Actinidiaceae тұқымдасы – гүлді өсімдіктер отбасы. 360-қа жуық түрі Азия, Орта және Оңтүстік Америкада өседі. Киви, Saurauia сияқты өсімдіктерді қамтиды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер тұқымдасы
Family of flowering plants
Актинидия тұқымдасы – гүлді өсімдіктердің шағын тұқымдасы. Бұл тұқымдас үш туысқа және шамамен 360 түрге ие, сонымен қатар Ericales қатарының мүшесі болып табылады.
The Actinidiaceae are a small family of flowering plants. The family has three genera and about 360 species and is a member of the order Ericales.
Тарату
Олар – Азияда (актинидия немесе киви, клематоклетра және саурауия), Орталық Америкада және Оңтүстік Америкада (тек саурауия) өсетін, шалғай және субтропиктік ағаш тәрізді жүзімдер, бұталар мен ағаштар. Саурауия – бұл тұқымдастың ең ірі туысы, 300 түрі бар. Қазіргі кезде бұл тұқым Азия мен тропикалық Орталық және Оңтүстік Америкада ғана кездесетін болса да, бұрын оның таралу аймағы кеңірек болғандығын дәлелдейтін мәліметтер бар. Қазіргі кезде жойылып кеткен Parasaurauia туысы актинидия тұқымдасына жататын және Кампан дәуірінің басында Солтүстік Америкада өмір сүрген деп саналады.
They are temperate and subtropical woody vines, shrubs, and trees, native to Asia (Actinidia or kiwifruit, Clematoclethra, and Saurauia) and Central America and South America (Saurauia only). Saurauia, with its 300 species, is the largest genus in this family. Although now confined to Asia and tropical Central and South America, evidence indicates in the past the family had a wider distribution. The now extinct genus Parasaurauia is thought to have belonged to the Actinidiaceae and lived in North America during the early Campanian.
Сипаттамалары
Өсімдіктер әдетте кішкентай ағаштар немесе бұталар, кейде жүзімдер (Актинидия). Кезектесіп орналасқан, қарапайым, спираль тәрізді жапырақтары тісті немесе бүтін жиектерімен сипатталады. Оларда жапырақшалар болмайды немесе өте ұсақ жапырақшалар болады. Көбінесе жапырақтары жалпақ қылшықтармен жабылады. Гүлдері жалғыз немесе еркін тостағаншалары мен жапырақшалары бар гүлшоғырларында топталған. Clematoclethra туысының өкілдерінде 10 аталық мүше болса, қалғандарында аталық мүшелер көп және бастапқыда артқы жағынан бекітіледі. Актинидиацеялардың Эрикальдарға жататындығын генетикалық деректермен соңғы уақытта нығайтылды, бұл бұрынғы пікірлерге қайшы, олар Эрикальдардың базалық өкілі емес екенін көрсетеді. Генетикалық деректерді пайдаланатын көптеген зерттеулер Актинидиацеяларды Эрикоид кладына, Эрика, Сирилла, Клетра, Сарацения және Роридула тұқымдастарынан құралған монофилетикалық топқа орналастырады. Тағы да генетикалық деректер Актинидиацеялардың Роридулацеяларға жақын туыс екенін, ал Роридулацеялар мен Сараценияцеялар тағы бір кіші монофилетикалық топты құрайтынын көрсетеді.
The plants are usually small trees or shrubs, or sometimes vines (Actinidia). The alternate, simple, spiral leaves have serrated or entire margins. They lack stipules or are minutely stipulated. They are often beset with rather flattened bristles. The flowers grow solitary or are aggregated in terminal cymes, with free sepals and petals. Except for members of the genus Clematoclethra which have 10 stamens, the stamens are numerous and originally attached at the back. Placement of the Actinidiaceae within the Ericales has been strongly supported recently by genetic evidence, and contrary to previous thought, it is not a basal member of the Ericales. Multiple studies using genetic evidence now firmly place the Actinidiaceae in the Ericoid clade, a monophyletic group consisting of the Ericaceae, the Cyrillaceae, the Clethraceae, the Sarraceniaceae, and the Roridulaceae. Further genetic evidence points to the Actinidiaceae being sister to the Roridulaceae, with the Roridulaceae and Sarraceniaceae, forming another, smaller, monophyletic group.
Соңғы генетикалық және микроморфологиялық зерттеулер пайда болғанға дейін Актинидиацеялар тұқымдасына қай тұқымдар жатуы керектігі туралы пікірлер қатысты болды. Бұрынғы дәлелдерге дейін Sladenia тұқымы көбінесе Actinidiaceae тұқымдасына жатқызылатын. Сонымен қатар, Saurauia кейде жеке отбасы ретінде қарастырылатын. Осылайша, егжей-тегжейлі зерттеулер басталар алдында Актинидиацеялар тұқымдасына екі-төрт тұқым жатуы мүмкін еді. Микроморфологиялық ерекшеліктер Sladenia-ның Actinidiaceae тұқымдасына жатпайтынын көрсетті. Бұдан әрі, жасушалардың биологиялық қасиеттері және молекулалық деректер қазіргі кезде Actinidiaceae, Clematoclethra, Saurauia және Actinidia деп аталатын үш тұқымның монофилетикалық топ құрайтынын растады.
What genera were to be placed in the Actinidiaceae before recent genetic and micromorphological studies emerged was highly controversial. Before recent evidence, the genus Sladenia was often placed within the Actinidiaceae. Also, Saurauia was sometimes considered its own family. Thus, before more detailed studies started, two to four genera could be placed within the Actinidiaceae. Micromorphological characters have confirmed that Sladenia does not belong in the Actinidiaceae. Furthermore, biological characteristics of the cells, and molecular evidence have confirmed the three genera currently circumscribed in the Actinidiaceae, Clematoclethra, Saurauia, and Actinidia, do indeed form a monophyletic group.