Кіріспе

Gospel Hump Wilderness – Айдахо штатының аумағында орналасқан, федералды түрде қорғалатын жабайы аймақ. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің АҚШ Орман шаруашылығы қызметі басқарады, 1978 жылдың 24 ақпанында «Құрып кету қаупі төнген американдық жабайы жерлер» заңы қабылдануы арқылы жабайы жер мәртебесін алды және Нез Перс ұлттық орман қорығының бір бөлігі болып табылады. Ұлттық жабайы табиғатты сақтау жүйесінің құрамында Gospel Hump Wilderness – адамның құрылыс және пайдалануы шектелген аймақ, онда адамдар тек келушілер ретінде болуы керек.

Тарих

Нез Персе халқы б.з.д. 6000 жылдан бері Айдахода өмір сүрген, ал қазіргі Евангелие Хумп Айдаласы деген аймақты отарлаушылар келгенге дейін ұзақ уақыт пайдаланған. 1861 жылы Айдахо штатының Флоренс қаласында, шөл даланың шекарасынан тыс жерде алтын табылды. 1898 жылы Буффало-Хамптың түбінде кварц кені табылды, бұл 1903 жылы кен өндіру тоқталғанға дейін алтынға деген құштарлықты тудырды. Шөл далада кен орындары мен басқа да құрылыстардың қалдықтары сақталған. 1983 жылы орманды басқару жоспары жасалды, ол орман шаруашылығы қызметіне жабайы табиғатты басқару бойынша нұсқаулар береді. 1964 жылғы Жайлаушылық туралы заң федералдық басқарудағы қорғалатын аумақтардағы шалғай және дамылмаған жерлердің қорғалу мәртебесін арттырды. Заңның қабылдануы бұрыннан бар болғаннан басқа ешқандай адам жасаған өзгерістерге жол бермеуді қамтамасыз етті. Жайлаушылық аймақтарындағы қорғалатын мәртебе жолдар мен ғимараттар салуға, мұнай мен минералдарды іздеуге немесе өндіруге, ағаш кесуге, сондай-ақ велосипедтерді қоса алғанда, моторлы құралдарды пайдалануға тыйым салады. Адамдар шөл далаға тек жаяу немесе атпен ғана кіре алады. Нез Персе ұлттық орманындағыдай, аң аулау мен балық аулауға рұқсат етіледі, егер мұндай іспен айналысатындардың тиісті лицензиялары мен рұқсаттары болса. 1982 жылы бұл аймаға 29 000 демалыс күні келуші келгені естілді. Жазғы маусымдағы пайдаланудың жартысы жаяу жүргіншілерге, олардың жартысы далада кемпинг жасаған. Күздегі келушілердің көп бөлігі аңшылар.

Табиғи ресурстар

Шөл даланың оңтүстік бөлігі құрғақ және сирек орманды, ал солтүстік бөлігі ылғалды және тығыз орманды. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері Салмон өзені бойында басталады және биіктеп сағалай келе артады, ал қар жинағы биік тауларда қалың болуы мүмкін. Төменгі жазықтарда ponderosa қарағайы мен алдамшы шөп басым, ал биік жерлерде лоджполь қарағайы, Дуглас шыршасы, субальпілік шыршасы және белокопник қарағайы, сондай-ақ жиде және аю шөбі өседі. Шөл даланың екі бөлігін осы даланың атымен аталған тау сілемі бөліп тұрады. Бұл далада сокей, чинок, жаңбырлы алабұға, батыс алабұғасы, бұқа алабұғасы, тау ақ балығы және кіші ауызды бас жататын балықтар кездеседі. Елік, қашан, аққұйрықты бұғы, қара аю, тау арыстаны, тау ешкісі, сұр қасқыр, бұғы және бигхорн қойы – бұл жабайы табиғатта кездесетін ірі сүтқоректі жануарлар. Аң аулау мен балық аулауға рұқсат беріледі, егер тиісті маусымда қажетті рұқсаттар алынса.