Кіріспе

Түсіндірілмейтін созылмалы эозинофилия

Гипероэозинофильді синдром – қандағы эозинофилдер санының кем дегенде алты ай бойы ешқандай анықталмаған себепсіз тұрақты түрде жоғарылауымен (≥ 1500 эозинофил/мм³) сипатталатын ауру, бұл кезде жүрек, жүйке жүйесі немесе сүйек миы зардап шегеді. Гипероэозинофильді синдром әртүрлі белгілермен көрініс беруі мүмкін: бұлжымайтын симптомдар мен шаршаудан бастап, неврологиялық зақымданулар мен эндомиокард фиброзына дейін, соның салдарынан өлімге әкелуі де мүмкін. Гипероэозинофильді синдромның үш түрі бар: миелопролиферативтік, лимфоциттік және идиопатиялық. ХЭС – бұл клоналдық эозинофилия (мысалы, FIP1L1 PDGFRA қосылысынан туындаған гипереозинофилия және лейкемия) және реактивті эозинофилия (инфекцияға, аутоиммундық ауруға, атопияға, гипоадренализмге, тропикалық эозинофилияға немесе қатерлі ісікке жауап ретінде) жоққа шығарылғаннан кейін қойылатын диагноз. Хроникалық эозинофильді лейкемиямен де байланысы бар, себебі олар ұқсас сипаттамаларға және генетикалық ақауларға ие. Емделмесе, ХЭС прогрессивті және өлімге алып келеді. Оны преднизон сияқты глюкокортикоидтармен емдеу қажет.

Белгілері мен симптомдары

Эозинофильдердің инфильтрацияланған мақсатты мүшесіне байланысты, гипереозинофильді синдромның (ГЭС) клиникалық көрінісі әрбір науқасқа қарай өзгереді. Миелопролиферативті HES нұсқасы бар адамдарда жыныс мүшелері мен тыныс жолдарына қатысты шырышты қабықтың ойық жаралары жиі кездеседі, ал лимфоциттік HES нұсқасы бар науқастарда көбінесе қабықшалы жамылғылар, ангиоэдема және эритродерма сияқты айқын тері белгілері байқалады. Миелопролиферативті HES нұсқасы ерлерде жиірек кездеседі және әдетте миелопролиферативті ауруларға тән белгілермен байланысты, оларға анемия, спленомегалия, гепатомегалия және фиброздық аурулар (әсіресе жүрек) жатады. Науқастарда әртүрлі белгілер пайда болуы мүмкін, оларға қызба, диарея, бөртпе, ангиоэдема, әлсіздік, шаршау, жөтел және демқынқысылық кіреді. Тегінің жиі кездесетін және ерекшеленбейтін көріністері - эригематоздық, экземаға ұқсайтын қабығы бар папулалар мен түйіндер, немесе бөртпе және ангиоэдематоздық зақымданулар. Жүрекке қатысу әдетте үш кезеңнен өтеді. Сирек жағдайларда эндомиокардқа қатысты некроздың бастапқы кезеңі жедел жүрек жеткіліксіздігі ретінде көрінеді. Дегенмен, көп жағдайда ешқандай белгі байқалмайды. Осыдан кейін тромбоздық кезең басталады, оның барысында тромбтар зақымдалған эндокард бойымен жүрек камераларында пайда болады және бөлініп, шеткергі эмболияға әкелуі мүмкін. Неврологиялық көріністер шеткергі (полинейропатия) және орталық (диффузиялық энцефалопатия) жүйке жүйелеріне әсер етуі мүмкін. Диффузиялық энцефалопатияның белгілері - бағдардың шатыруы, есте сақтау қабілетінің жоғалуы, мінез-құлық пен танымдық функцияның өзгеруі. Шеткергі нейропатияның симптомдары аралас сезімталдық және моторлық шағымдарды, симметриялық немесе асимметриялық сезімталдық өзгерістерді немесе таза моторлық жетіспеушілікті қамтуы мүмкін. Инсульт немесе қысқа мерзімді ишемиялық эпизодтар жүрек ішілік тромб шеткергіге эмболияланғаннан кейін пайда болуы мүмкін. Кейбір науқастарда прокоагулянтты терапия бас сүйегі ішіндегі тамырлардың (жақын синус және/немесе бойлық тамырлар) тромбозына әкелуі мүмкін. Бұл жағдай тұрақты гипереозинофилиямен байланысты. Лимфоциттік HES-те эозинофилия эозинофильді гематопоэтиндерді, атап айтқанда интерлейкин 5 (IL 5) көбірек өндіретін белсендірілген T лимфоциттерінің популяциясы тудырады. Мүшелердің зақымдану деңгейі әртүрлі, ал мүшелердің зақымдану ауырлығы эозинофилияның деңгейіне немесе ұзақтығына байланысты емес. Chusid және авторлар 1975 жылы идиопатиялық HES үшін эмпирикалық диагностикалық стандарттарды әзірледі:

Гипереозинофильдік аурудың белгілері мен симптомдарымен бірге алты айдан астам уақыт бойы қандағы эозинофилияның 1500/мл-ден жоғары деңгейі.

Жіктеу

Миелопролиферативті HES (M HES) және лимфоциттік HES (L HES) – HES-тің екі негізгі түрі, сондай-ақ бірнеше анықталған клиникалық жағдайлар бар. Стероидтарға жауап бермейтін HES әртүрлі цитотоксикалық емдермен емделеді. Th2 цитокиндерін өндіруге және T-жасушалардың көбеюіне әсер ететін иммуномодуляторлық препараттар, мысалы, интерферон альфа, циклоспорин және ішек ішілік иммуноглобулин, HES-те емдік тиімділігін көрсеткен. АҚШ Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) тирозинкиназа ингибиторы – имматиниб мезилатын HES-ті емдеу үшін алғашқы препарат ретінде бекітті.

Тарих

1968 жылы "гипереозинофильді синдром" термині, перифериялық қандағы эозинофильдердің тұрақты түрде жоғары деңгейімен және эозинофильді инфильтрация салдарынан органдардың зақымдануымен сипатталатын, бір-бірімен тығыз байланысты бірнеше ауруға шалдыққан науқастарды біріктіру үшін пайда болды.