Кіріспе

Макаодағы білім берудің жалпы шолуы

Макаодағы мектептердің көпшілігі жекеменшік немесе мемлекеттік субсидия алатын мектептер. 2023–2024 оқу жылының мәліметтері бойынша, Макаода 76 мектеп бар, оның ішінде сегіз мемлекеттік және 68 жеке мектеп. Формальды білім беретін 73 мектептің 6-сы Макаоның тегін білім беру желісіне қатыспайды. Макаодағы көптеген мектептерді католик ұйымдары басқарады. Үкімет белгілеген талаптарға сай келген мектептерге тіркелген оқушыларға 15 жылдық міндетті, тегін білім беру ұсынылады. Макаодағы мектептердің көпшілігі – гимназиялар, олар оқушыларға тілдерді үйрену, математика, ғылым және әлеуметтану пәндерін, сондай-ақ тағы да басқа пәндерді оқытады. Макаода автокөлік жөндеу, электроника және құрылыс сияқты техникалық пәндерді ұсынатын неше түрлі кәсіптік-техникалық мектептер бар. Макаоның Негізгі Заңының VI тарауының 121-бабына сәйкес, Макао Үкіметі білім беру саясатын, оның ішінде білім беру жүйесі мен басқаруын, оқыту тілін, қаржыландыруды, емтихан жүйесін, білім беру біліктілігін мойындауды және академиялық наградалар жүйесін қалыптастыруға құқылы, соның арқасында білім беруді дамытуға мүмкіндік алады. Үкімет заңға сәйкес, кезең-кезеңмен міндетті білім беру жүйесін енгізеді. Қоғамдық ұйымдар мен жеке тұлғалар заңға сәйкес түрлі білім беру мекемелерін ашуға және басқаруға құқылы.

Тарих

Макао университетінің профессорлары Су Куан Вонг пен Матильда Вонгтың айтуынша, Макаодағы жеке мектептердің көп болуының себебі Макаоның португал үкіметінің білім беру ісіне араласпау саясатында. 1950 жылдардың басында коммунистік және ұлтшыл күштер Макаоның білім беру жүйесіндегі ықпал үшін күресті. Христиан ұйымдарынан қолдау алғандықтан, Макаодағы христиан мектептері секулярлық мектептер есебінен нығайды: Макаоның Рим-католик дінбасы католик мектептеріне көмектесті, ал Макаоның ішінде және сыртындағы түрлі шіркеулер протестант мектептеріне қолдау көрсетті. 1960 жылдардың басында Макаода ұлтшыл күштерге қатысты он мектеп болды, сол кезде ұлтшыл күштердің ықпалы коммунистерден артық болды. 1967 және 1968 жылдардағы қырқыстар ұлтшыл күштерді әлсіреткеннен кейін, олардың мектептері жабылды. 1990 жылдарға қарай материктік Қытайдың Макао білім беру жүйесі, басқа да әлеуметтік ұйымдар мен қайырымдастар қолдаған секулярлық жеке мектептер мен христиан мектептерінің ықпалы мен студенттер саны шамалас болды.

Білім беру жүйесі

Қазіргі уақытта Макаодағы мектептердің көпшілігі "жергілікті білім беру жүйесі" деп аталатын жүйені ұстанады. Бастауыш білім беру алты жыл, орта білім беру үш жыл және жоғары орта білім беру үш жыл, 6-сыныпқа дейін созылады. Жоғары орта білім беру кезеңінде студенттер әдетте ғылым, экономика, гуманитарлық пәндер және музыканы оқиды. Әрі қарай оқуды жоспарлаған оқушылар жоғары білім беру институттары ұйымдастырған емтиханға, не Edexcel, CIE және College Board сияқты халықаралық бағалау ұйымдарының, не Қытайдағы тиісті мемлекеттік органдардың емтихандарына қатысады.

Оқыту құралдары

Мектептердің көпшілігі кантон және ағылшын тілдерінде білім береді, ал бастауыш және орта білім беру деңгейлерінде кантон немесе ағылшын тілі оқыту тілі ретінде қолданылады. Қытай тілінде оқытуды қолданатын (CMI) мектептер дерлік барлық сабақтарды кантон тілінде өткізеді. Ағылшын тілінде оқытуды қолданатын мектептерде әдетте ағылшын тілі оқыту құралы ретінде қолданылады. Жоғары білім беру деңгейінде ағылшын тілі дерлік толығымен қолданылады. Макао португал мектебі қазіргі таңдағы Макаодағы жалғыз мектеп, ол Португалиядағымен ұқсас оқу бағдарламасын ұсынады және 1-ден 12-ге дейінгі сыныптарда португал тілінде білім береді. Escola Secundária Luso Chinesa de Luís Gonzaga Gomes – қытай және португал бөлімдері бар мемлекеттік мектеп. Escola Oficial Zheng Guanying – үкіметтің мандарин, португал және ағылшын тілдерінде сабақтар өткізетін пилоттық жобасы. Макао, Гонконг немесе Қытайдан шыққан, әр түрлі қытай тілдерін ана тілі ретінде білетін, бірақ ағылшын тілінде білім алған студенттер бар.

Жоғары білім

Макаода оннан астам жоғары оқу орындары бар. Кейбір студенттер білімін жергілікті университеттерде немесе политехникалық институттарда жалғастырса, ал басқалары Португалияның құрлық бөлігінде, Қытайдың құрлық бөлігінде, Тайваньда, Гонконгта, Ұлыбританияда, АҚШ-та, Канадада, Австралияда немесе басқа да елдерде оқуларын жалғастырады.

Халықаралық мектептер

Макаода бірнеше халықаралық мектептер жұмыс істейді, мысалы, School of the Nations, Macau Anglican College және International School of Macao.