Кіріспе

Албаниядағы грек-католик шіркеуі

Албаниядағы грек-католик шіркеуі, немесе албандық Византиялық католик шіркеуі – Католик шіркеуімен және Рим папасымен толық бірліктегі, автономды (латын тілінде sui iuris) Византиялық обрядтағы жеке шіркеу. Оның мүшелері Албанияда тұрады және ол Оңтүстік Албанияның апостольдық басқармасын қамтиды. Албан грек-католик шіркеуі, Византиялық обрядымен бірге, итало-албан католик шіркеуімен тығыз байланысты, олар тарих, үлкен ұқсастық және дәстүрлерді ортақ бөліседі.

Тарих

Албанияның христиан дініне айналуы солтүстікте латын христиандығының (және оның римдік ритуалдық литургиясының) және оңтүстікте Византия христиандығының ықпалымен болды. Христиан діні – албан халқының алғашқы және ең көне монотеистік діні. Он бесінші ғасырда Осман империясының басып алуынан кейін, халықтың үштен екі бөлігі исламды қабылдады. 1967 жылы коммунистік Албания ресми түрде атеистік мемлекет деп жарияланды. Көптеген шіркеулерде грек литургиялық рәсімі қолданылса да, Албания 731 жылға дейін Рим патриархатының құрамында болды. Одан кейін Византия императоры Лев III, Рим папасы Григорий III-нің императордың иконаға қарсы саясатына қарсылық көрсеткеніне жауап ретінде, Шығыс Иллирияның барлық аймағын Константинополь патриархатына қосты. Латын шіркеуінің католиктері елдің солтүстігінде ұзақ жылдар бойы орныққан. Католик миссиясы оңтүстікте 1660 жылдан бастап, православие архиепискобы католик шіркеуіне қосылғаннан кейін, 1765 жылға дейін, Осман билеушілерінің кедергілеріне байланысты тоқтатылды. 1895 жылы Орталық Албаниядағы Эльбасанның оңтүстік-шығысындағы Мали Шпатидегі бірнеше ауыл католик болуға шешім қабылдады және өздерінің ритуалы бойынша епископты талап етті. Бұл ұсынысқа Ресей мен Черногорияның консулдық өкілдері үкіметтік органдарға қарсылық білдірді. Соған шамамен бір уақытта, архимандрит Георгий Герман басшылығында грек-католиктердің тағы бір тобы пайда болды. Георгий Герман 1900 жылы православие митрополитінің туысы болды және Эльбасанда католик бірлігінің қозғалысын аяқтады. Сандары көп өспеді, бірақ 1939 жылы Оңтүстік Албанияның Апостольдық әкімшіліктің басшылығымен жеке шіркеулік юрисдикция құруға жеткілікті болды. Бірақ жеті жылдан кейін әкімші қуылды және Византиялық жандармен байланыс үзілді, олар қатаң коммунистік билік астында қалды. 1992 жылы ғана жаңа апостольдық әкімші тағайындалды. Алғашында бұл лауазым Тиранадағы Ватиканның дипломатиялық өкілі, архиепископ Иван Диасқа берілді, ол кейін Мумбай архиепискобы және кардинал атанды. Архиепископ Диас Орнында, 1996 жылы тағайындалған, Византиялық ритуалдағы францискан епископы Оңтүстік Албанияның Апостольдық әкімшісі болды (нунций емес). Оңтүстік Албанияның апостольдық әкімшілігінде 9 еншікте 3200 католик, 11 шіркеу бар. Оған 4 епархиялық және 10 діни қызметкер, 10 ер және 97 әйел діни қызметкер қызмет етеді, олар 10 мектеп пен 20 қайырымдылық мекемесін басқарады. Олардың көп бөлігі Латын шіркеуінің мүшелері.