Кіріспе
Биолюминесцентті жәндіктердің дернәсілі
Жарық құрт немесе жарқыраған құрт – биолюминесценция арқылы жарқыраған жәндіктер дернәсілінің және личинка тәрізді ересек ұрғаларының әртүрлі топтарын атайтын жалпы есім. Оларға еуропалық жалпы жарқыраған құрт және Лампиридтер отбасының басқа өкілдері жатады, бірақ биолюминесценция қоңыздардың Elateridae, Phengodidae және Rhagophthalmidae отбасыларында да кездеседі; сондай-ақ кероплатид саңырауқұлақтардың Arachnocampa, Keroplatus және Orfelia туыстарының өкілдерінде де болады.
Қабыққоңыздар
Биоллюминесцентті қоңыздардың төрт туысы бар. Бұл биоллюминесцентті түрлердің қанаттары жоқ аналықтары мен личинкалары көбінесе "жарық құрттар" деп аталады. Қанатты аталықтары да биоллюминесценцияны көрсетуі мүмкін, ал көрсетпеуі де мүмкін. Олардың жарығы импульстар түрінде немесе тұрақты жарқырау түрінде шығады және көбінесе жасыл, сары, қызғылт сары түстердің арасында болады. Elateridae туысы – Клик қоңыздары. Бұл туысқа жататын шамамен 10 000 түрдің 200-ге жуығы Американың тропикалық аймақтарында және кейбір Меланезия аралдарында кездеседі. Олардың барлығы Pyrophorinae кіші туысына жатады, бір түрін қоспағанда – Campyloxenus pyrothorax, ол Campyloxeninae кіші туысына, ал Balgus schnusei – Thylacosterninae кіші туысына жатады. Lampyridae туысы – Шынайы от шамы. Онда бүкіл әлемде кездесетін шамамен 2 000 түр бар. Кейбір "жарық құрттар" осы туысқа жатады. Phengodidae туысы – Көбінесе жарқыраған құрттар деп аталады. Жаңа дүниеге тән 230-ға жуық түрі бар. Бұл туысқа сонымен қатар теміржол құрттары да кіреді, олар барлық құрлықтағы биоллюминесцентті организмдердің арасында қызыл жарық шығару қабілетімен бірегей. Rhagophthalmidae туысы – Азияда таралған 30-ға жуық түрі бар. Бұл туыстың жарамдылығы толыққанды анықталған жоқ. Rhagophthalmidae бұрын Phengodidae туысының кіші туысы саналған, бірақ кейін жеке туыс ретінде қарастырылды. Кейбір авторлар оны Lampyridae туысына жіктеу керек деп есептейді.
Саңырауқұлақ кенелері
Өрмекші шырындардың үш туысы биолюминесцентті, және личинка сатысында "жарық құрттар" деп аталады. Олар көк-жасыл жарық шығарады. Арахнокампа туысы – Жаңа Зеландия мен Австралияда ғана кездесетін шамамен бес түрді қамтиды. Бұл туыстың ең танымал өкілі – Жаңа Зеландия жарық құрты, Arachnocampa luminosa. Личинкалар жыртқыштар болып табылады және жарықтарын пайдаланып, жемтіктерін өз торларына тартып алады. Орфелия туысы – кейде "dismalites" деп те аталады. Онда Солтүстік Америкада ғана таралған Orfelia fultoni деген жалғыз түр бар. Арахнокампа түрлері сияқты, олардың личинкалары да springtail-дер мен басқа да ұсақ жәндіктер сияқты жемтікті жарықпен тартып алуы мүмкін, бірақ олардың негізгі тағамы – саңырауқұлақ споралары. Кероплатус туысы – Еуразияда кездеседі. Арахнокампа мен Орфелиядан өзгеше, Кероплатустың личинкалары тек саңырауқұлақ спораларымен қоректенеді. Олардың биолюминесценциясының қандай да бір қызметі жоқ деп саналады және ол қалыптасқан қалдық белгі.