Кіріспе

Стивен Хоуз (1523 жылы қайтыс болды) — Тюдор дәуірінде танымал ағылшын ақыны, бірақ қазір оның есімдері аз ғана белгілі.

Өмір

Ол, әрине, Суффолк графтығында туған, сол кезде бұл тегі жиі кездесетін. Егер оның өзінің жасы туралы айтқан сөздеріне сенер болсақ, шамамен 1474 жылы дүниеге келген. Оксфордта білім алып, Англия, Шотландия және Франция елдерін аралаған. Отанына оралғаннан кейін оның түрлі қабілеттері, әсіресе поэзиядағы ерекше шеберлігі сарайда орын табуына мүмкіндік берді. 1502 жылы Генрих VII-нің жеке бөлмесіндегі қызметкері болды. Энтони Вудтың сөзіне қарағанда, ол көптеген ағылшын ақындарының, әсіресе өзінің ұстазы деп есептеген Джон Лайдгейттің өлеңдерін жатқа білген. 1521 жылы әлі тірі болған, Генрих VIII-нің үй шаруашылығының есебінде оның пьесасы үшін 6 фунт стерлинг, 13 шиллинг және 4 пенни төленгені жазылған. 1530 жылға дейін қайтыс болған, Томас Филд өзінің «Махаббатшы мен Торғайдың әңгімесі» атты туындысында «» деген сөзді жазған. Кейбір сыншылар, әсіресе К.С. Льюис, Хоуеске теріс қараған: «Оған қабілет жетіспеген, оның ішінде одан да жақсы поэзия бар еді, бірақ оны толыққанды жеткізе алмады», – деп оның «бұзылған ырғағы мен жеті либералды өнерге жасаған сәтсіз саяхаттарын» айтқан. Бірақ оның ырғағы әрқашан бұзылған емес: кейде (бірақ жиі емес) Чосерден бұрынғы немесе Спенсерден кейінгі ақындардың да ұялмаған жолдарына кездесесіз: «» немесе «» және т.б., мұнда кем дегенде соңғы әріптердің бірін дұрыс айтсаңыз, ырғақ жақсы болып көрінеді. Романшы Хилда Лэмб 1958 жылы жарық көрген «The Willing Heart» романында Хоуесті кейіпкер етіп алған, онда ол Ричард III патшаның заңсыз ұлы ретінде бейнеленген. Бұл болжамды қолдайтын заманауи құжаттар жоқ.

Шығармалары

Оның басты еңбегі – 1509 жылы Винкин де Ворде баспасында жарық көрген, бірақ үш жыл бұрын аяқталған туынды. Осы баспагер 1517 жылы, Дж. Уэйланд 1554 жылы, Ричард Тоттел мен Джон Уэйли 1555 жылы оны сәл өзгеше атаулармен қайта басып шығарды. Тоттелдің басылымын Т. Райт өңдеді, ал Перси қоғамы 1846 жылы оны қайта жариялады. "Қуанышпен өткен шақ" – адам өмірінен алынған, жеті тармақты шумақтардан тұратын ұзақ аллегориялық поэма. Ол "Артурдың өлімі" сияқты бөлімдерге бөлінген және романтикалық сюжеттерді пайдаланады. Оның басты мақсаты – шайқасшы, Граунде Амурдың тәрбиесі, Уильям Джон Кортхоуптың (Англия поэзиясының тарихы, 1-том, 382-бет) айтуынша, Марциан Капелланың "Меркурий мен Филологияның некесі" туындысына негізделген. Сипаттаманың егжей-тегжейлігі Хоустың ортағасырлық философия жүйелерімен таныс екенін көрсетеді. Даңқ (Fame) ұсынысымен және оның екі иттісі, Грейс пен Гувернанс (Governance) серігінде Граунде Амур Ла Бел Пуцельді іздеуге аттанады. Ол бірінші болып Ғылым мұнарасына барады, онда грамматика, логика, риторика және арифметика өнерімен танысады. Музыка мұнарасындағы ханыммен ұзақ пікір алысып, ол оқуына қайта оралады. Геометрия мұнарасында, Доктрина мұнарасында, Шығармашылық сарайында (Castle of Chivalry) және т.б. болғаннан кейін Ла Бел Пуцель сарайына жетеді, онда оны Бейбітшілік, Мейірімділік, Әділдік, Ақыл және Естелік күтеді. Оның бақытты некесі оқиғаны аяқтамайды, ол қартайған шақ пен оның серігі Ашкөздік пен Хитролық туралы айтады. Өлімнің ескертуі Өкініш пен Ар-ұжданды әкеледі, ал Естелік (Remembraunce) жеті өлімдік күнә туралы баяндалған ескерткішті оқығанда және Даңқ Граунде Амурдың есімін ежелгі шайқасшылар қатарына енгізгенде ғана біз батырмен қоштаса аламыз. Бұл ұзақ, қияли поэма кеңінен оқылды және жоғары бағаланды, және Эдмунд Спенсердің генийіне әсер еткені сөзсіз. Хоустың поэзиясы оның қатты құрметтеген ерте ортағасырлық романстар мен аллегориялық өлеңдерді қайта жаңғыртуға бағытталған. Хоустың басқа туындылары – (1509) және (1509).