementary, and dates back centuries in accounting practice (distinction between an asset and income, for instance). In economics, the distinction was formalized and terms were set in , in which Irving Fisher formalized capital (as a stock). Polish economist Michał Kalecki emphasized the centrality of the distinction of stocks and flows, caustically calling economics "the science of confusing stocks with flows" in his critique of the quantity theory of money (circa 1936, frequently quoted by Joan Robinson).