Кіріспе

Крикет ережелері

Крикет спортында матч түріне қарай әртүрлі алаңға шығу шектеулері қойылады. Бұл шектеулер белгілі бір доп тастау тактикаларын ұстамау үшін немесе соққы берушілерді күшті соққылар жасауға ынталандыру үшін қолданылады, осылайша олар төрт және алты ұпайлық соққылар жасауға мүмкіндік алады. Әр командада қақпашы мен доп тастаушыдан басқа тоғыз алаңға шығатын ойыншы болады. Капитан әдетте доп тастаушымен ақылдасып, алаңға шығу орналасуын анықтайды. Тесттік матчтардағы алаңға шығу шектеулері, бір күндік халықаралық матчтарға қарағанда, жеңілдетілген.

Барлық нысандар

Крикеттің барлық түрлерінде шаршы аяқ және ұзын тоқтау позициялары арасындағы төртбұрышқа екі ғана ойыншы шығуына рұқсат етіледі. Бұл заңсыз және даулы бодилайн тактикасын қолдануды болдырмау үшін жасалған. Бейтаспашы допты ойнау мүмкіндігіне ие болғанша, ешбір ойыншыға алаңға кіруге немесе одан асып өтуге рұқсат етілмейді.

Бір күндік крикет

Бір күндік крикет тарихында алаңдағы ойынға қатысты әртүрлі ережелер қолданылып келді, олардың басты мақсаты – ұрысшыны шабуылдық соққылар жасауға ынталандыру және алаңдағы команданың барлық ойыншыларын шекараға орналастырып, қатты қорғанысқа көшуіне жол бермеу. Қазіргі бір күндік халықаралық матчтарға қолданылатын ережелер алғаш рет 2001 жылдың шілдесінде сынақ ретінде енгізілді және басқа да кейбір шектеулі оверлер турнирлерінде де қолданылады.

Ерлер үшін шектеу шеңберлері

Ойын алаңында екі жартылай шеңбер салу арқылы овал жасалады. Жартылай шеңберлердің ортасы – алаңның екі басындағы орта тұтқыр. Әр жартылай шеңбердің радиусы – ... Жартылай шеңберлер алаңға параллель жүргізілген сызықтармен қосылады. Бұл сызық әдетте шеңбер деп аталады. Сонымен қатар, әр қақпаның ортасынан радиусы ... болатын екі шеңбер салынып, біріктіріледі, бұл жақын ішкі алаң деп аталатын аймақты құрайды. 50 оверлік ойынның алғашқы 10 оверінде аутфильдке ең көп дегенде екі ойыншыны шығаруға рұқсат етіледі. 2015 жылдың шілдесіне дейін Powerplay 1 кезінде жақын ішкі алаңда кем дегенде екі ойыншы (боуллер мен қақпашыдан басқа) болуы керек еді. Егер ойынның оверлер саны 24-тен аз болса, алаңға қойылған шектеулер 8 немесе 9 оверге дейін қысқартылады. Кем дегенде 3 ойыншы оң немесе сол жақта қалуы тиіс. T10 крикеті T20 сияқты шектеулерге ие, бірақ боулинг кезеңінің жартысына дейін. Яғни, алғашқы алты оверде шеңберден тыс жерде ең көп екі ойыншыға рұқсат етіледі.

Әйелдер үшін алаңға шығу шектеу шеңберлері

Әйелдер ойынындағы ішкі алаң ерлер ойынына қарағанда кішірек, бірақ жақын ішкі алаң сол күйінде қалады. Ішкі алаңның жартылай шеңберлерінің радиусы бар. Аутфилдте ең көп үш ойыншыны орналастыру шектеуі тағы екі бес оверлік кезеңге қолданылады, ал алаңдағы және соққы беретін командалардың капитандыры әрқайсысының бір кезеңін қашан өткізуді шешеді. Бұл бес оверлік кезеңдер «Powerplay 2» және «Powerplay 3» деп аталады және ойынның ұзақтығы қысқартылса, олар да қысқартылуы мүмкін (алғашқы 10 оверлік кезең «Powerplay 1» болып саналады). Powerplay алғаш рет 2005 жылдың 7 шілдесінде Англия мен Австралия арасындағы бір күндік халықаралық матчта енгізілді. Ойынның қалған бөлігінде аутфилдте бес ойыншыны пайдалануға рұқсат етіледі.

Тарих

Филдингтік шектеулер алғаш рет Австралияда 1980–81 маусымда енгізілді. 1992 жылы алғашқы он бес оверде шеңберден тыс жерде тек екі ғана ойыншыға рұқсат берілді, ал қалған оверлерде бес ойыншыға рұқсат берілді. 2005 жылы бұл мерзім он оверге дейін қысқартылды және екі бес оверлік Powerplay енгізілді, онда боулинг командасы олардың уақытын өз қалауынша белгілей алатын болды. 2008 жылы соққы беру командасына екі Powerplay-дің біреуінің уақытын таңдау құқығы берілді. 2011 жылы командалар дискрециялық Powerplay-ді 16-40 оверлер аралығында аяқтауға міндеттелді; бұрын Powerplay 11-ден 50 оверге дейін кез келген уақытта өте алатын. 2012 жылдың 30 қазанында ICC бір күндік матчтардағы филдингтік шектеулерге қатысты ережелерге ресми өзгерістер енгізді. Powerplay блоктарының саны екіге дейін азайтылды; біріншісі алғашқы 10 оверде болады, бұл команданы 30 ярдтық шеңберден тыс жерде екі ойыншымен шектейді. Екінші блок, шеңберден тыс үш ойыншымен шектеулі Batting Powerplay, 40-шы оверге дейін жүзеге асырылуы керек. Powerplay емес оверлерде 30 ярдтық шеңберден тыс жердегі ойыншылардың саны да бес-тен төртке дейін азайтылды.

Жиырма жиырма

Аутфилд аймағындағы ойыншылар саны бір күндік форматтағыдай, бірақ шектеу жиырма овердің алғашқы алтысында сақталады, және "Баттинг" немесе "Боулинг" күшті ойындары (бір күндік форматтағы 2-ші және 3-ші күшті ойындар) болмайды. Ал, егер-20 форматында команда жиырма овердің алғашқы алты оверінен кейін алаңда ең көп дегенде бес ойыншы (әйелдер үшін) орналастыра алады.