Кіріспе
Еуропадағы географиялық аймақ. Оңтүстік-Шығыс Еуропа немесе Оңтүстік-Шығыс Еуропа (ОШЕ) – Еуропаның географиялық аймағының бір бөлігі, негізінен Балқан мәдени аймағынан, сондай-ақ іргелес аймақтар мен аралдар тобынан тұрады. Саяси, экономикалық, тарихи, мәдени және географиялық факторларға байланысты аймақтың анықтамалары әртүрлі және кейде қайшылыққа толы. Аймаққа кіретін тәуелсіз мемлекеттер мен аумақтар: Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия (кейде Орталық Еуропаға жатқызылады), Грекия (кейде Оңтүстік Еуропаның кеңінен таралған аймағына жатқызылады), Косово, Черногория, Солтүстік Македония, Румыния (кейде Шығыс Еуропаға жатқызылады), Сербия және Түркияның Еуропалық бөлігі (кейде Оңтүстік Еуропаның кеңінен таралған аймағына, сондай-ақ елдің қалған бөлігімен бірге Батыс Азияға жатқызылады). Кейде Кипр (көбінесе Батыс Азияға жатқызылады), Венгрия (көбінесе Орталық Еуропаға жатқызылады), Молдова (көбінесе Шығыс Еуропаға жатқызылады) және Словения (көбінесе Орталық Еуропаға жатқызылады) да мәдени немесе тарихи байланыстарға және географиялық орналасуына қарамастан, аймаққа кіретін болады. Аймақтың ең ірі қалалары: Стамбул, Афина, Бухарест, София және Белград.
Southeast Europe or Southeastern Europe (SEE) is a geographical sub region of Europe, consisting primarily of the cultural region of the Balkans, as well as adjacent regions and archipelagos. There are overlapping and conflicting definitions of the region, due to political, economic, historical, cultural, and geographical considerations. Sovereign states and territories that may be included in the region are Albania, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia (alternatively placed in Central Europe), Greece (alternatively placed in the broader region of Southern Europe), Kosovo, Montenegro, North Macedonia, Romania (alternatively placed in Eastern Europe), Serbia, and the European part of Turkey (alternatively placed in the broader region of Southern Europe, also in Western Asia with the rest of the country). Sometimes, Cyprus (most often placed in West Asia), Hungary (most often placed in Central Europe), Moldova (most often placed in Eastern Europe) and Slovenia (most often placed in Central Europe) are also included due to cultural or historical factors and affiliation despite their geography. The largest cities of the region are Istanbul, Athens, Bucharest, Sofia, and Belgrade.
Анықтама
"Оңтүстік-шығыс Еуропа" терминін алғаш рет австриялық зерттеуші Иоганн Георг фон Хан (1811–1869) Балқан түбегінің шекарасына негізделген дәстүрлі Балқан аймағынан гөрі кең ұғым ретінде қолданған. 2004 жылы Istituto Geografico De Agostini Балқан аймағының ішіне толығымен кіретін елдер деп: Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Черногория және Солтүстік Македонияны атады. Дегенмен, 1990 жылдардан бастап, әсіресе 1990 жылдардағы Югославиядағы әскери қақтығыстар салдарынан, "Балқан" терминінің жағымсыз тарихи және саяси мағыналарына байланысты, "Оңтүстік-шығыс Еуропа" термині көбірек қолданыла бастады.
Ерекше көріністер
Оңтүстік-Шығыс Еуропа үшін тұрақтылық пактісіне (SPSEE) Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Косово, Молдова, Черногория, Солтүстік Македония, Румыния және Сербия мүше елдер ретінде қатысты. Оңтүстік-Шығыс Еуропалық ынтымақтастық процесіне (SEECP) Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Грекия, Косово, Молдова, Черногория, Солтүстік Македония, Румыния, Сербия, Словения және Түркия мүше елдер ретінде кіреді. Оңтүстік-Шығыс Еуропалық ынтымақтастық бастамасы (SECI) Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Грекия, Венгрия, Молдова, Черногория, Солтүстік Македония, Румыния, Сербия, Словения және Түркияны мүше елдер ретінде қамтиды. Оңтүстік-Шығыс Еуропалық құқық қорғау орталығы (SELEC) Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Грекия, Венгрия, Молдова, Черногория, Солтүстік Македония, Румыния, Сербия және Түркиядан тұрады. Еуропалық Одақпен бірлесіп қаржыландырылатын Оңтүстік-Шығыс Еуропа трансұлттық ынтымақтастық бағдарламасы "бағдарламалық аймаққа" Албанияның барлық аумағын, Австрияны, Босния мен Герцеговинаны, Болгарияны, Хорватияны, Грекияны, Венгрияны, Солтүстік Македонияны, Черногорияны, Молдованы, Румынияны, Сербияны, Словакияны, Словенияны, сондай-ақ Италия мен Украинаның бір бөлігін қамтиды. Оңтүстік-Шығыс Еуропа полиция ынтымақтастығы конвенциясы (PCC SEE) Албания, Австрия, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Венгрия, Молдова, Черногория, Солтүстік Македония, Румыния, Сербия және Словенияны мүше елдер ретінде қамтиды. Дүниежүзілік банк жүргізген зерттеулерде Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Молдова, Солтүстік Македония, Румыния және Сербия сегіз Оңтүстік-Шығыс Еуропа елі (SEE8) ретінде қарастырылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) және Еуропа Кеңесінің Даму банкінің (ЕКДБ) 2006 жылғы басылымы Албания, Босния және Герцеговина, Болгария, Хорватия, Солтүстік Македония, Молдова, Румыния және Сербия мен Черногорияны «Оңтүстік-Шығыс Еуропа елдері» деп атады. Дүниежүзілік банк есептерінде Еуроодақ елдерін қамтамайды және тек Албания, Босния және Герцеговина, Косово, Черногория, Солтүстік Македония және Сербияны тізімдейді (SEE6). БҰҰ-ның қашқындар ісі жөніндегі жоғары комиссарының Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы өңірлік кеңсесі қазіргі уақытта Албания, Босния және Герцеговина, Солтүстік Македония және Черногорияны «Оңтүстік-Шығыс Еуропа» аймағының құрамына жатқызады.