Кіріспе
Ит тұқымының типі – Шнауцер ( /ʃ//n//aʊ//z//ər//, /'/ʃ//n//aʊ//t//s//ər/ SHNOWzər, SHNOWTsər; көшесі – Шнауцерлер) – 14-16 ғасырларда Германияда пайда болған ит тұқымы. Бұл термин неміс тіліндегі "мұрын" сөзінен шыққан және халық арасында "мұрт" немесе "мұртты мұрын" деген мағынаны білдіреді. Алғашқыда бұл тұқым Wire Haired Pinscher деп аталған, ал "Шнауцер" атауы 1879 жылы қабылданды.
A Schnauzer ('/ʃ//n//aʊ//z//ər//, /'/ʃ//n//aʊ//t//s//ər/ SHNOWzər, SHNOWTsər, ; plural Schnauzer, ; ) is a dog breed type that originated in Germany from the 14th to 16th centuries. The term comes from the German word for "snout" and means colloquially "moustache", or "whiskered snout", Initially it was called Wire Haired Pinscher, while Schnauzer was adopted in 1879.
Тұқымдар
Үш тұқым бар: Стандарт, Гигант және Миниатюра. Ойыншық және шайшақ – шнауцер тұқымдары емес, бірақ бұл жиі қолданылатын терминдер шағын немесе нашар өсірілген Миниатюра шнауцерлерді сату үшін пайдаланылады. Алғашқы шнауцердің мөлшері қазіргі Стандарт шнауцер тұқымымен бірдей болды және ол тышқан аулаушы және күзетші ит ретінде өсірілді. Гигант шнауцер және Миниатюра шнауцер Стандарт шнауцерден дамытылды және шнауцердің бастапқы мақсатына қажетті қасиеттері бар басқа тұқымдармен будандастыру нәтижесінде пайда болды. VDH және FCI шнауцерді "2-топ, 1-бөлім: Пиншерлер және шнауцерлер" тобына жатқызады, ал "1.2-бөлім: Шнауцер" бөліміндегі "Nr. 181, 182 және 183" нөмірлері барлық үш шнауцер тұқымына арналған. Стандарт шнауцерлер (сондай-ақ Миттельшнауцерлер деп те аталады) иықтан шамамен 1,5 фут (0 метр) биіктікте болады және олар жұмысшы иттер тобына жатады. Олар тышқандар және басқа да кеміргіштерді аулауға, мал мен күзетші иттер ретінде өсірілді, содан кейін соғыс кезінде хабар жеткізіп, Қызыл Крестке көмектесіп, полиция иттері болып қызмет етті. Бұл иттер бұрын Мюнхен шнауцері деп аталатын, малды базарға айдап әкелу және шаруашылықты күзету үшін өсірілген, кейіннен полиция және әскери иттер ретінде қолданылған. Кинологтар Гигант шнауцер қара Ұлы Даниялықтардың және Мюнхендіктердің будандастырылуы арқылы дербес дамығанын айтады. Миниатюра шнауцерлер (Звергшнауцерлер деп те аталады) иықтан шамамен 1 фут (0 метр) биіктікте болады және олардың салмағы … арасында. Олар 19 ғасырдың соңынан бері дамытылып келеді, ал кинологтар Миниатюра шнауцердің бастапқы Стандарт шнауцерді Аффенпиншер және Миниатюра пудель сияқты кішкентай тұқымдармен будандастыру нәтижесі екенін санайды. Миниатюра шнауцер пайдалы (Ұлыбритания, Австралия, Жаңа Зеландия) немесе терьер тобына (АҚШ, Канада) жатады. Американдық Kennel Club (AKC) тұз және бұрыш сұр, қара және қара-күміс түстерін Миниатюра шнауцер үшін қабылданатын түстер деп бекітеді. Олар таза ақ немесе тіпті екі түсті де болуы мүмкін, бірақ екеуі де AKC-мен бекітілмеген. 2004 жылы Миниатюра шнауцерлер AKC-де тіркелген таза тұқымды иттердің 2,4% құрады.
Miniature Schnauzers (also known as Zwergschnauzers) are around 1 feet (0 m) tall at the shoulder and weigh between They were developed since the late 19th century, and the cynologists consider that the Miniature Schnauzer is the result of crossing the original Standard Schnauzer with a smaller breed like the Affenpinscher, and Miniature Poodle. The Miniature Schnauzer is classified as a utility (UK, Australia, New Zealand) or terrier group (U. S., Canada), The American Kennel Club (AKC) approves salt and pepper gray, black, and black and silver as acceptable coat colors for a Miniature Schnauzer. They are also bred in pure white or even parti colored, but neither is approved by the AKC. In 2004, the Miniature Schnauzer accounted for 2.4% of proportion of purebred dogs registered by the AKC.
Генетика
2004 жылы 85 таза тұқымды иттің популяциялық генетикалық зерттеуінде кластерлік әдістер қолданылып, төрт генетикалық кластер анықталды. Шнауцердің барлық үш тұқымы құрылымдық жағынан көбінесе «жақындағы еуропалық тегі, негізінен терьерлер мен гончарлар» кластеріне жатады, «жұмысшы тұқымдар» және «мастиф тұқымдары» кластерлерінде шағын пайызбен кездеседі, ал «азиялық тұқымдар/көне гончарлар және шпиц тұқымдары» кластері алып шнауцерлер арасында байқалды. 2010 жылы 85 тұқымнан алынған 915 иттің 48 000-нан астам бір нуклеотидтік полиморфизмін пайдаланған GWAS зерттеуінде стандартты және алып шнаузерлер «заманауи» тұқымдар тобындағы (мысалы, «жұмысшы иттер») жеке филогенетикалық тармақ құрады, «кішкентай терьер»/«мастиф терьер» кластеріне жатпай, доберман пиншер, неміс қойшысы және португалдық су итімен генетикалық жақындықтарын бөліседі. 2017 жылғы ең соңғы WGS зерттеуінде 161 тұқымнан 1346 ит зерттелді, стандартты және шағын шнаузерлер 23 кластан тұратын жеке филогенетикалық клад құрады және американдық эскимо иті, померандық шпиц, итальяндық вольпино, сондай-ақ шипперке, папильон, брюссельдік грифон және пуг сияқты шпиц тұқымдарымен ортақ тегі бар бірегей кең кладты құрады. Алып шнаузердің қалған екі шнауцер тұқымымен гаплотипі ортақ болғанымен, ол қара орыс терьері, ротвейлер және доберман пиншерімен ортақ тегі бар жеке кладта филогенетикалық түйін құрады. 2017 жылғы тағы бір WGS зерттеуінде ит тұқымдарында қысқа құйрықтың дамуына жауапты генетикалық варианттар зерттелді, нәтижесінде үлгі алынған (шағын) шнаузер мен ротвейлерде «белгісіз генетикалық факторларға байланысты қысқа құйрық фенотипі» болғаны және «олардың қысқа құйрықты тәуелсіз дамытқаны болжамдалды».
Сипаттама
Бұл тұқымның ақыл-ойы орташадан жоғары және тәуелсіздік танытуы мүмкін, сондықтан ерте оқыту және әртүрлі күнделікті жаттығулар ұсынылады. Стенли Кореннің «Иттердің ақыл-ойы» (2006) кітабындағы рейтингтік әдістемеге сәйкес, миниатюралық тұқым жаңа командаларды үйрену және орындау қабілеті бойынша 140 тұқымның ішінде 12-орынды, стандарттық – 18-орынды, ал алып – 28-орынды иеленді. Осы көрсеткіш бойынша алғашқы екеуі «тамаша жұмыс істейтін иттер» тобына, ал алып – «орташадан жоғары жұмыс істейтін иттер» тобына жатты. Сонымен қатар, сарапшылар миниатюраны күзетшілік қабілеті бойынша 15 ең жақсы тұқымның ішінде 5-орынға, ал алыпты тиімді күзету қабілеті бойынша 13 тұқымның ішінде 6-орынға қойды. Ал бейімделу қабілеті бойынша барлық үш тұқым да жақсы мәселелерді шешу дағдысын көрсетті. Олар қорғаушы және белсенді, үйдің мүшелерін кез келген қауіптен ескертеді, бірақ олардың сергек табиғаты тым көп қаулап-қағуға әкелуі мүмкін. Көршілерді мазаламау үшін, иелері оларды оқыту арқылы артық қаулап-қағуын тоқтатуға тырысуы керек. Шнауцерлердің ерекшеліктері – қауырсын тәрізді ұзын қашқалары мен сақалдары. Олар көбінесе тұз бен бұрыш түстес, қара немесе ақ болады, бірақ қоңыр түсте де кездеседі. Кейбір иелер шнауцерлерінің артқы жағын қырқып, ал аяқтарындағы түктерін ұзын және иілген күйде қалдырады, бірақ бұл түстің өзгеруіне әкелуі мүмкін. Сондықтан, көрмеге қатысатын шнауцерлердің артқы түктерін қолмен «тазартады», бұл тұз бен бұрыш өрнегінің пайда болуына көмектеседі. Бұрын құйрық пен құлақтарды кесу қалыпты жағдай болған, бірақ қазір көптеген елдерде бұл заңсыз. Бұл процедуралар жұмыс істейтін иттерге шабуыл жасағанда ұстап алуға ештеңе қалдырмайды, сондықтан олар қарсы тұра алмайды. Қазір Еуропалық Одақта, Австралияда және Жаңа Зеландияда құйрық пен құлақтарды кесу заңсыз, ал басқа елдерде де бұл практика азайып барады. Шнауцердің сақалын және аяқтарындағы түктерін жиі жуып тұру керек, әйтпесе түйіршік пайда болуы мүмкін. Шнауцерлердің екі қабатты түгі болады. Сыртқы қабат сымды және суға төзімді, ал ішкі қабат жұмсақ. «Тазалау» ішкі қабатты алып тастайды және сыртқы қабаттың толықтығын қамтамасыз етеді. Ішкі қабатты жылына кем дегенде екі рет «тазалауға» болады (босаған, өлі түктерді жұлып алу). «Тазаланған» шнауцердің түгі сымды болады, бұл тұқым стандартында көрсетілген. Шаш қырқылған үй жануары сымды сыртқы қабатын жоғалтады және тек жұмсақ ішкі қабатын көрсетеді. Шнауцерлер көптеген иттерге қарағанда аз түседі.