Кіріспе

Ливанның туындағы тасымалдаушы компаниясы Middle East Airlines – Air Liban S. A. L. (طيران الشرق الأوسط ـ الخطوط الجوية اللبنانية), көбінесе Middle East Airlines (MEA) (сығанақтар=жоқ) деп танылады, Ливанның туындағы тасымалдаушысы болып табылады. Бас кеңсесі Бейрутте, Бейрут-Рафик Харири халықаралық әуежайының жанында орналасқан. Рафик Харири халықаралық әуежайындағы базасынан Азия, Еуропа, Таяу Шығыс және Африкаға жоспарлы халықаралық рейстерді жүзеге асырады. Middle East Airlines (MEA) SkyTeam әуежайлар альянсының мүшесі. MEA 2006 жылдың басында Нью-Йоркте өткен баспасөз конференциясында SkyTeam-нің серіктес мүшесі болуға ниет білдірді. 2011 жылдың 28 ақпанында әуе компаниясы Бейрутте өткен салтанатты шарада SkyTeam-мен серіктестік келісіміне қол қойды және 2012 жылдың 28 маусымында альянсқа ресми түрде қосылды, оның 17-ші мүшесі және Таяу Шығыстағы екінші мүше әуе компаниясы атанды.

Тарих

Middle East Airlines Air Liban компаниясы 1945 жылғы 31 мамырда Саиб Салам мен Фаузи Эль Хосс BOAC-тың операциялық және техникалық қолдауымен құрылды. 1946 жылғы 1 қаңтарда Бейрут пен Никосия арасындағы рейстерде үш де Хавиллэнд DH.89A Dragon Rapide ұшағы пайдаланылып, содан кейін Иракқа, Мысырға және Сирияға рейстер басталды. 1946 жылдың ортасында екі Дуглас DC-3 ұшағы сатып алынды. 1949 жылғы қыркүйекте Pan American World Airways компаниясы үлесті және басқару келісімшартын сатып алды. Pan Am компаниясы 1955 жылы BOAC компаниясы MEA акцияларының 49% сатып алған кезде ауыстырылды. 1955 жылғы қазан айында Vickers Viscount ұшағы, ал 1957 жылғы маусым айында Avro York жүк ұшағы жалға алынды. 1960 жылғы 15 желтоқсанда төрт де Хавиллэнд Comet 4C ұшағының біріншісі келді. 1961 жылғы 16 тамызда BOAC-пен байланыс аяқталғаннан кейін, MEA 1963 жылғы 7 маусымда Air Liban-мен біріктірілді, бұл Air France-қа 30% үлесін берді (кейіннен ол үлес салынды). Толық атауы Middle East Airlines – Air Liban болды. 1963 жылы MEA сонымен қатар Ливан халықаралық әуе компаниясын да сатып алды. 1963 жылғы сәуірде үш Sud Aviation Caravelle, 1966 жылғы қаңтарда үш Boeing 720B, 1967 жылғы наурызда бір жалға алынған Vickers VC10 және 1967 жылғы қарашадан бастап бірнеше Boeing 707 320C ұшақтарымен әуепаркі жаңартылды. Қазіргі атауы 1965 жылғы қарашада әуе компаниясы Air Liban-мен толық біріктірілген кезде қабылданды. 1967 жылғы Араб-Израиль соғысы және 1968 жылы Бейрут әуежайына жасалған Израиль шабуылы кезінде әуе компаниясы үш Comet 4C, екі Caravelle, бір Boeing 707, Vickers VC10 және Vickers Viscount ұшақтарын жоғалтты. MEA 1969 жылғы 24 маусымда қызметке енген American Airlines-тан Convair 990A ұшағын сатып алып, қайтадан жұмысын бастады. 1975 жылғы маусымда Бейрут-Лондон бағытында, ал кейін 1983 жылғы сәуірден 1985 жылдың ортасына дейін Бейрут-Париж-Нью-Йорк бағытында Boeing 747 200B ұшағы қызмет етті. 1975-1991 жылдар аралығында Ливан азамат соғысының салдарынан MEA операцияларын бейімдеуге мәжбүр болды, бірақ Бейрут халықаралық әуежайының бірнеше рет жабылуына қарамастан қызметтерін жалғастырды. 1993 және 1994 жылдары Airbus A310 300, содан кейін 1997 жылы A321 200 және 2003 жылы A330 200 (A310 ұшақтарын алмастырған) ұшақтары сатып алынды. 2010 жылғы шілдеден бастап әуе компаниясы Бейрут халықаралық әуежайында өздігінен тіркелу киосктарын енгізді. Сондай-ақ, әуе компаниясы алты басқа араб тасымалдаушыларымен бірлесіп, "Арабеск" әуе альянсын құруды жоспарлап отыр. Олардың болашақ жоспарларына акцияларының 25% Бейрут қор биржасында (BSE) сату, әуе компаниясын толық жекешелендірудің ұзақ мерзімді жоспарының бір бөлігі ретінде кіруі көзделген. 2011 жылғы қарашада MEA ұшқыштар одағы 48 сағаттық ереуілге шықты, себебі қатерлі ісікпен емделіп жатқан капитан науқас демалысына шыққаннан кейін жұмыстан босатылды. 2012 жылғы 28 маусымда Middle East Airlines SkyTeam альянсына 17-ші мүше болып қосылды, бұл Саудиядан кейін Таяу Шығыстағы екінші мүше болды. Әуе компаниялар тобында 5000 адам жұмыс істейді. Ливанның орталық банкі, Banque du Liban, 99,50% көпшілік үлесіне ие.

Баратын жерлері

Middle East Airlines компаниясы Таяу Шығыс, Солтүстік Америка, Еуропа, Африка және Океаниядағы 38 бағытқа рейстер ұсынады. Сонымен қатар, Медина қаласына маусымдық рейстер орындалады, ал Миконос маусымдық чартер ретінде қолжетімді.

Қазіргі автопарк

MEA (Cedar Executive-ді қоспағанда) толығымен Airbus ұшақтарынан тұратын паркті пайдаланады. 2023 жылғы мәлімет бойынша, паркі келесі ұшақтардан құралған:
+ Middle East Airlines Air Liban паркі Ұшақтар Қызметте Тапсырыс Жолаушылар Ескертулер C E TotalAirbus A320 2009—24 10 21 26 OD MRL, қазіргі уақытта ретро түспен боялған, Airbus A320 отбасының 5000-шы ұшағы. Airbus A321neo 10 12 8 13 2 16 0 T7 ME3 – Airbus A320 отбасының 10000-шы ұшағы. Airbus A321XLR—4——150 Үш ұшақ 2024 жылы, ал біреуі 2025 жылы жеткізіледі. Airbus A330 2003—4 4 20 0 24 4 Airbus A330 900—4 4 22 38 28 0 2026-2028 жылдар аралығында жеткізіледі. Cedar Executive паркі Embraer Legacy 500 2—1 2—12 OD CXJ және OD CXL Барлығы 249

Әскери флоттың дамуы

Middle East Airlines Air Liban компаниясы 2013 жылдың қаңтарында он Airbus A320neo отбасы ұшағына (бес A320neo және бес A321neo) тапсырыс берді. A320neo ұшақтарына берілген тапсырыс кейіннен бес A321neo ұшағына өзгертілді. Бірінші A321neo 2020 жылдың 10 шілдесінде жеткізілді; 2020 жылдың 9 қазанында жеткізілген үшінші ұшақ – A320 отбасынан шыққан 10 000-шы ұшақ болды. Тағы екі A321neo ұшағы 2024 жылы әуекомпания паркіне қосылуы күтілуде, бұл A321neo паркінің жалпы санын 11-ге жеткізеді. 2018 жылдың 12 желтоқсанында Ливанның сол кездегі премьер-министрі Саад Харири, қозғалтқыш өндіруші Rolls Royce Holdings компаниясымен төрт Airbus A330 900 ұшағына тапсырыс берді. 2019 жылғы Париж авиасалонында авиакомпания A321XLR ұшағының алғашқы тапсырыс берушісі атанды: Африка және Азия бағыттарында пайдалануға арналған төрт XLR ұшағына тапсырыс берілді. MEA бизнес-авиациясының еншілес компаниясы Cedar Executive 2016 жылдың 5 қаңтарында өзінің алғашқы Embraer Legacy 500 ұшағын қабылдады.

Жиі ұшу бағдарламасы

2011 жылы Middle East Airlines Air Liban өзінің жиі ұшатын бағдарламасын 4 деңгейлі бағдарламаға – Көк кедр, Күміс кедр, Алтын кедр және Президент клубы – өзгертіп, SkyTeam әуекомпаниялар альянсына қосылуға дайындық жасады. Күміс кедр, Алтын кедр және Президент клубы мүшелері Бейрут Рафик Харири халықаралық әуежайындағы Cedar Lounge-ге, сондай-ақ MEA бағыттарындағы аутстанциялық залдарға кіру сияқты көптеген артықшылықтар алады. Алтын кедр және Президент клубы мүшелеріне экономикалық сыныптағы орынды кепілдікпен брондау сияқты қосымша артықшылықтар ұсынылады. Cedar Miles барлық MEA рейстерінде, Air France, KLM және Qatar Airways рейстерінде, сондай-ақ белгілі бір бағыттардағы код-шериктік серіктестердің рейстерінде жинауға және пайдалануға болады. Cedar Miles сонымен қатар барлық Rotana қонақүйлерінде және әлемдегі барлық Hertz автокөлік жалға алуларында да жинауға болады.

Апаттар мен оқиғалар

1950 жылғы 24 шілдеде Air Liban Douglas DC 3 ұшағына Израильдің Spitfire ұшағы атқылады. DC 3 Бейрут әуежайына қауіпсіз қонды, бірақ шабуылда 3 жолаушы (борттағы 28 адамның ішінде) қаза тапты. 1952 жылғы 6 қаңтарда Air Liban SNCASE Languedoc OD ABU Бейрут әуежайынан ұшып келе жатып, өртеніп кетті. Борттағы тоғыз жолаушы мен экипаждың барлығы аман қалды. Ұшақ Бейруттен Кувейт әуежайына жоспарлы халықаралық жолаушылар рейсін орындады. 1958 жылғы 29 қыркүйекте Жерорта теңізі үстінде Middle East Airlines Avro York OD ADB бес адаммен бірге жоғалып кетті. 1963 жылғы 1 ақпанда 265 рейсі, тіркелген нөмірі OD ADE Vickers Viscount 754D, Түрік әуе күштерінің C 47 CBK28 ұшағымен әуеде соқтығысты. Екі ұшақ та Анкарада құлап, Viscount бортындағы 14 адам, C 47 бортындағы 3 адам және жердегі 87 адам қаза тапты. 1964 жылғы 17 сәуірде Sud Caravelle III OD AEM компаниясы орындаған 444 рейсі Сауд Арабиясының Дахран қаласының жанындағы теңізге құлап, борттағы 49 адам қаза тапты; апаттың себебі анықталған жоқ. 1964 жылғы 21 сәуірде Middle East Airlines Vickers Viscount 754D OD ACX Египеттің Эль-Ариш қаласында, оның жүріп өткен жолағының құлауынан кейін жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 1968 жылғы 28 желтоқсанда Бейрут халықаралық әуежайында Израильдің арнайы жасақтары жасаған шабуылда жеті MEA ұшағы қиратылды. Бұл шабуыл Афинадағы El Al Boeing ұшағына жасалған террористік шабуылға жауап ретінде жасалды, нәтижесінде израильдік механик қаза тапты. 1976 жылғы 1 қаңтарда Boeing 720B OD AFT компаниясы орындаған 438 рейсі, алдыңғы жүк бөліміне орналастырылған бомбаның жарылуынан әуеде жарылып кетті. Борттағы 81 адам қаза тапты, олардың кейбіреулері Ливан азамат соғысынан қашып бара жатқан еді. Ұшақ Сауд Арабиясының Аль-Кайсума қаласының жанында құлап түсті. 1982 жылғы 12 маусымда Абу Нидал тобының Израильдің Ұлыбританиядағы елшісіне жасаған қастандық әрекетіне жауап ретінде Израиль әскері Бейрут әуежайына шабуыл жасап, Middle East Airlines Boeing 720 023B OD AFP ұшағын қиратты. Төрт күннен кейін тағы төрт ұшақ (үш 720 және бір 707) екінші шабуылда қиратылды. 1982 жылғы 1 тамызда Бейрутке 14 сағат бойы тоқтамай бомбалау шабуылы жасалып, Boeing 720 047B OD AGG қиратылды. 1985 жылғы 21 тамызда Бейрут халықаралық әуежайында екі MEA Boeing 720 (OD AFL және OD AGQ) оқтан қиратылды. 1987 жылғы 8 қаңтарда Бейрут халықаралық әуежайына қонғаннан кейін Boeing 707 323C OD AHB оқтан қиратылды. 2001 жылғы 16 қарашада F OHMP тіркелген Airbus A321 200 ұшағы Бейрут халықаралық әуежайынан Каир халықаралық әуежайына 304 рейсімен ұшып бара жатқанда, Каирде қону кезінде құйрығымен соқтығысып, зақымдалды. Бұл ұшақ шамамен 14 жылдан кейін Metrojet 9268 рейсі ретінде әуеде бомбадан қиратылды.