Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1030 жылы Тронделагта болған шайқас
1030 battle in Trøndelag, Norway
1030 жылғы Стиклестад шайқасы (Slaget på Stiklestad, ) Норвегия тарихындағы ең әйгілі шайқастардың бірі. Осы шайқаста Норвегияның королі Олаф II (Олаф Харальдсон) қаза тапты. Рим-католик шіркеуі Папа Александр III-нің кезінде 1164 жылы Олафты әулие деп жариялады. Оның кіші жартылай бауыры Харальд Хардрада (Haraldr Haraldsson harðráði) да шайқаста болды. Харальд Стиклестад шайқасы кезінде он бес жаста еді. Ол 1047 жылы Норвегия королі болды, 1066 жылы Англияға жасаған сәтсіз жорықта Стэмфорд Көпірі шайқасында қаза тапты. Шайқастың тарихи оқиға ретінде нақтылығы күмәнді. Заманагөй дереккөздер королдің өлтірілгенін айтады. 1030 жылғы аңглосаксон жылнамасына сәйкес, Олафты өз халқы өлтірді. Адам Бремендік 1070 жылы Олафтың тықсыруда қаза тапқанын жазды, ал Вустерлік Флоренция 1100 жылы да солай деді. Бұл королдің өлімі туралы айтылған жалғыз заманагөй дереккөздер. Корольді қасиетті деп жариялағаннан кейін, әулие мұндай жағдайда қайтыс болмауы керек деп есептелді. Стиклестад шайқасының тарихы, көпшілікке белгілі болған нұсқасы, король Олафтың өлімінен кейін екі ғасыр бойы біртіндеп қалыптасты. Ол әулие болғандықтан, Олаф христиандық үшін маңызды шайқаста қаза тапқан болуы керек.
The Battle of Stiklestad (Slaget på Stiklestad, ) in 1030 is one of the most famous battles in the history of Norway. In this battle, King Olaf II of Norway (Óláfr Haraldsson) was killed. During the pontificate of Pope Alexander III, the Roman Catholic Church declared Olaf a saint in 1164. His younger half brother, Harald Hardrada (Haraldr Haraldsson harðráði), was also present at the battle. Harald was only fifteen when the battle of Stiklestad took place. He became King of Norway in 1047, until his death in a failed invasion of England at the Battle of Stamford Bridge in 1066. The authenticity of the battle as a historical event is subject to question. Contemporary sources say the king was murdered. According to the Anglo Saxon Chronicle of 1030, Olaf was killed by his own people. Adam of Bremen wrote in 1070 that Olaf was killed in an ambush, and so did Florence of Worcester in 1100. Those are the only contemporary sources that mention the death of the king. After the king's canonization it was felt that the saint could not have died in such circumstances. The story of the Battle of Stiklestad as most know it gradually developed during the two centuries following the death of King Olaf. Since he was sainted, Olaf must have fallen in a major battle for Christianity.
Өмірбаян
IX ғасырда Норвегия бірнеше жергілікті корольдер арасында бөлініп, олар өз феодальдық иеліктерін басқарды. Ғасырдың соңына қарай король Харальд (Old Norse: Haraldr Hárfagri) Нидарос патшасы Хакон Грьотгардсонмен одақтасу арқылы қол жеткізген әскери басымдығының нәтижесінде осы кішкентай корольдіктерді бағындырып, біртұтас Норвегия мемлекетін құрды. Бұл одақ Харальдтың қайтысымен күшін жойды. Ладе жандары мен Харальд Пәлі шаштың түрлі ұрпақтары келесі ғасырды билік үшін күресте өткізді. Билік саясатымен қатар, дін де осы қақтығыстарда маңызды рөл атқарды, өйткені Харальд Пәлі шаштың екі ұрпағы – Жақсы Хакон мен Олаф Триггвасон, сол кездегі язычник норвегиялықтарды христиан дініне өткізуге тырысты. 1000 жылы Свейн Хаконарсон мен Эйрик Хаконарсон Ладеден Норвегияны Дания королі Свейн Форкбардтың (Old Norse: Sveinn Haraldsson Tjúguskegg) қолдауымен басып алды. 1015 жылы Харальд Пәлі шаштың ұрпақтарының өкілі Олаф Харальдссон викингтер саяхатынан оралып, бірден Норвегия королі болып сайланды. 1016 жылдың маусымында ол Ладе жандарына қарсы Несжар шайқасында жеңіске жетті. Олаф Харальдссонның Норвегия королі болуына Даниялықтардың Англиядағы соғыс қимылдарының кедергі келтіргені де себеп болды. 1028 жылы Дания королі Ұлы Кнут Ладе жандарымен одақтасты, соның салдарынан Олаф Киев Русіне (Old Norse: Garðaríki) жер аударылуға мәжбүр болды. 1029 жылы соңғы Ладе жаны Хакон Сигурдссон (Old Norse: Hákon Sigurðarson) суға батып қайтыс болды, ал Олаф таққа қайта оралу үшін әскери жорыққа дайындалды. Олафты Швеция королі Анунд Якоб қолдады, ол Кнуттың күшін әлсіретуді көздеп, Олафқа 400 сарбаз бен Даларна арқылы Норвегияға жол көрсетуге болатын жетекшілерді берді.
During the 9th century, Norway was divided between several local kings controlling their own fiefs. By the end of the century, King Harald Fairhair (Old Norse: Haraldr Hárfagri) managed, mainly due to the military superiority gained by his marriage alliance with Hákon Grjótgarðsson of Nidaros, to subjugate these mini–kingdoms, and he created a unified Norwegian state. This alliance came apart after Harald's death. The jarls of Lade and various descendants of Harald Fairhair would spend the next century interlocked in feuds over power. As well as power politics, religion also played a part in these conflicts, as two of the descendants of Harald Fairhair, Haakon the Good and Olaf Tryggvason attempted to convert the then heathen Norwegians to Christianity. In the year 1000, Sveinn Hákonarson and Eiríkr Hákonarson of Lade took control over Norway, being supported by the Danish King Sweyn Forkbeard (Old Norse: Sveinn Haraldsson Tjúguskegg). In 1015, Olaf Haraldsson, representing the descendants of Harald Fairhair, returned from one of his Viking trips and was immediately elected as King of Norway. In June 1016, he won the Battle of Nesjar against the jarls of Lade. Olav Haraldsson's success in becoming King of Norway was helped by the Danes being kept occupied with the ongoing fighting in England. In the year 1028, the Danish king Cnut the Great made an alliance with the Lades, and Olaf had to go into exile in Kievan Rus' (Old Norse: Garðaríki). In the year of 1029 the last Lade jarl, Haakon Sigurdsson (Old Norse: Hákon Sigurðarson), drowned, and Olaf prepared a military expedition to reclaim the throne. Olaf was supported by the Swedish king Anund Jacob who wanted to weaken Cnut's power and provided Olaf with 400 men and guides that could lead Olaf through Dalarna into Norway.
Шайқас
Сагалық деректерге сәйкес, Олаф 3600 сарбаздық әскерімен Швеция арқылы өтіп, тауларды кесіп, Тронхейм қаласының солтүстігінде орналасқан Вердаль (Ескі скандинав тілінде: Veradalr) аңғарына жетті. Олаф және оның әскері аңғардың төменгі бөлігіндегі Стиклестад шаруашылығына келді. Осы жерде Стиклестад шайқасы болды, оны Снорри Стурлусон өзінің танымал «Хеймскрингла» еңбегінде сипаттаған, ол шамамен 200 жылдан кейін жазылған. Стиклестадта Олаф Тьётталық Харек (Ескі скандинав тілінде: Hárekr ór Þjóttu), Бьяркойлық Торир Хунд және бұрын Олафқа қызмет еткен Кальф Арнасон басқаратын әскермен кездесті. Снорридің сөзіне қарағанда, шаруалар әскері жүз жүзден тұрған, яғни ұзақ жүзбен санағанда 14 400 адамды құрады, 10 000 емес. Ол Олафтың әскерінің шайқас қиылында «Фрам, фрам, кристсменн, кроссменн, конунсменн!» (Алға! Алға! Христиандар, кресттілер, корольдің адалдары!) деп ұран салғанын, ал қарсы әскер «Фрам, фрам, буандменн!» (Алға! Алға! Шаруалар!) деп айқайлағанын мәлімдейді. Снорридің айтуынша, Олафқа тізесіне, мойнына үш ауыр жарақат келген. Ол үлкен тасқа сүйенген кезде, соңғы найза оның пошымының астынан ішке дейін тегіп өткен. Сага деректеріне сәйкес, Торир Олафқа өлімге әкелген жараларды келтіргендердің қатарында болды, сондай-ақ Кальф Арнасон және Суннмёредегі Ровделік Торстейн Кнарресмед те болды. Бұрынғы деректерде патшаға соққыны кімнің бергені нақты көрсетілмеген, бірақ Снорри Торир Хундты соңғы соққыға жауапты деп есептейді, ол оның жүйесін өлтірген найзаны қолданған және король мен Торир арасындағы араздыққа себеп болған. Стиклестад шайқасында Олаф патша Торир Хундты соғыс балғасымен өлтіруге шама келді. Бірақ Торстейн Кнарресмед олардың арасына кіріп, Олафты сол тізесінен жоғары жарақаттады. Біраз уақыттан кейін Торир Хунд патшаның қарнына найзасын тигізді, ал содан кейін Кальф Арнасон патшаның тамағына қылышымен шапты. Торстейн Кнарресмед кейін арқасынан алған жарақаттан көз жұмды, бірақ сол күні Торирдің әскерінің бірі оған кек қайтарды. Корольдің денесі алынып, Тронхейм қаласының оңтүстігіндегі Нидельва өзенінің құмды жағасына жасырын жерленді.
According to saga sources, Olaf traveled with his 3,600 man army through Sweden and crossed the mountains into the valley of Verdal (Old Norse: Veradalr), about north of the city of Trondheim. Olaf and his men arrived at Stiklestad, a farm in the lower part of the valley. This was where the Battle of Stiklestad took place, as described by Snorri Sturluson in his famous work Heimskringla, written about 200 years later. At Stiklestad, Olaf met an army led by Hárek of Tjøtta (Old Norse: Hárekr ór Þjóttu), Thorir Hund from Bjarkøy and Kálfr Árnason, a man who previously served Olaf. The farmer army consisted of one hundred hundred according to Snorri, which in long hundreds means 14,400, and not 10,000. He states that the battle cry of Olaf's men was Fram, fram, kristsmenn, krossmenn, konungsmenn! (Forward! Forward! Men of Christ, men of the cross, men of the king! ), while that of the opposing army was Fram, fram, búandmenn! (Forward! Forward! Farmers!). According to Snorri, Olaf received three severe woundsin the knee, in the neck, and while leaning against a large stone the final mortal spear thrust up under his mail shirt and into his belly. According to saga sources, Thorir was among those who gave Olaf his lethal wounds, together with Kálfr Árnason and Torstein Knarresmed from Rovde in Sunnmøre. While earlier sources do not specify who dealt the king his blows, Snorri makes Thorir Hund responsible for the latter, using the spear that had killed his nephew and set the fallout between the king and Thorir in motion. During the Battle of Stiklestad, King Olaf almost killed Thorir Hund with a war hammer. However, Torstein Knarresmed managed to get between them and gave Olaf a wound right above his left knee. Shortly later Thorir Hund thrust his spear into the king's stomach before Kálfr Árnason struck the king in the throat with his sword. Torstein Knarresmed was subsequently killed by a blow in the back but was revenged later that same day by one of Thorir's men. The king's body was carried away and buried secretly in the sandy banks of the Nidelva River south of the city of Trondheim.
Салдары
Соғыстан бір жыл өткен соң оның қабірі мен сандығы ашылды. Сноридің айтуынша, денесі бүлінбеген, шашы мен тырнақтары жерленгеннен бері өскен. Содан кейін табут Тронхеймдегі Киелі Климент шіркеуіне апарылды. Олаф Англиядан өзімен бірге әкелген епископтардың арасында Гримкетель болды және ол 3 тамызда Олафты қасиетті деп жариялауға бастамашы болды. Стиклестад шіркеуі (Stiklestad kyrkje) Сент Олаф қайтыс болған тастың үстіне салынды. Тас, әлі күнге дейін шіркеудің құрбандық тақтасының ішінде екендігі айтылады. Жүз жыл өткен соң, оның алғашқы жерленген жерінде Тронхеймде Нидарос соборы салынды. Олафтың денесі осы шіркеуге көшіріліп, бас құрбандық тақтасының артындағы күміс реликвиарға қойылды. Бұл реликвиар ортағасырлық реликвиарлардағы киелі адамның бүкіл денесін қамтитын шағын шіркеу нысанында болды, бірақ ол ерекше болды, себебі оның шатырының жотасындағы айдаһар бастары, қазіргі Норвегиялық ағаш шіркеулеріндегідей болды. 16-ғасырда, протестанттық реформация кезінде Олафтың денесі осы реликвиардан алынып, Дания-Норвегия королінің бұйрығымен монеталар жасау үшін балқытылды. Оның қалдықтары Нидарос соборында қайта жерленді, дәл қай жерде екені әлі күнге дейін шешілмеген құпия болып табылады. Норвегия мен Швеция королевасы Жозефина Лейхтенберг, Оскар I-нің жұбайы, Дания королі Фредерик VII-ден Дания Ұлттық мұражайындағы ортағасырлық реликвиарда сақталған Сент-Олафтың жалғыз қалған реликвиі – шыбық сүйегін немесе сәуір сүйегін сұрады, ол оған берді, ал ол өз кезегінде 1862 жылдың тамызында Ослодағы Сент-Олаф кафедральдік соборына тапсырды.
The year after the battle, his grave and coffin were opened and according to Snorri the body was incorrupt and the hair and nails had grown since he was buried. The coffin was then moved to St. Clement's Church in Trondheim. Among the bishops that Olaf had brought with him from England, was Grimketel and it was he that initiated the beatification of Olaf on 3 August. Stiklestad Church (Stiklestad kyrkje) was erected on top of the stone against which St Olaf died. The stone is supposedly still inside the altar of the church. One hundred years later, Nidaros Cathedral was built in Trondheim on the site of his original burial place. Olaf's body was moved to this church and enshrined in a silver reliquary behind the high altar. This reliquary took the form of a miniature church, common to medieval reliquaries containing the entire body of a saint, but was unique in that it is said to have had dragon heads at the apex of the gables similar to those still seen on Norwegian stave churches. In the 16th century, during the Protestant Reformation period, Olaf's body was removed from this reliquary, which was melted down for coinage by order of the Dano Norwegian king. His remains were reburied somewhere in Nidaros Cathedralexactly where is still today an unsolved mystery. Queen Josephine of Leuchtenberg of Norway and Sweden, the consort of Oscar I, asked for the one known remaining relic of St. Olaf, an ulna or radius in a medieval reliquary in the Danish National Museum, from King Frederik VII of Denmark, which he gave to her and which she in turn gave to St. Olaf's Cathedral in Oslo in August 1862.
Бағалау
Снорридің «Хеймскрингладағы» шайқастарды сипаттауы оқуға өте әсерлі болғанымен, оның ұлылығы жазушының ұлылыққа құштарлығымен байланысты болуы мүмкін. Гардарикте Олафтың тек ең адал қолдаушылары болды. Швецияда немесе Олаф саяхаттап өткен сирек қоныстанған аңғарларда көптеген жауынгерлерді жинау да қиын болды. Осылайша, Олафтың әскері көбінесе жинақы болған, және Олаф Вердалдан төмен қарай жол жүргенде жергілікті қарақшылардың оған қосылуы осы әсерді күшейтті. Қарақшылар мен заңсыздық жасағандарды жалдауы Олафтың оларды христиандықты қабылдауға мәжбүрлеу үшін өлтіру және азаптау арқылы түрлендіруге тырысқан көпқұдайлыларға күдікті болмады. «Хеймскрингла» Анунд Якоб шведтерден Норвегияға шабуыл жасауға қолдау ала алмағанын және Олафты тек жеке гвардиясынан құралған кішкентай күшпен қамтамасыз ете алғанын хабарлайды. Шын мәнінде, Олафтың Шығыс Норвегиядағы туыстары мен саяси одақтастарын жинауға тырысудың орнына, саяси жауласушылыққа толы Трёнделаг арқылы саяхаттауды таңдауы бүгінге дейін шешілмеген құпия болып қалуда. Мүмкін, ол Нидаросты басып алуға соңғы әрекет жасап, Трёнделаг шаруалары арасында таққа талап етуін қабылдауға үміттенеді. Екінші жағынан, король Кнуттың ықпалындағы оппозиция – негізінен төменгі ақсүйектер мен ірі шаруалар – үлкен күш жинауға көп уақыт алмады. Олар Олафтың қасында екенін білгенде, оны аңғардың жоғары жағында кездестіргенін ескерсек, тез әрекет еткен болуы керек. Сондықтан олардың әрекеті 10 000 сарбазды жинауға қажет болатын күрделі логистикаға қарағанда, шашыраңқы жиналған кішкентай күштің әрекетіне көбірек ұқсады. Үлкен күштерді жұмылдыра алатын Трёнделагтың жергілікті ақсүйектері (соның ішінде Эйнар Тамбарскельфир) екі жақта да болмауымен ерекшеленді. Сонымен қатар, шамамен 20 000 адам арасындағы қызу шайқастың майданы осыған байланысты археологиялық байлықты табуға мүмкіндік беруі керек еді; бірақ Стиклестадта бұл сирек кездеседі, бірақ Норвегияда бұл жиі кездеседі. Тасты топырақ континенттік немесе ағылшын топырағы сияқты шайқас археологиясына жақсы келмейді. Бұл георадарлық оқуларды тиімсіз етеді және шайқас орнының орналасқан жері белгісіз. Стиклестадта топырақ – кейбір саз балшықты терең топырақ, және 2008 жылы георадар қолданылды, үлкен ғимараттардың іздері табылды, бірақ шайқас алаңына қатысты көп нәрсе табылмады. Сагаларда айтылған көптеген шайқастардағыдай, шайқасқан әскерлердің санын анықтау мүмкін емес. Олафтың Норвегия тарихындағы рөлі оның өлімімен ғана басталды. Ақсүйектер мен бай шаруалар агрессивті Олафтың биліктен кетуімен жағдайлары жақсарады деп күткенмен, керісінше болды. Кнуттың сүйіктісі мен олардың нәрестесі Свейн халыққа өте қатал билік жүргізді. Әсіресе, Олафтың дәстүрлі одақтасы болған шіркеу үлкен қысымға ұшырады. Осылайша, марқұм корольдің шейіт мәртебесі күшейді, қарапайым халықты Дания билігімен күшейте бастаған қиындықтарға қарсы көтерілуге итермеледі. Олафтың соңғы күресі туралы насихат Норвегияның жас мемлекетінде ұлтты құруға арналған материал болды, онда викингтердің жауынгерлік этикасы және олардың құдайлары мен құдайлары әлі де жоғары құрметке ие болды. Снорридің айтуынша, тіпті табиғат та көмектесті, өйткені шайқас күні күннің толық тұтылуымен тұспа-тұс келді, бұл «қанды қызыл күн» сипаттамасында көрініс тапты, бұл жаман оқиғалардың белгісі ретінде түсіндірілді. Алайда, сол жылдың 31 тамызында сағат 14:00-де болған күн тұтылуы салтанатты түрде 29 шілдеде болған шайқас күніне қайшы келді. Олаф өте қасарысқан және асығыс билеуші болды. Қазіргі тарихшылар Олафтың зорлық-зомбылыққа және қатыгездікке бейім екендігіне келіседі. Алайда, ол Норвегияның қамқоршысы болды. Оның қадір-қасиеті Нидарос епискобының қолынан қаза тапқаннан кейін бір жыл өткен соң ғана белгілі болды. Олафқа табыну елді біріктіріп қана қоймай, король көптен бері күрес жүргізіп келген ұлттық қайта оралуды да жүзеге асырды. Өмірінде жік салған Олаф өлімінде Норвегияның мәңгілік патшасы – Rex Perpetuus Norvegiae – атанды және ешқандай шетелдік монархтың жойғысы келмейтін біріктіруші күшке ие болды. Англияны басқарумен көбінесе айналысқан Кнут, шайқастан кейін бес жыл бойы өзінің вице-королі – ұлы Свейн арқылы Норвегияны басқарды. Алайда, Олафтың заңды емес ұлы Магнус («Жақсы» деп аталған) Норвегия тағына талап еткенде, Кнут бас иіп, жеңіліске ұшырады. Осыдан кейін бір ғасырлық өркендеу мен кеңею кезеңі басталды, Норвегия тағы мұрагерлік мәселесі бойынша азамат соғысы кезеңіне дейін жалғасты.
While Snorri's description of the battles in the Heimskringla makes for epic reading, its grandeur most likely must be put down to the writer's taste for the grand. In Gardarike, Olaf was only surrounded by his most loyal followers. Neither can one expect that recruitment was especially ample in Sweden or through the sparsely populated valleys through which Olaf travelled. Thus, Olaf's army was probably of a rather rag tag character, an impression accentuated by tales of how local robber groups would join it as Olaf made his way down Verdal. The recruitment of robber gangs and other scofflaws was likely no surprise to the polytheistic heathens that opposed Olaf's attempts to forcibly convert them by murdering and torturing regional Jarls and Kings to terrorize them into accepting Christianity. Heimskringla reports that Anund Jacob could not raise support of an invasion of Norway among the Swedes and could only provide Olaf with a smaller force made out of his personal soldiers. In fact, why Olaf chose to travel through the politically hostile Trøndelag, rather than to try to rally his relatives and political allies of Eastern Norway, is to this day an unsolved mystery. Perhaps he was making a last ditch attempt for Nidaros, hoping to win acceptance for his claim to the throne amongst the farmers of Trøndelag. On the other hand, the oppositionbasically lower nobles and grand farmers under the influence of King Cnutcould not have had much time to assemble a large force. When alerted to Olaf's presence, they must have responded swiftly, considering that they met Olaf relatively far up the valley. Therefore, their action points more toward a small, hastily arranged rally of men rather than the elaborate logistics that would have been needed to assemble a 10,000 man strong army. Those who could have mobilized a large scale army, the local nobles of Trøndelag (of which Einar Thambarskelfir was a prime example) were notable largely by their absence on either side. Also, the battlefield of a hotly contested battle between nearly 20,000 men should have produced rich archeological findings to that effect; at Stiklestad however, these are sparse, though this is common in Norway. The rocky soil is not as well suited to battlefield archaeology as continental or English soil. It makes georadar readings all but unusable, and the location of the battle site highly uncertain. On Stiklestad, the soil is deep soil with some clay, and georadar was used in 2008, showing traces of large buildings, but not much to indicate a battlefield. As is the case with most battles mentioned in the sagas, the sizes of the battling armies are probably impossible to determine. Olaf's role in Norwegian history had only just begun at his death. While nobles and rich farmers had expected their position to improve with the removal of the aggressive Olaf, the opposite happened. The rule of Cnut's mistress and their infant son Svein was exceedingly harsh on the people. The church especiallya traditional ally of Olafcame under greater pressure. Thus, the late King's martyr status was accentuated, helping to incite common folk into revolting against the hardships enforced by the succeeding Danish rule. Propaganda proclaiming the heroic nature of Olaf's last stand made for great nation building material in the immature Norwegian state, where the warrior ethic of the Vikings and their gods and goddesses were still highly revered. According to Snorri, even nature lent a hand, as the day of the battle coincided with a nearly full solar eclipse, as reflected in the description of an ill fated 'blooded red sun', which was interpreted as a certain omen of bad things to come. However, the solar eclipse took place at about 2:00 p. m. on August 31 that year contrary to the traditional date of the battle on July 29. Olaf was a rather stubborn and rash ruler. Modern historians generally agree that Olaf was inclined to violence and brutality. Ironically, he became Norway's patron saint. His canonization was performed only a year after his death by the bishop of Nidaros. The cult of Olaf not only unified the country, it also fulfilled the conversion of the nation, something for which the king had fought so hard. While divisive in life, in death Olaf becameRex Perpetuus Norvegiaethe eternal king of Norway, wielded a unifying power no foreign monarch could hope to undo. Cnut, most distracted by the task of administering England, managed to rule Norway for five years after the battle through his viceroy son Svein. However, when Olaf's illegitimate son Magnus (dubbed 'the Good') laid claim to the Norwegian throne, Cnut had to yield. Thus, a century of prosperity and expansion followed, lasting until the kingdom again descended into the Civil war era in Norway over the issue of succession.'
Мұра
Вердал қаласындағы Стиклстад ұлттық мәдени орталығы (Stiklestad Nasjonale Kultursenter) 1995 жылы парламент қаулысымен құрылды. Олавсстутта – Стиклстад ұлттық мәдени орталығындағы ескерткіш. Ол 1807 жылы Стиклестад шайқасының құрметіне орнатылған. Бұл ескерткіш Норвегиядағы ең көне сақталған қоғамдық ескерткіштердің бірі. 1901 жылы ақын Пер Сивл шайқаста король Олафтың туын ұстаған Торд Фольсон туралы өлең жазды. Фольсон өлер алдында туды тік орнатып, патша құлағаннан кейін де шайқас бойы тұрғызып ұстады. Жергілікті халық оны ғасырлар бойы тіктеп, орнына жаңа ту орнатқан. Өлеңнің ең әйгілі жолы, "Merket det stend, um mannen han stupa" ("Адам құлағанда да символ тұрады") Норвегияның Стальхайм қаласындағы ескерткіште жазылған. Ол сондай-ақ Берген-Белсен концлагерінің ескерткішінде де кездеседі. "Святой Олаф драмасы" (Spelet om Heilag Olav) – Стиклстадта әр шілде айының соңында көрсетілетін ашық аспан астындағы театрлық қойылым. 1954 жылдың шілдесінде Стиклстадтағы шаруа қожалығының иесі өз жерінде шайқасқа негізделген пьеса қоюға рұқсат берді. Пьесаны Олаф Гуллваг жазған және 1954 жылдан бері жыл сайын қойылып келеді. Жыл сайын адамдар Стиклстадқа барып, қазіргі Скандинавиядағы ең ірі ашық аспан астындағы театр саналатын жерде "Святой Олаф" драмасын тамашалайды.
Stiklestad National Cultural Center (Stiklestad Nasjonale Kultursenter) at Verdal was established by a parliamentary resolution in 1995. Olavsstøtta is a monument in the Stiklestad National Cultural Center. It was erected in 1807 in memory of the Battle of Stiklestad. The memorial is one of the oldest preserved public monuments in Norway. In 1901, poet Per Sivle wrote a poem Tord Foleson, about King Olaf's standard bearer at the battle. Foleson was able to plant the banner before he died, and it remained standing throughout the battle, even after the king fell. It was kept erect and replaced by the local populace for centuries, and a memorial stands at the site today. The most famous line of the poem, Merket det stend, um mannen han stupa ('The symbol stands, even when the man falls'), is inscribed on the memorial in Stalheim, Norway. It is also on the inscription wall in the Bergen Belsen concentration camp memorial site. The Saint Olav Drama (Spelet om Heilag Olav) is an outdoor theatre performance played every end of July in Stiklestad. In July 1954, the owner of the farm at Stiklestad gave permission for the performance of a play based on the battle on his property. The play was written by Olav Gullvåg and has been staged every year since 1954. Annually, people travel to Stiklestad to watch The Saint Olaf Drama at what is now the largest outdoor theatre in Scandinavia.