Канада саяхатшысы Стэн Робертс: Өмір және саяси жолы

Кіріспе

Stanley Carl "Stan" Roberts (17 қаңтар 1927 – 6 қыркүйек 1990) – канадалық саясаткер. Ол 1958–1962 жылдар аралығында Манитоба заңнамалық жиналысының депутаты болды және 1961 жылы Манитоба либералдық партиясының төрағалығына кандидат болды. Манитоба университетінен ғылым бакалавры, ал Батыс университетінен MBA дәрежесін алды.

Канаданың реформашы партиясы

Осы сайлаудан кейін Робертс жаңа саяси партия құру туралы ойлана бастады. Федералды Либералдық партия Канаданың батысында ұзақ жылдар бойы әлсіз болды және 1984 жылы Онтарионың батысында тек екі орынды жеңіп алды. Робертс Канаданың батысындағы прогрессивті-консервативті премьер-министр Брайн Малрониге қарсы тұру үшін жаңа партияның қажеттілігіне сенді. 1987 жылы ол Фрэнсис Уинспир, Престон Мэннинг және Тед Байфилдпен бірге кейін Канаданың Реформа партиясы болып танылатын партияны құру жоспарларына қатысты. Робертс көп жағынан осы топтың ерекше тұлғасы болды. Оның саяси философиясы орталыққа жақын, тіпті солшыл болатын. Ол еркін нарық экономикасын сөзсіз қолдаушы емес еді және әлеуметтік консерватор да емес сияқты көрінеді. Дегенмен, ол жаңа партияны құру үшін консервативті көзқарасты ұстанатын тұлғалармен жұмыс істеуге дайын болды. Реформа партиясының құрылтай съезіне дейін (1987 жылдың 30 қазаны – 1 қарашасы) Робертс жаңа партияның идеологиясы туралы алаңдаушылық білдіре бастады. Ол оның аймақтық ерекшеліктеріне қарсы болды және екі тілділікке және Квебектің Канада Конфедерациясындағы рөліне наразылық білдірген сайлаушылар арасындағы танымалдылығына қатысты алаңдады. Съезге бір апта қалғанда ол партия төрағалығына Престон Мэннингке қарсы күресуге келісті, ол басқа бір үміткер еді. Съезде Мэннингті қолдаушылар, мүмкін, Робертс бірнеше "бірден тіркелген делегаттарды" автобуспен әкелуді жоспарлап отыр деп қорқып, тіркеу процесін бір күн бұрын жабуға дауыс берді. Мэннингтің штабымен келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін Робертс 1 қарашада жарыстан бас тарды, Мэннингтің жақтастары партияны бастапқы мақсатынан ауыртқандарын мәлімдеді. Ол Мэннингтің жақтастарын «фанатикалық альберталықтар» және «кішіпейіл евангелистік ойшылдар» деп сипаттады. Кейін Робертс 1988 жылғы федералды сайлауда Британдық Колумбия провинциясының Саанич – Гальф аралдары сайлау округінен Реформа партиясының кандидаттығына түсуге тырысты, бірақ жеңіліске ұшырады. Ол енді Реформа партиясымен байланыс күйінде болған жоқ және екі жылдан кейін Бернабиде ми ісігінен қайтыс болды.

After this election, Roberts began to consider forming a new political party. The federal Liberal Party had long been weak in western Canada, and won only two seats west of Ontario in 1984. Roberts believed that a new party might be necessary to oppose Progressive Conservative Prime Minister Brian Mulroney in western Canada. In 1987, he became involved with Francis Winspear, Preston Manning and Ted Byfield in plans to create what would later become the Reform Party of Canada. Roberts was in many respects an unlikely figure within this group. His political philosophy was centrist, perhaps somewhat left of centre. He was not an uncritical supporter of free market economics, and he does not seem to have been a social conservative. Nevertheless, he was willing to work with more conservative figures to create the new party. Even before the Reform Party's founding convention (October 30 November 1, 1987), Roberts began to have concerns about the new party's ideology. He opposed its regionalist aspects, and was concerned by its popularity with voters who opposed bilingualism and Quebec's role in Canada's Confederation. One week before the founding convention, he agreed to stand for the party's leadership against Preston Manning, the only other declared candidate. At the convention, Manning's supporters among the convention goers voted to close the registration process one day ahead of schedule, perhaps fearing Roberts was planning to bus in several "instant delegates". After failed negotiations with the Manning camp, Roberts dropped out of the race on November 1, claiming that Manning's supporters had hijacked the party from its original intentions. He referred to Manning's supporters as "fanatical Albertans" and "small minded evangelical cranks". Roberts subsequently sought the Reform Party's nomination in the British Columbia riding of Saanich—Gulf Islands for the 1988 federal election, but was defeated. He had no further involvement with the Reform Party, and died of a brain tumour in Burnaby two years later.