Кіріспе
Тұтынуға бірден жұмсалмаған немесе басқаша пайдаланылмаған табыс. Жинақтау – жұмсалмаған табыс немесе кейінге қалдырылған тұтыну. Экономикадағы кең мағынасында, бұл бірден тұтынуға жұмсалмаған кез келген табыс. Үнемдеуге шығындарды азайту да жатады, мысалы, тұрақты шығындарды. Жинақтау әдістеріне ақшаны депозиттік шотқа, зейнетақы шотына, инвестициялық қорға салу немесе қолма-қол ақша ретінде сақтау кіреді. Жеке қаржы тұрғысынан, жинақтау көбінесе ақшаны сақтаудың төмен тәуекелділігін білдіреді, мысалы, депозиттік шотта, ал инвестицияларда тәуекел әлдеқайда жоғары. Сақтау автоматты түрде пайызды қамтымайды. Сақтау мен жинақтау – екі бөлек ұғым. Біріншісі – өзіңіздің активтеріңізді тұтынуға жұмсамау әрекеті, ал екіншісі – шығындарды азайту мүмкіндіктері немесе ақшалай түріндегі активтер. Сақтау – уақыт өте келе жүзеге асырылатын әрекет, яғни ағын өзгермелі, ал жинақтау – кез келген уақытта бар нәрсе, яғни қор өзгермелі. Бұл айырмашылық көбінесе дұрыс түсінілмейді, тіпті кәсіби экономистер мен инвестициялық мамандар да «жинақтау» терминін «жинақтау» деп қолданады. Әртүрлі жағдайларда жинақ деп есептелетін нәрселерде шағын айырмашылықтар болуы мүмкін. Мысалы, ипотекалық несиеге төленетін негізгі қарыздың бір бөлігі қазіргі тұтынуға жұмсалмайды, сондықтан жоғарыдағы анықтама бойынша бұл жинақ болып саналады, тіпті адамдар несие төлемін жинақ деп ойламайды. Алайда, АҚШ-тың жалпы ұлттық өнімді есептеуінде (яғни Ұлттық табыс және өнім шоттарында) жеке тұлғалардың төлеген пайыздық төлемдері, егер оларды алған мекемелер мен адамдар жинақтамаса, «жинақ» ретінде қарастырылмайды. Сақтау физикалық инвестициямен тығыз байланысты, себебі біріншісі екіншісіне қаржы көзі болып табылады. Табысты тұтыну тауарлары мен қызметтерін сатып алуға жұмсамау арқылы ресурстарды зауыттар мен машиналар сияқты тұрақты капитал өндірісіне жұмсауға болады. Сондықтан жинақтау экономикалық өсуге ықпал ететін негізгі капиталдың көлемін арттыру үшін маңызды. Алайда, жинақтаудың артуы әрқашан инвестициялардың артуына сәйкес келмейді. Егер жинақ ақша банкі сияқты қаржылық делдалға салынбаса, онда бұл жинақ ақшаны бизнестің инвестициясы ретінде қайта пайдалану мүмкіндігі болмайды. Бұл инвестицияларды арттырмай-ақ жинақтаудың өсуі мүмкін, бұл сұраныстың төмендеуіне (қоймалардың жиналуына, өндірістің, жұмыспен қамтудың және табыстың азаюына, содан кейін рецессияға) әкелуі мүмкін. Қысқа мерзімде, егер жинақтау инвестициялардан төмен болса, бұл жалпы сұраныстың өсуіне және экономикалық өрлеуге әкелуі мүмкін. Ұзақ мерзімде, егер жинақтау инвестициялардан төмен болса, ол инвестицияларды азайтып, болашақ өсуге кедергі келтіреді. Болашақ өсуді қамтамасыз ету үшін қазіргі тұтынудан бас тауып, инвестицияларды арттыру қажет. Алайда, қаржылық делдалға салынбаған жинақ ақшасы үкіметке немесе орталық банкке мүддесіз қарыз болып табылады, олар осы қарызды қайта пайдалана алады. Алғашқы ауыл шаруашылығы экономикасында жинақтау келесі егіс маусымына ең жақсы жүгері тұқымын сақтау түрінде болуы мүмкін. Егер барлық өнім тұтылып кетсе, экономика келесі маусымда аң аулау мен жинауға көшуі мүмкін.
Saving is income not spent, or deferred consumption. In economics, a broader definition is any income not used for immediate consumption. Saving also involves reducing expenditures, such as recurring costs. Methods of saving include putting money in, for example, a deposit account, a pension account, an investment fund, or kept as cash. In terms of personal finance, saving generally specifies low risk preservation of money, as in a deposit account, versus investment, wherein risk is a lot higher. Saving does not automatically include interest. Saving differs from savings. The former refers to the act of not consuming one's assets, whereas the latter refers to either multiple opportunities to reduce costs; or one's assets in the form of cash. Saving refers to an activity occurring over time, a flow variable, whereas savings refers to something that exists at any one time, a stock variable. This distinction is often misunderstood, and even professional economists and investment professionals will often refer to "saving" as "savings". In different contexts there can be subtle differences in what counts as saving. For example, the part of a person's income that is spent on mortgage loan principal repayments is not spent on present consumption and is therefore saving by the above definition, even though people do not always think of repaying a loan as saving. However, in the U. S. measurement of the numbers behind its gross national product (i. e., the National Income and Product Accounts), personal interest payments are not treated as "saving" unless the institutions and people who receive them save them. Saving is closely related to physical investment, in that the former provides a source of funds for the latter. By not using income to buy consumer goods and services, it is possible for resources to instead be invested by being used to produce fixed capital, such as factories and machinery. Saving can therefore be vital to increase the amount of fixed capital available, which contributes to economic growth. However, increased saving does not always correspond to increased investment. If savings are not deposited into a financial intermediary such as a bank, there is no chance for those savings to be recycled as investment by business. This means that saving may increase without increasing investment, possibly causing a short fall of demand (a pile up of inventories, a cut back of production, employment, and income, and thus a recession) rather than to economic growth. In the short term, if saving falls below investment, it can lead to a growth of aggregate demand and an economic boom. In the long term if saving falls below investment it eventually reduces investment and detracts from future growth. Future growth is made possible by foregoing present consumption to increase investment. However, savings not deposited into a financial intermediary amount to a loan (interest free) to the government or central bank, who can recycle this loan. In a primitive agricultural economy, savings might take the form of holding back the best of the corn harvest as seed corn for the next planting season. If the whole crop were consumed the economy would convert to hunting and gathering the next season.
Пайыздық мөлшерлемелері
Классикалық экономика пайыздық мөлшерлемелердің жинақтау мен инвестицияны теңестіріп, тауар қорының артық жиналуына (жалпы өндірістің асып кетуіне) жол бермейтінін жорамалдады. Жинақтаудың артуы пайыздық мөлшерлемені төмендетіп, инвестицияны ынталандырады, демек инвестиция әрқашан жинақтауға тең болады. Бірақ Джон Мейнард Кейнс жинақтаудың да, инвестицияның да пайыздық мөлшерлемеге өте сезімтал емес екенін (яғни екеуі де пайыздық серпімді емес) дәлелдеді, сондықтан оларды қайта теңестіру үшін пайыздық мөлшерлемеде үлкен өзгерістер қажет болды. Бұған қоса, қысқа мерзімде пайыздық мөлшерлемелерді ақша айналымына деген сұраныс пен ұсыныс анықтайды. Осылайша, жинақтау инвестициядан ұзақ уақыт бойы басым болуы мүмкін, бұл жалпы дағдарысқа және экономикалық төмендеуге алып келеді.
Жеке қаржыны үнемдеу
Жеке қаржы саласында жинақтау, ақшаны болашақта пайдалану үшін номиналды түрде сақтаумен байланысты. Әдетте, болашақ қажеттіліктер үшін – яғни, төтенше жағдайларға арналған қор құруға, капиталды сатып алуға (көлік, үй, демалыс және т.б.) немесе басқа біреуге беруге (балаларға, салық төлеміне және т.б.) қолданылатын пайыздық шоттар қолданылады. Жеке қаржы саласында акцияларды сатып алу, инвестициялық қорларға салу немесе капитал тәуекелі бар кез келген активті сатып алу үшін жұмсалатын ақша инвестиция деп есептеледі. Бұл ерекшелік маңызды, себебі инвестициялық тәуекел, ақшаны жинақтауға қарағанда, инвестицияны сатқан кезде капиталдың жоғалуына әкелуі мүмкін. Ақшалай жинақ шоттарының тәуекелі минималды деп саналады. АҚШ-та барлық банктерде депозиттерді сақтандыру міндетті, оны әдетте Федералдық депозиттерді сақтандыру корпорациясы (FDIC) жүзеге асырады. Егер банк банкротқа ұшыраса, Ұлы депрессияның басында болғандай, депозиттердің жоғалуы мүмкін. Бірақ FDIC содан бері мұндай жағдайға жол бермеді. Көп жағдайда «жинақтау» және «инвестициялау» терминдері бір-бірін алмастырып қолданылады. Мысалы, көптеген банктер депозиттік шоттарды маркетингтік мақсаттар үшін «инвестициялық шоттар» деп белгілейді. Егер ақша қолма-қол ақшаға «инвестицияланса», онда ол жинақ болып есептеледі. Егер ақша уақыт өте келе құнын арттыруы мүмкін, бірақ нарықтық құны өзгеріп отыруы ықтимал активтерді сатып алуға жұмсалса, онда ол инвестиция болып табылады.
Экономикалық үнемдеу
Экономикада жинақтау – салықтан кейінгі табыстан тұтынуды қысқандағы айырма ретінде анықталады. Табыстың жинаққа бөлінген үлесі орташа жинақтауға бейімділік деп аталады, ал табыстың артуынан жинаққа бөлінген үлесі шекті жинақтауға бейімділік деп аталады. Жинақтау деңгейіне пайыздық ставкалардың жалпы деңгейі тікелей әсер етеді. Капитал нарығы жеке жинақтардың, мемлекеттік профициттің және таза экспорттың физикалық инвестицияға теңгерілуін қамтамасыз етеді.