Кіріспе
Роберт Кит Беннетт Дойл (20 мамыр 1953 жылы туған) – австралиялық саясаткер, 2008 жылғы 30 қарашада сайланған Мельбурн қаласының 103-ші мэрі. 2018 жылғы 4 ақпанда сексуалдық қысым көрсету туралы айыптауларға байланысты отставкаға кеткенге дейін қызмет етті. Бұрын 1992 жылдан 2006 жылға дейін Виктория заңнамалық ассамблеясының Малверн округінен депутаты, ал 2002 жылдан 2006 жылға дейін Виктория оппозициясының жетекшісі болды, ол Либерал партиясын өкілдік етті.
Robert Keith Bennett Doyle (born 20 May 1953) is an Australian politician who was the 103rd Lord Mayor of Melbourne, elected on 30 November 2008 until he resigned on 4 February 2018 amidst allegations of sexual harassment. He was previously Member for Malvern in the Legislative Assembly of Victoria from 1992 to 2006 and Leader of the Victorian Opposition from 2002 to 2006, representing the Liberal Party.
Өмірбаян
Мельбурнда туған Дойл Гиллонгта орта мектепті бітірген. 1977 жылы Монаш университетін тәмамдады, ал келесі жылы өзі білген – Гиллонг колледжінде мұғалім болып жұмыс істеді. 1982 жылы Мельбурнға қайтып, Лористон қыздар мектебінде бөлім меңгерушісі қызметін атқарды. Үш жылдан соң, ол тағы да мектепті ауыстырып, Шотландия колледжінде жоғары әкімші және ағылшын тілі пәнінің мұғалімі болды.
Мемлекеттік саясат
1992 жылғы штаттық сайлауда Дойл Джефф Лейді жеңіп, Малверн сайлау округінен Либералдық партияның үміткері болып іріктелуге қол жеткізді. Джефф Кеннет басқаратын Либералдық партия Джоан Кирнерді жеңіп, үкімет құрды. Сайлаудан кейін Дойл дереу Қылмыстық құқық бұзушылықтарды алдын алу комитетіне, сондай-ақ бірнеше жұмыс топтарына, әсіресе денсаулық сақтау саласында тағайындалды. 1996 жылдың сәуір айында Дойл Адам ресурстарын дамыту жөніндегі парламенттік хатшы лауазымына жоғарылатылды. Кеннет үкіметі 1999 жылғы сайлауда күтпеген жеңіліске ұшырады, ал Кеннет өзі көп ұзамай саясаттан шықты. Кеннеттің орынбасары және денсаулық сақтау министрі Денис Наптин партия басшысы болды, ал Дойл денсаулық сақтау министрінің көлеңкелік өкілі атанды.
Оппозиция басшысы (2002-2006 жж.)
2002 жылға қарай Либералдық партия сауалнамаларда көрсеткіштерін төмендетіп, сол жылы өтетін сайлауда жеңіліске ұшырады деп күтілді. Дойл штаттық Либералдық партия төрағалығына Наптинге сәтті қарсы шығып, партия Наптин басшылығында қалып жатса «саяси құлдырауға бет алады» деп мәлімдеді. Ол 2002 жылғы сайлауда үлкен айырмамен жеңілді; нәтиже 1945 жылы Либералдық туды қабылдағаннан бері Викториядағы еңбек емес, басты партия үшін ең нашар көрсеткіш болды. Партия Виктория парламенті тарихында екінші рет Заң шығару кеңесінің бақылауын жоғалтты, ал төменгі палатадағы орын саны жартысынан астамға азайып, 17 орынға дейін төмендеді – бұл соңғы жарты ғасырдағы заң шығарушы орган құрамындағы ең аз көрсеткіш. Либералдық партияның көлеңкелік қазынашысы Роберт Дин жаңа сайлау округіне көшкеннен кейін сайлау тізімін жаңартуға ұдарамағандықтан сайлауға қатысуға құқықсыз деп танылды; Виктория заңына сәйкес, ол енді сайлау тізімінде болмады. 2002 жылғы жеңілістен кейін Дойл біршама уақыт оппозиция жетекшісі қызметін атқарды, себебі Либералдық партияның көп азайған құрамындағы балама кандидаттардың жетіспеушілігі байқалды. Алайда, көлеңкелік министр Виктор Пертон мен жетекшінің орынбасары Фил Хонивудтың отставкаға кетуі, сондай-ақ Дойлдің бас кеңсе жетекшісі Рон Уилсон мен байланыс директоры Роб Клэнсидің де отставкаға кетуі Дойлдің болашағы туралы пікірталасқа жаңа серпін берді. Дойлдің көптеген негізгі қолдаушылары – Жоғарғы палата депутаттары Андреа Кут және Филип Дэвис, Майкл Крогер және Хелен Крогер де Дойлдің басшылығының жеткілікті сайлау қолдауын таба алмайтынын мойындады. Дойлдің жеке беделі де 15 пайызға дейін төмендегені хабарланды. 2006 жылдың 4 мамырында Дойл «Мен бар күшіммен тырыстым, бірақ ол жеткіліксіз болды» деп мәлімдеп, оппозиция жетекшісі лауазымынан кеткенін жариялады және бұл қадам партияға «сайлауда сәтті болудың ең жақсы мүмкіндігін» береді деп атап өтті. Тед Бейлиу Дойлдің орнын басты. Ол 2006 жылдың 25 қарашасында Малверн округінің парламент мүшесі ретіндегі өкілеттігін тоқтатты. Сол күні Бейлиу басшылығындағы либералдар тағы да ауыр жеңіліске ұшырады; нәтижесінде Дойл бірнеше партияның көрнекті тұлғаларын жазайықтап сөйледі. 2007 жылдың 21 маусымында штаттық үкімет Дойлді Корольдік Мельбурн ауруханасын басқаратын Мельбурн денсаулық сақтау тобының жаңа төрағасы етіп тағайындайтынын мәлімдеді.
Мельбурн қаласының лорд-мэрі
Мельбурнның лорд-мэрі Джон Со 2008 жылдың қазан айының басында үшінші рет қатарынан сайлауға түспейтінін жариялағанда, Дойл 2008 жылдың қараша айында лорд-мэр лауазымына үміткер ретінде алға шықты. Дойл бұқаралық ақпарат құралдарына "оны сайлауға қатысу мүмкіндігі 50/50-ден жоғары" екенін айтты. 27 қазанда Дойл өзінің кандидатурасын жариялап, лорд-мэр болған жағдайда, партиялық саясаттан бас тартып, мемлекеттік үкіметпен жұмыс істей алатынын мәлімдеді. Дойл 2001 және 2004 жылдар аралығында Джон Соның орынбасары болған Сьюзан Райлиді өзінің серігі етіп таңдады. 2008 жылдың 30 қарашасында Дойл лорд-мэр болып сайланды, қатысты дауыс беруде кеңесші Кэтрин Нгді жеңді. Дойл сондай-ақ бұрынғы Мельбурнның вице-мэрі және Spotless компаниясының мұрагері Питер Макмуллинді және 2004-2008 жылдар аралығында Соның орынбасары болған Гэри Сингерді де жеңіп алды. Дойлдің бес атасы Роберт Беннетт 1861-1862 жылдар аралығында лорд-мэр (сол кезде жай ғана мэр деп аталған) қызметін атқарған. Мельбурндағы Беннеттс-Лейн джаз-барының атымен аталатын Беннетт Лэйн көшесі оның құрметіне берілген. 2012 жылдың 27 қазанында Дойл жоғары беделді кандидат Гэри Морганды және бұрынғы кеңесші және лорд-мэр үміткері Кэтрин Нгді жеңіп, көп дауыспен лорд-мэр болып қайта сайланды. 2015 жылдың 11 қарашасында Дойл 2016 жылдың қазан айында өтетін сайлауда лорд-мэр лауазымына тағы да түсетінін хабарлады, бұл "әлемдегі ең жақсы жұмыс" екенін айтты.
Саясат
Дойлдің көптеген саясаттары Мельбурнды түнгі қала ретінде «белсенді етуге» бағытталған. Эндрюс үкіметі демалыс күндері 24 сағаттық қоғамдық көлікті енгізді, қонақжайлылық қызметтерінің жұмыс уақытын ұзартты және 24 сағаттық өнер фестивальдерін қолдауды жалғастырды. 2016 жылдың шілдесінде Дойл Мельбурнның орталық бизнес ауданындағы баспанасыздық мәселесі «төтенше» деңгейге жеткенін мәлімдеді. Мельбурн қаласы жүргізген зерттеуге сәйкес, екі жылдың ішінде баспанасыз адамдардың саны 74%-ға өскен. Дойл неке теңдігін жақтады және Joy 94.9 LBGTI радиостанциясында танымал консервативті саясаткер ретінде жиі пайда болды. Дойлдың Лорд-мэр ретіндегі КҚБ-ны қауіпсіз және отбасылық ортаға айналдыруға бағытталған кейбір саясаты шағын дау тудырды. Дойл сайлау алдындағы уәдесінде бірнеше онжылдықтар бойы жаяу жүргіншілерге және шектеулі көліктерге ашық болған Суонстон көшесіне жеке көліктерді қайтаруды айтты. Бұл қадамға қоғамдық көлік пайдаланушылар қауымдастығы, «Жасылдар» және «Бицикл Виктория» қарсылық білдірді. Ол сондай-ақ балаларды орталыққа тарту үшін ойын-сауық паркін салу идеясын ұсынды. Дойл Мельбурн қаласының орталығын «боган» және «талантсыз» көше музыканттарынан тазартуға да уәде берді. Дойл мемлекеттік үкіметтің Мельбурн Доклендсіне қатысты жұмысын да ашық сынады, оның «әлеуметтік байланысы» мен ерекшелігі жоқ екенін айтып, ауданның жоспарлауын бақылауға алуға ниеттенді. Ол үлкен саябақ және Венеция стиліндегі каналдар түрінде ашық кеңістіктерді көруді қалайды. 2010 жылдың қыркүйегінде радиода темекі шегуге сыртқы аймақтарда тыйым салу туралы сұраққа жауап бергенде, ол: «Мен пассивті темекі шегуден туындаған қатерлі ісікке тап болған емеспін» деді.
Қытаймен ұйғыр фильмдері бойынша шиеленістер
2009 жылдың тамызында Дойл Қытай үкіметінің қысымына ұшырады, олар Мельбурн халықаралық кинофестивалінде "Махаббаттың 10 шарты" фильмінің көрсетілімін тоқтатуға талап етті. Бұл Австралияда түсірілген фильм көрнекті ұйғыр әйел Ребия Кадир туралы, оны Қытай "террорист" деп айыптап, 2009 жылғы шілдедегі Үрімжідегі қырқыстарды ұйымдастырған деп санайды. Кадир Мельбурн қалалық залында өткен көрсетілімге қатысты. Мельбурндағы Қытай консулы бұл мәселені талқылау үшін қала әкімімен кездесу өткізуді сұрады. Қытай үкіметінің наразылығына қарамастан, Дойл көрсетілімді тоқтатуға араласудан бас тартты. Кейіннен Қытай Мельбурн мен Тяньцзинь арасындағы бауырлас қалалар қатынасын тоқтатуды қарастыратыны туралы ақпарат тарады. Тяньцзинь – Қытайдың төрт муниципалитетінің бірі және Қытайдағы халық саны бойынша бесінші қала. Қытай үкіметінің бұл қаулысына қарсы тұрып, Дойл Сыртқы істер және сауда министрлігіне шағымданып, министрлік Қытай елшілігіне тиісті мінез-құлық таныту туралы ескерту жасады.
"Мелбурн көшесін басып алу" акциясы
Дойл Мельбурн қаласының Сити-скверінде жиналған наразылық білдірушілерді шығарып салу үшін тәртіп сақшыларын жібергені үшін сынға ұшырады. Оларға жіберілген шығару туралы бұйрықты орындамағандықтары үшін, ол ABC радиосында оларды "қаланы басып алуға тырысқан, өздерін-өзі ақтауға тырысатын, нарциссистік, өзімшіл топ" деп сипаттады. Бұл әрекет салдарынан наразылық білдірушілердің көптегені жарақат алды. Жарақат алғандардың саны туралы мәліметтер әртүрлі. "Оккупация Мельбурн" баспасөз хабарламаларында "полицияның қатыгездігінің 43 құжатталған жағдайы" туралы хабарлады, ал газеттердегі ресми мәлімет бойынша, полиция жылқысының аяғымен басылып, ауруханаға түскен бір ғана наразылық білдіруші болды. Лорд-мэр, қоғамдық тергеуді ұйымдастыру туралы талаптарды қабылдамады, өзінің де, Виктория полициясының да дұрыс емес әрекет етпегенін мәлімдеді. 2012 жылғы сайлау науқаны барысында "Оккупация Мельбурн" наразылары Роберт Дойлдан онлайн тергеу жүргізуді талап етті, нәтижесінде Лорд-мэр "қорлау мен мазақтау" себептерімен Facebook және Twitter аккаунттарын жапты. Кейін ол онлайн сайлау науқанын қайта іске қосты.
Жыныстық асырау туралы айыптаулар
2017 жылдың 15 желтоқсанында Мельбурн қаласының кеңесшісі Тесса Салливан, Дойлмен бір тізім бойынша сайланған, кеңестен кетіп, Мельбурн қаласының бас атқарушы директоры Бен Риммерге Дойлға қарсы шағым түсірді. Шағымында Салливан Дойлдың оны жыныстық тұрғыдан мазалағанын және ұятсыз әрекет жасағанын айтты. 17 желтоқсанда Дойл Twitter-де мәлімдеме жасап, оған тағылған айыптаулар туралы егжей-тегжейлі ақпарат берілмегенін мәлімдеді. Ол тергеу жүргізіліп жатқанда бір айға демалысқа шығатынын хабарлады, сонымен қатар оның шеттетілуінің "ешқандай мойындау немесе жеңіліс ретінде қабылдануы тиіс емес" екенін атап өтті. 2018 жылдың 4 ақпанында Дойл Мельбурн қаласының Лорд-мэрі лауазымынан кетті, алдыңғы айда тағы екі әйел Дойлға қарсы жыныстық мінез-құлыққа қатысты жеке шағымдар жасағандары хабарланды. Үшінші шағымданушы Дойлдың "2016 жылдың маусым айында Мельбурн денсаулық сақтау ұйымы ұйымдастырған медициналық марапаттау салтанатында оның жоғарғы санына бірнеше рет қол тигізіп, оған ұятсыз сөздер айтқанын" мәлімдеді. Дойл барлық айыптауларды "қатты жоққа шығарды" деп хабарланды. 2021 жылдың наурыз айында Денсаулық сақтау министрлігі тапсырысымен және Чарльз Ссерри жүргізген тәуелсіз тергеу Дойлдың "жыныстық сипаттағы өте ауыр құқық бұзушылық жасағанын" анықтады. Дойл денсаулығының нашарлығына байланысты тергеуге қатысудан бас тартты. Алайда, 2021 жылдың мамырында ол 3AW арнасында Нил Митчеллмен сұхбаттасып, көпшілік алдында өтініш айтты.
Австралия ордені
2017 жылы Дойл қоғамдық қызметке қосқан үлесі үшін Австралия орденінің серігі атанды. 2023 жылы генерал-губернатор оның лауазымын тоқтатты.