Кіріспе
Техникалық жоғарғы оқу орны (немісше Technische Hochschule, көпше түрі: Technische Hochschulen, қысқартылған TH) – Германиядағы инженерлік ғылымдарға бағытталған университет түрі. Бұрын ол Австрияда, Швейцарияда, Нидерландыда (Technische Hogeschool) және Финляндияда (teknillinen korkeakoulu, teknisk högskola) да болған. 1970 жылдары (Германияда) және 1980 жылдары (Нидерландыда) Техникалық жоғарғы оқу орындары Техникалық университеттерге (немісше Technische Universität) немесе Техникалық Universiteit (нидерландша) айналды. 2009 жылдан бері Германиядағы бірнеше қолданбалы ғылымдар университеті Техникалық жоғарғы оқу орындары деп қайта аталды.
A Technische Hochschule (, plural: Technische Hochschulen, abbreviated TH) is a type of university focusing on engineering sciences in Germany. Previously, it also existed in Austria, Switzerland, the Netherlands (Technische Hogeschool), and Finland (teknillinen korkeakoulu, teknisk högskola). In the 1970s (in Germany) and the 1980s (in the Netherlands), the Technische Hochschule emerged into the Technische Universität (German) or Technische Universiteit (Dutch). Since 2009, several German universities of applied sciences were renamed as Technische Hochschulen.
Терминология
Неміс тілінде сөйлейтін елдерде Hochschule термині Universität (көпшесі: Universitäten) -ден жалпырақ қолданылады және Universitäten-нен айырмашылығы, докторлық және хабилитация ғылымына қатысты дәреже беру құқығы жоқ жоғары оқу орындарын да қамтиды. Бүгінде Universitäten және басқа да Hochschulen тарихи себептермен өзін Technische Hochschule деп атайды. Дегенмен, Universität мәртебесіне ие Техникалық жоғары оқу орны, атауына қарамастан Техникалық университет ретінде қарастырылады.
Тарих
Орта ғасырлардан бері Еуропадағы жоғары білім орындары философия, медицина, құқық және теологияны қамтитын белгілі бір классикалық пәндер каноны оқытылса ғана университет деп аталды. Өнеркәсіптік революцияның нәтижесінде инженерлік ғылымдар академияда маңызға ие болғанда, осы салаға арналған жоғары білім беру мекемелеріне «университет» деген мәртебелі атау берілмеді және олар жалпылама «Hochschule» терминін пайдалануға мәжбүр болды. Сондықтан, 20 ғасырдың бірінші жартысында Германиядағы кейбір Технические Hochschulen және Нидерландыдағы Технические Hogescholen докторлық дәреже беру құқығын алғанда, содан кейін өздерін университеттер деп атауға рұқсат алғанда, бұл үлкен қадам болды. Бұл мәртебе өзгерісі академиялық пәндердің кеңейтілген спектрімен және негізгі зерттеулермен бірге жүрді. Көптеген бұрынғы Техникалық жоғары оқу орындары жаңа мәртебесін көрсету үшін өз атауларын Техникалық университетке өзгертуді жөн көрсе де, кейбіреулері дәстүрлі және беделді атауларын сақтап қалды, оның ішінде Германиядағы RWTH Аахен, Швейцариядағы ETH Цюрих және EPF Лозанна ерекше аталады. 2009 жылдан бастап Германиядағы техникалық бағытталған қолданбалы ғылымдар университеттері (Fachhochschulen) бірнешесі Technische Hochschule деп өзгертілді.
Финляндияда
ТГ ұғымы Финляндияда да кездеседі, ол ТГ-ға баламасы болатын teknillinen korkeakoulu. Мысалы, Эспоо, Тампере және Лаппеенранна қалаларындағы жоғары оқу орындары. Германия тілді елдердегідей, олардың көпшілігі кейіннен атауын "teknillinen yliopisto" деп өзгертті, бұл ТУ-ға балама. Дегенмен, Teknillinen korkeakoulu ескі атауын қазіргі Аалто университетін құраған басқа екі университетпен біріккенге дейін сақтап келді.