Кіріспе

Харан немесе Аран (Hārān) – Еврей Киелі кітабының Жаратылыс кітабындағы тұлға. Ол Халдейлердің Ур қаласында қайтыс болды, Терахтың ұлы және Ыбырайымның ағасы еді. Харанның ұлы Лот арқылы моавтықтар мен аммондықтардың ата-тегі саналады.

Харан мен оның отбасы

Нұхтың ұлы Шемнің ұрпағы Тарах, Ыбырайым (Авраам), Сара, Нахор және Харанның әкесі болды. Олардың туған жері нақты белгісіз, бірақ көбінесе ол Месопотамияда болған деп саналады. Харанның Лот пен Милхадан басқа, Исқа атты қызы да болды. Харан Халдейлердің Ур қаласында 'Тарах әкесінің алдында' қайтыс болғаннан кейін, оның отбасы Уәде етілген жер, Қанаанға сапар шекті. Бірақ Тарах Харанда (немесе Харанда [ивритше חָרָן, Хәрān]) тоқтады және сол жерге қоныстанды, Нахор мен Милха да сонда қоныстанды, ал Лот Ыбырайым және басқалармен бірге Қанаанға аттанды.

Этимология

Харан есімінің шығу тегі еврейше har сөзінен, яғни "тау" деген мағынадан бастау алған болуы мүмкін, сондай-ақ жеке есімдерде кездесетін батыс семит тілдік жұрнағы – anu/i/a қосылған. Осыған байланысты, Харан "таушы" дегенді білдіруі мүмкін деген ұсыныс бар. Б.з.д. екінші мыңжылдыққа жататын Мари және Алалах мәтіндеріндегі хари және хару, сондай-ақ Амарна хаттарының бірінен алынған ха арри секілді Харанға ұқсас жеке есімдер де кездеседі, бірақ олардың нақты мағынасы әлі анықталған жоқ. Харанның алғашқы буыны финикиялық hr b`l жеке есімінде де, Израильдіктердің Гибеоннан шыққан hryhw жеке есімінде де табылады.

Басқалар Харан деп атаған

Харан – Киелі кітапта есімдері аталған тағы екі адамның аты. Харан – Қалептің ұлы Харан (– Ḥārān). Харан – Шимейдің ұлы Харан. Ол Дәуіт пен Сүлейменнің заманында өмір сүрген леуілік болған.