Кіріспе
Америкалық физик Альфред Отто Карл Нир (28 мамыр 1911 – 16 мамыр 1994) – массалық спектрометрияны дамытудың негізін қалаушы американдық физик.
Alfred Otto Carl Nier (May 28, 1911 – May 16, 1994) was an American physicist who pioneered the development of mass spectrometry.
Ерте өмір және білім
Ол 1911 жылы 28 мамырда Миннесота штатының Сент-Пол қаласында дүниеге келген. Ниер математика мен ғылым саласында ерте дарынымен көзге түсті, сонымен қатар қолөнерге және механикалық жұмыстарға қабілетті еді. Ниердің неміс иммигрант ата-анасының білімі мен қаржылық мүмкіндіктері шектеулі болғанымен, оның өсуіне деген ұмтылысы оған жақын орналасқан Миннесота университетінде оқуға жол ашты. 1931 жылы ол электр инженері мамандығын бітірді, бірақ Ұлы депрессия кезінде инженерлік жұмыс орындарының тапшылығы оны физика бойынша аспирантураға түсуге итермеледі.
Гарвард
1936 жылы оның спектроскопиялық шеберлігі Гарвард университетінде стипендия мен маңызды грантқа қол жеткізуіне мүмкіндік берді. Оның ондағы жұмысы 1938 жылы уран изотоптарының салыстырмалы мөлшерін өлшеу туралы жарияланымға әкелді, ал бұл өлшемдер 1940 жылдары Фриц Хотерманс және Артур Холмс Жердің жасын анықтау үшін пайдаланды.
Манхэттен жобасы
Нир 1938 жылы қартайған ата-анасының жанында болу үшін Миннесотаға оралды. 1940 жылы Энрико Фермидің өтінішімен ол және Эдвард Ней сияқты бірнеше студент, Нир жасаған алғашқы массалық спектрографты пайдаланып, Колумбия университетіндегі Джон Р. Дуннингтің командасы үшін 235 уранның таза үлгісін дайындады. Оны алған күні (АҚШ поштасы арқылы жіберілген) Дуннингтің командасы 235 уранның 238-ге қарағанда ядролық бөлінуге жауапты изотоп екенін көрсетті. Осы күдікті фактінің расталуы атом бомбасын жасаудағы маңызды қадам болды. 1943 жылдан 1945 жылға дейін Нир Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі Kellex Corporation компаниясында екінші дүниежүзілік соғыста атом бомбасын жасау мақсатындағы Манхэттен жобасы үшін тиімді және жақсы массалық спектрографтарды жобалау және дамытумен айналысты. Соғыс жылдарында уранды бөлуді бақылау үшін қолданылған спектрографтардың көпшілігі Нирдің жобалары бойынша жасалған.
Кейінгі жұмыстар
Соғыстан кейін ол Миннесотаға қайтып, геохронология, атмосфераның жоғарғы қабаты, ғарыш ғылымы және инертті газдар салаларында жұмыс істеді. Нир «Викинг» қондырғыларында Марс атмосферасынан үлгі алуға қолданылған миниатюралық массалық спектрометрлерді жасады.
Өлім
Өмірінің соңына дейін белсенді болған ол 1994 жылдың 16 мамырында, автокөлік апатынан парализге ұшырағаннан кейін екі апта өткен соң дүние салды.
Құрметтер
Нир Ұлттық ғылым академиясының, Америка философиялық қоғамының, Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі және Макс Планк қоғамының шетелдік ғылыми мүшесі болды. Марстағы Ниер кратері және ниерит минералы (метеориттердегі ұсақ кремний нитридтері) оның құрметіне аталған. Нир сыйлығы жыл сайын Метеорит қоғамымен беріледі және жас ғалымдардың метеориттану және оған байланысты салалардағы ең үздік зерттеулерін марапаттайды.