Кіріспе

Рим саясаткері және шешен (б.з.д. 124–82 ж.)

Гай Папирий Карбо Арвина (б.з.д. 124 – 82 ж.) – римдік шешен және саясаткер. Ол трибун Марк Ливий Друз бен шешен Луций Лициний Красс қолдаған реформаларға қарсылас болды және Друз өлтірілгеннен кейін плебей трибунатына басшылық етті. 87 және 83 ж. б.з.д. арасындағы азамат соғыстары кезеңінде, оның туысы Гней Карбо үкіметке басымдық еткенде, жоғары мемлекеттік лауазымдарды атқарды. Дегенмен, 82 жылы болған соғыста оның адалдығы күмәнді деп танылды, нәтижесінде Арвина Сенат отырысы барысында үкімет агенттері тарапынан өлтірілді.

Өмір

Гай Папирий Карбо Арвина рим ораторларының ірі буынына жатты, оның мүшелерінің барлығы шамамен б.з.д. 124 жылы туған және Цицеронның жастық шағында өркендеген. Ол Рим саясатында және Сенатта б.з.д. 2 ғасырдың соңы мен 1 ғасырдың басында белгілі болған (Папирий Карбондар) әулетінен шыққан. Оның әкесі, Гай Папирий Карбо, б.з.д. 120 жылы консул болды, ол Гракк ағайындыларының одақтасы еді, олардың өлімінен кейін олардың ісінен бас тартып, б.з.д. 119 жылы жас және даңқы жоғары болып келе жатқан Луций Лициний Красспен сотталғаннан кейін өзіне-өзі қол жұмсады. Арвина Крассқа қатысты қатты ашумен өсті және оған өмір бойы бойкот жасайтыны айтылды. Б.з.д. 94 жылы Арвина Красспен бірге Галлияға барып, ол әкімші болып тағайындалған жерге, Крассқа қарсы оны кінәлі деп тануға жеткілікті дәлелдер жинау ниетімен барды. Карбо губернатордың кемшіліксіз басқаруында ешқандай айыптауға болатын нәрсе таппады, бірақ Красс Карбоның ниеттерін біліп алды және кейінгі комментаторларды таң қалдырғандай, оны өзінің жақын кеңесшілерінің қатарына қосуға шешім қабылдады. Нәтижесінде, "қарапайым және ащы Карбо Галлияға сапарынан ештеңе алмады, тек әкесі кінәлі болғанын және оны толығымен адал адам жер аударып жібергенін түсінді". Б.з.д. 91 жылы Карбо Арвина Красс пен оның шәкірті, трибун Марк Ливий Друз ұсынған сәтсіз саяси реформаларға қарсы болды. Келесі жылы ол плебстің трибуны болды және Рострада жиі сөз сөйлеп көзге түсті (олардың бірінде өткен жылы өлтірілген Друзды айыптады). Ол б.з.д. 90 (немесе 89) жылы халық трибундары болған Марк Плавтий Сильванмен бірге қабылдаған заңмен (Plautia Papiria) танымал, осы заң бойынша заң қабылданған кезде Италияда тұратын әрбір итальяндық одақтасқа, егер ол алпыс күн ішінде Римдегі преторға жеке өтініш берсе, римдік азаматтық құқығы берілді. Заңның мақсаты Риммен соғысып жатқан мемлекеттерді татуластыру және одақтас мемлекеттердің адалдығын қамтамасыз ету болды. Б.з.д. 87 және 82 жылдар арасындағы азаматтық соғыстар кезінде Арвина сотта адвокат ретінде сирек көзге түсті; Цицерон оны сол кезде әлі де белсенді болған бірнеше көрнекті ораторлардың бірі деп сипаттайды. Ол сол кездегі Корнелий Циннамен және Арвинаның туысы Гней Карбомен басқарылатын үкіметпен тығыз байланыста болды және сол жылдардың бірінде претор лауазымын атқарды. Б.з.д. 82 жылы үкіметтің бас көтеруші генерал Суллаға қарсы азаматтық соғысы кезінде биліктегі топ Арвинаның адалдығына күдікпен қарады, Гней Карбо консулымен туыс болғанына қарамастан, оны және басқа да сенімсіз сенаторларды Курия Хостилиядағы Сенат отырысында өлтіруді ұйымдастырды. Аппианның айтуынша, ол әлі отырғанда өлтірілді. Оның басы кесіліп, бағанаға ілінді және жұртқа көрсетілді, ал денесі Тибр өзеніне лақтырылды. 90 жылы халық жиналысында трибундардың сөйлегенін естіген Цицерон Арвинаны екінші қатарлы оратор деп санады және оның риторикалық стилін былайша сипаттады: "оның тілі жақсы деңгейде, ол оңай сөйлейді және оның сөйлеуінде табиғи билік сезімі болды". Цицерон оны Папирий Карбо әулетінің жақсы азамат болған жалғыз мүшесі деп есептеді. Арвина Вифинияның губернаторы болған кезінде қызметтен тыс ақша алуда айыпталған сенатор Гай Папирий Карбоның әкесі болуы мүмкін.