Кіріспе
Жапон балық аулау индустриясының коммерциялық кит аулауы. Жапон кит аулауы, белсенді кит аулау тұрғысынан алғанда, Жапонияның кит аулау қауымдастығы шамамен 12 ғасырда басталған деп есептейді. Дегенмен, Жапонияның өнеркәсіптік кит аулауы 1890 жылдары, Жапония қазіргі заманғы кит аулау индустриясына қатыса бастаған кезде, көптеген елдер қатысқан салада басталды. 20 ғасырда Жапония коммерциялық кит аулаумен белсенді айналысты. Бұл 1986 жылы Халықаралық кит аулау комиссиясының (IWC) коммерциялық кит аулауға мораторий салғанға дейін жалғасты. Жапония келісімдегі ғылыми зерттеулерді пайдаланып кит аулауды жалғастырды және жапондық кит аулауды Cetacean Research Institute жүргізді. Бұл IWC ережелеріне сәйкес рұқсат етілді, бірақ IWC мүшелерінің көпшілігі оған қарсы болды. Алайда, 2014 жылдың наурызында БҰҰ-ның Халықаралық соты «JARPA II» деп аталатын жапондық кит аулау бағдарламасының Оңтүстік мұхитында, оның ішінде Австралияның киттерді қорғау аймағында, Кит аулауды реттеу жөніндегі халықаралық конвенцияға сәйкес келмейтінін және оның мәлімдегендей ғылыми мақсатта емес екенін мәлімдеді. Олар Жапонияға операцияларды тоқтатуды бұйырды. Осы шешімге жауап ретінде Жапония JARPAII-ні алмастыру үшін «NEWREP A» атты жаңа Антарктикалық зерттеу кит аулау бағдарламасын жасады. Бұл бағдарлама аясында 2015-2018 қаржы жылдары аралығында жыл сайын 333 Антарктика минк киті ауланды. Жапония IWC-ден шығып, 2019 жылдың 1 шілдесінде коммерциялық кит аулауды қайта бастады, IWC-нің киттерді тұрақты пайдаланудың бастапқы мақсатын жоғалтқанын мәлімдеді. Нәтижесінде, жапондық кит аулауы тек Жапонияның аумақтық суларында және эксклюзивті экономикалық аймақтарында ғана жүзеге асырылады. Антарктикадағы кит аулау, кит аулауды қолдайтын және қарсы шығатын елдер мен ұйымдар арасындағы қақтығыстың себебі болды. Антарктика минк киттерінің санының төмендегені байқалады, бірақ Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) минк китінің түріне қауіпті жағдай беру үшін жеткілікті мәліметтер жоқ екенін көрсетеді. БҰҰ-ның Халықаралық соты, басқа елдер, ғалымдар және экологиялық ұйымдар жапондық зерттеу бағдарламасын қажетсіз және ғылыми негізі жоқ деп санайды және оны жасырынған коммерциялық кит аулау операциясы деп сипаттайды. Жапония жыл сайынғы кит аулаудың тұрақты екенін және киттер қорын ғылыми зерттеулер мен басқару үшін қажетті екенін мәлімдейді, бірақ JARPA бағдарламасы басталғаннан бері Антарктика минк киттерінің саны азайды. Жапония, Норвегияның өзінің кит аулау қызметі туралы аргументтерін қайталап, кит аулауды жалғастыруға құқылы екенін айтады, өйткені кит аулау оның мәдени мұрасының бір бөлігі болып табылады. Бұл кит аулаудан алынған кит еті дүкендерде және мейрамханаларда сатылады және жыл сайынғы тамақ фестивалінде көрсетіледі, кейде көрермендерге китті сою көрсетіледі. 2014 жылы жүргізілген сауалнама көрсеткендей, 1987 жылы мектептердегі тамақтан кит еті алынып тасталғаннан бері көптеген жапондықтар кит етін тұрақты түрде жемейді. Айнұ халықтарының фольклоры кит аулаудың ұзақ тарихын көрсетеді. Қолмен лақтырылатын гарпундар туралы ең алғашқы жазбалар 12 ғасырға дейін жетеді.
Japanese whaling, in terms of active hunting of whales, is estimated by the Japan Whaling Association to have begun around the 12th century. However, Japanese whaling on an industrial scale began around the 1890s when Japan started to participate in the modern whaling industry, at that time an industry in which many countries participated. During the 20th century, Japan was heavily involved in commercial whaling. This continued until the International Whaling Commission (IWC) moratorium on commercial whaling went into effect in 1986. Japan continued to hunt whales using the scientific research provision in the agreement and Japanese whaling was conducted by the Institute of Cetacean Research. This was allowed under IWC rules, although most IWC members opposed it. However, in March 2014, the UN's International Court of Justice ruled that the Japanese whaling program called "JARPA II," in the Southern Ocean including inside the Australian Whale Sanctuary, was not in accordance with the International Convention for the Regulation of Whaling, and was not for scientific purposes, as it had claimed. They ordered Japan to cease operations. In response to the ruling, Japan formulated a new Antarctic research whaling program, "NEWREP A", to replace JARPAII. Under this program, 333 Antarctic minke whales were hunted each year from FY2015 to FY2018. Japan withdrew from the IWC and resumed commercial whaling on 1 July 2019, claiming that the IWC's original goal of sustainable whaling had been lost. As a result, Japanese whaling will now only take place in Japan's territorial waters and exclusive economic zones. Antarctic hunts were a source of conflict between pro and anti whaling countries and organizations. Antarctic minke whales have experienced an apparent decline in population, though the International Union for Conservation of Nature (IUCN) indicates that it lacks sufficient data to confer a threatened designation on the species of minke whale. The UN's International Court of Justice, in addition to other countries, scientists, and environmental organizations, consider the Japanese research program to be unnecessary and lacking scientific merit, and describe it as a thinly disguised commercial whaling operation. Japan maintains that annual whaling is sustainable and necessary for scientific study and management of whale stocks, though the Antarctic minke whale populations have declined since the beginning of the JARPA program Japan, echoing Norway's arguments on its own whaling activities, also argues it is entitled to continue whaling because of whaling's place in its cultural heritage. The whale meat from these hunts is sold in shops and restaurants, and is showcased at an annual food festival that, in some cases, features the butchering of a whale for onlookers. A poll in 2014 found that few Japanese people have been eating whale meat regularly since whale based dishes disappeared from school lunches in 1987. Surviving Ainu folklore reveals a long history of whaling The earliest records of hand thrown harpoons date from the 12th century.
Ұйымдастырылған кит аулау
Ұйымдастырылған ашық қайықпен жағалауда кит аулау 1570 жылдары басталды және 20 ғасырдың басына дейін жалғасты. Техника 17 ғасырда Вакаяма префектурасының Тайдзи қаласында дамыды. Уада Чубей Ёримото 1606 жылы топтық кит аулау жүйесін ұйымдастыру арқылы кит аулау шаруашылығын құрды. Кит аулаушылар жағалаудағы бақылау станцияларынан киттерді байқап, оларды арқан мен сүңгімен ұстау үшін қайықтарды түсіретін. Оның немересі Уада Какуэмон Ёрихару, кейіннен Тайджи Какуэмон Ёрихару деп аталған, амитори-шики (網取り式) деп аталатын кит аулау тәсілін ойлап тапты. Ашық суда киттерді арқанмен ұстауға тырысудың орнына, енді жиырма немесе одан да көп қайық китті қоршап, шу шығарып, оны екінші топтың алты қайығы қолданатын торларға жағалауға қарай итеретін. Сол жерде арқан тастаушылар төрт қайықпен жақындап келіп, китті ұстайтын. Торлар қашуды қиындатты, ал қашуға тырысқан кит тез шаршады. Негізінен ақ киттер, жұмбақ киттер, сұр және кашалот киттер ауланды. Жапон жазушылары басқа елдердің жүздеген жылдар бойы кит аулау практикасынан туындаған киттердің тарихи азаюына назар аударуға тырысты, олардың кейбіреулері бүгінге дейін жалғасуда, және жапон кит аулау дәстүрінің мотивтері мен мақсаттары басқа елдерден ерекшеленеді деп мәлімдеді. Жапон кит аулау дәстүрін қолдаушылар бұл тәжірибе кішіпейіл және эмоционалды екенін, және батыстықтардың бұрын тек кит майы үшін ғана аң аулауынан айырмашылығы, киттің барлық бөлігі пайдаланылатынын айтады. Сонымен қатар, Жапония аулау квоталарын қатаң бақылайды, ал кит аулаушылар ешқашан жас киттерді немесе анасы мен баласы жұптарын ауламады, өйткені олар киттерге құрметпен қарады. Киттерді өлтірген кезде аңшылар Буддаға дұға етеді және киттердің жандарының тыныштығы үшін тілек айтады. Буддистер кит аулауға қарсы болғанымен, киттердің өз балаларына көрсеткен қамқорлығынан, Шоруи Авареми но рей (жануарларды қорғау туралы ережелер) киттерді жергілікті тұрғындар балық ретінде қарауына байланысты қолданылмайды, «сүтқоректі табиғаты» бар екендігіне қарамастан, және 1758 жылы Киотода киттердің сүтқоректілер екенін көрсететін мақала жарияланды. Бұл туралы буддистер мен басқа да адамдар аңыз әңгімелер құрастырды. Кит аулауды өнеркәсіптік масштабта жүзеге асырғандар табиғаттан тыс құбылыстармен, мысалы, киттердің қарғысымен және әуестермен қайғылы жағдайға тап болды. Солтүстік Тынық мұхитының ақ киттері, содан кейін сұр және жұмбақ киттер негізгі нысана болып саналды, және өнеркәсіптер киттердің саны үшін апатты болды, өйткені аулау мөлшері салыстырмалы түрде қысқа мерзімде күрт азайды. Бұл саланың әсері кейінірек америкалық кит аулаудан гөрі киттер популяциясына көбірек әсер етті. Жағалаудағы қорлардың азаюы көптеген өндірістік топтардың қаржылық тұрақтылығына ғана емес, сонымен қатар Батыс Жапониядағы феодалдық биліктер арасындағы дауларға әкелді, бұл шогунаттың араласуын қажет етті. Едо дәуірінде жапон жазушылары америкалық және норвегиялық кит аулаушылардың тым көп өлтіруіне назар аударған болуы мүмкін, олардың аң аулау әдістері киттер популяциясының азаюына әкелді, және 1878 жылдың желтоқсанында олар көрген жалғыз екі киттің артынан уақытында қуу кезінде Тайжи кит аулаушыларының 100-ден астамы жоғалып кеткен Семи-нагаре деп аталатын трагедияға әкелді. Бұл оқиға дәстүрлі жапон кит аулау практикасының аяқталуын білдірді. Жапонияның кейбір аймақтарында кит аулауға тыйым салынған, әсіресе Солтүстік-Шығыс Жапонияда, онда жапон балықшылары киттерді Эбису құдайының руы деп санайтын.
Even though Buddhists were opposed to hunting whales, due to the whales' great care for their calves, enforcement of the Shorui Awaremi no rei (ordinances of animal protection) excluded whales due to being perceived locally as fish, despite the fulfillment of terms of protection for having "mammalian natures", and that a paper regarding whales as mammals was published in Kyoto in 1758. As a precept, Buddhists and other concerned people created folklore tales about whaling communities and those who practiced whaling on an industrial scales met tragic downfalls by supernatural phenomenon such as phantoms and the curses of whales. North Pacific right whales followed by grays and humpbacks were considered to be the primary targets, and the industries were devastating to the stocks as catch quantities had been reduced dramatically in relatively short periods. The effect of the industries were more notable on the whale populations than the later American whaling. This decline of coastal stocks resulted not only in financial solvency of many industrial groups but also in disputes between feudal domains in western Japan that required the intervention of the shogunate. As early as the Edo period, Japanese writers may have tried to call attention to overkill by American and Norwegian whalers, whose hunting practices led to depletion of whale populations, and the tragedy called Semi nagare, an incident in which over 100 Taiji whalers were lost in the ill timed pursuit of the only two whales they had seen in December 1878. The incident effectively marked the end of traditional Japanese whaling practice. Some areas of Japan did not whale and opposed whaling, in particular in Northeast Japan where Japanese fishermen believed that whales were an incarnation of the god Ebisu.
Жаңғырту
Жапон кит аулауын жаңғырту 1860 жылдар шамасында батыстық кит аулау әдістерін қабылдаумен басталды. 1861 жылы Токугава сёгунаты Накахама Манжироны батыстық үлгідегі шхунамен, сол кезде Батыс Тынық мұхитында белсенді болған батыстық немесе «янки» кит аулаушылары сияқты кит аулауды жүзеге асыру үшін Бонин аралдарына жіберді. Манжиро Боньин аралдарына қоныстанған кит аулаушылардан бомбалық гарпун сияқты жаңа құралдар сатып алды, ол кит аулауда қолданылатын жарылғыш снаряд болатын. Норвегиялық үлгідегі қазіргі заманғы кит аулау, қуатты кемелерді, зеңбіректерді және жарылатын гарпундарды пайдалануға негізделген, Мейдзи дәуірінде, көбінесе «қазіргі заманғы жапон кит аулауының әкесі» деп есептелетін Юро Оканың күш-жігері арқасында енгізілді. Ока кит аулау тәжірибесі туралы ақпарат жинау үшін, соның ішінде гарпундар, зеңбіректер және тәжірибе алу үшін Норвегияға дейін әлемді аралап сапар шекті. Ол 1899 жылы Жапонияда алғашқы қазіргі заманғы кит аулау компаниясын құрды – «Нихон Энё Гёгё К. К.», ол 1900 жылдың 4 ақпанында норвегиялық мерген Мортен Педерсеннің қатысуымен алғашқы китін аулады. 20 ғасырдың басында Юро Ока норвегиялық кит аулаушыларының көмегімен және олардың жалға алған немесе сатып алған кемелерінің нұсқауларымен Жапониядағы кит еті нарығында басымдыққа ие болды. Орыс кит аулау флотын басып алу және оны «Toyo GyoGyo Co. Ltd» компаниясына беру одан әрі серпіліс берді. Императорлық Жапонияның кит аулау индустриясы Корея мен Тайваньды отарлау арқылы ашылған жаңа аумақтарға кеңейгенде, Оканың компаниясы (кейін «Toyo Hogei K. K.» деп қайта аталды) инвесторларына айтарлықтай пайда әкелді, бұл жапондық бәсекелестіктің күшеюіне әкелді. Кейіннен Ока 1908 жылы құрылған Жапон кит аулау және балық аулау қауымдастығының бірінші президенті болды. «Менің мызғыма сене білуімше, біз әлемдегі ең ірі кит аулайтын елдердің біріне айналамыз. Корея мен Жапонияның төңірегіндегі кит аулау аймақтары шексіз мүмкіндіктер ұсынады, және егер күткендей болмаса, сол аймақтарда киттердің саны азайса, солтүстікте Охот теңізі мен Беринг теңізі бар, ал оңтүстікте зор байлықтар бар. Бір күні таңертең Арктикада кит ұсталғанын, ал кешке Антарктикада кит ауланатынын естиміз».
Жаңғыртуға қарсы пікірлер
ХХ ғасырдың басында жергілікті дәстүрлер мен қазіргі кит аулау тәжірибелері арасында қайшылықтар туды. 1911 жылы Аумори префектурасының Саме ауылында бұл қайшылық зорлыққа ұласты. Кит аулау станцияларынан болатын мұхиттың ластануы, оның ішінде көп мөлшердегі май мен қанның ағып кетуі, жергілікті балықшыларды ашуландырып, олардың балық аулау алқаптарына қауіп келтірді. Балықшылар наразылық ретінде "Тойо Хогей" мекемесін өртеп тастады. Саме аймағының халқы киттерді жемейтін және оларды қасиетті санайтын. 1925 жылы Ұлттар Лигасы кит популяциясының артық пайдаланылуына алаңдаушылық білдіріп, оларды сақтау шараларын қабылдауға шақырды. Бұл 1931 жылы ұсынылған, бірақ 1934 жылға дейін күшіне енбеген және Жапония мен Германия тарапынан толығымен қабылданбаған кит аулауды реттеу жөніндегі Женева конвенциясына әкелді.
Антарктида
Антарктикада 17 түрлі кит түрі бар, және көптеген кит түрлері қоректік ресурстарды пайдалану үшін оңтүстікке көшіп келеді. Сондықтан көптеген кит аулау кемелері әр жыл сайын аң аулау үшін Антарктидаға келеді. Жапония 1930 жылға дейін зауыт кемелерін пайдаланбаған. Жағалау суларында киттердің саны азайғанда, Жапония Антарктидаға назар аударды. Toyo Hogei K. K. 1934 жылы норвегиялық «Антарктика» зауыт кемесін сатып алып, оны «Тонан Мару» деп атады. Етті мұздатып, Жапонияға қайтару үшін мұздатқыш кемелер жіберілді. Кит еті мен майын пайдалана отырып, жапондықтар басқа кит аулаушы елдермен бәсекелестікті жалғастырды. Технологияның жетілуі, мысалы, әлемдегі алғашқы дизельді кит аулаушы кеме «Секи Мару», киттерді аулау мүмкіндігін де арттырды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары немістер Жапониядан кит майын сатып алды және екі ел де оны соғысқа дайындық үшін пайдаланды. 1937 жылы Лондонда өткен Халықаралық киттер аулау конференциясына Жапония қатыспады, нәтижесінде киттердің шамадан тыс пайдаланылуын (әсіресе көк киттің жойылуын) болдырмау мақсатында пелагикалық киттер аулауға қосымша шектеулер енгізілді, соның нәтижесінде Киттер аулауды реттеу жөніндегі халықаралық келісім жасалды. Ерікті түрде шектеулерді қабылдау туралы:
Бұл одан да маңызды, себебі 1931 жылғы конвенцияға әлі қосылмаған Жапония Антарктикадағы кит аулау флотын үлкендетуде.
Шектеулерді орнатуға жасалған барлық күш-жігерге қарамастан, Жапония 89 күндік аулау маусымының шегін елемегендіктен және 125 күн аулауды жалғастырғандықтан, бір маусымда рекордтық 45,010 кит ауланды. 1938 жылы қол қойылған Киттер аулауды реттеу жөніндегі халықаралық келісімге қосымша хаттама киттер аулауға қосымша шектеулер белгіледі. Жапондық өкілдердің қатысуына қарамастан, Жапония келісімге қол қоймады және маусымның ресми басталуына бес апта бұрын горбатый және кіші киттерді аулауды бастады. 1939 жылы әлемдегі киттердің аулануының 30% Германия мен Жапонияға тиді.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияның кит аулауы негізінен Бонин аралдары сияқты бұрынғы аңшылық аймақтарымен шектелді, бұл жердегі киттердің еті мен майы ішкі және әскери қажеттерге пайдаланылды. Аралдарды АҚШ күштері басып алғаннан кейін 1945 жылдың наурыз айында кит аулау тоқтатылды. 1945 жылдың қарашасына қарай кит аулау станцияларына қайта ашылуға рұқсат берілді; алайда, көптеген кит аулау кемелері Жапон императорлық теңіз күштерімен тартылып алынған еді, соғыс аяқталғанға дейін фабрикалық кемелер мен көптеген кит аулаушылар батып кетті. Генерал Дуглас Макартур бас берген Жапонияны ашар халқына арзан ет көзі (және АҚШ пен Еуропаға миллиондаған долларлық май) беру үшін кит аулауды жалғастыруға ынталандырды. Макартур екі танкерді фабрикалық кемелерге – «Хашидат Мару» мен «Ниссин Мару» – айналдыруға рұқсат берген соң, жапон кит аулау өнеркәсібі тез жаңғырды. Кит аулаушылар тағы да Антарктида және басқа аймақтарда көк киттерді, қанатты киттерді, жұмбақ киттерді және кашалоттарды аулады. Соғыстан кейінгі жаңғыру кит етін алғаш рет ұлттық тағамдық өнім ретінде орнықтырды. 1947 жылы Жапонияда тұтынылатын еттің 50 пайызынан астамы кит етінен тұрды. Нарық коммерциялық сату және мемлекеттік тарату арқылы айтарлықтай өсті. 1954 жылы мектептегі түскі ас заңы жапон балаларының тамақтануын жақсарту мақсатында міндетті білім беруде (бастауыш және орта мектепте) кит етін қосуды қарастырды.
Мораторий
1972 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Экологиялық Конференциясы коммерциялық кит аулауға 10 жылдық жаһандық мораторий қолдау үшін 52–0 дауыспен шешім қабылдады. Алайда, БҰҰ қарары Халықаралық кит аулау комиссиясы (IWC) тарапынан 6 қарсы, 4 мақұлдау және 4 қалыс дауыспен қабылданбады. Жапония, Кеңес Одағы, Исландия, Норвегия, Оңтүстік Африка және Панама қарсы дауыс берді. 1973 жылы мораторий тағы ұсынылып, IWC-де қажетті 3/4 көпшілік (8 мақұлдау, 5 қарсы, 1 қалыс дауыс) болмағандықтан қабылданбады. Жапония, Кеңес Одағы, Исландия, Норвегия және Оңтүстік Африка қарсы дауыс берді. 1982 жылы IWC ақыры коммерциялық кит аулауға 1986 жылы күшіне енетін мораторийді мақұлдады (25–7–5). Жапония мораторийге наразылық білдіріп, кит аулауды жалғастырды (ICRW бойынша наразылық білдірген ел даулы ережелерден босатылады. Жапония 1981 жылы IWC белгілеген нөлдік квотаға қарамастан, кашалот аулауды жалғастырды.). АҚШ Жапонияның жаһандық коммерциялық кит аулауға мораторийді қабылдауына маңызды рөл атқарды. Атап айтқанда, 1971 жылғы АҚШ балықшыларын қорғау туралы заңға Пелли толықтыруы АҚШ президентіне балық шаруашылығын сақтау бағдарламаларының тиімділігін төмендеткен кез келген елден балық өнімдерін импорттауға тыйым салуға заңдық құқық берді. Бұл 1979 жылғы Packwood Magnuson балық шаруашылығын сақтау және басқару туралы заңға енгізілген толықтыру арқылы ICRW-ға қатысты санкцияларды қолдану құқығымен күшейтілді. АҚШ санкцияларының болуы жапондық балық аулау флотының Аляска суларына кіруіне қауіп төндірді, онда жылдық аулау көлемі 1 миллион тоннаға жетеді және құны жылына шамамен 425 миллион долларға бағаланды. Келіссөздер нәтижесінде Жапонияға 1988 жылға дейін АҚШ санкцияларынан қауіпсіздікпен коммерциялық кит аулауды жалғастыруға рұқсат берілді, ал 1985 жылы Жапония мораторийге қарсылығын қайтаруға келісім жасалды. Алайда, табиғатты қорғау ұйымдары АҚШ Сауда министріне заң бойынша мұндай келісімдерге рұқсат етілмейді деп шағымданды. Бұл талап 1986 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының шешімімен жоққа шығарылды және келісілгендей, Жапония мораторийге қарсылығын қайтарып алды және 1988 жылға дейін коммерциялық кит аулауды тоқтатты. Кейіннен Аляска суларына Жапонияның кіруі АҚШ балықшылары мен табиғат қорғаушыларының қысымы салдарынан және Жапонияның ғылыми зерттеу мақсатында кит аулауын жалғастыруына жауап ретінде тоқтатылды.
Зерттеу үшін кит аулау
1976 жылы IWC Оңтүстік жарты шардағы Брайд киттерінің квотасын нөлге төмендетті. Алайда, Жапония 76-77 маусымдарында 225 китті аулап алды, ICRW-нің VIII бабына сәйкес ғылыми зерттеулер жүргізу үшін өзіне рұқсат берді. Осы оқиғадан кейін IWC, VIII баптың болашақтағы барлық қолданылуын IWC ғылыми комитеті қарауы тиіс деп ұсынды. 1986 жылы Жапония ұқсас ұсыныс енгізіп, кейіннен он жыл бойы жыл сайын 825 мысық кит пен 50 сперма кит аулауға ғылыми рұқсат алды. IWC ғылыми комитеті оның зерттеу ұсыныстарын қабылдамағанына қарамастан, Жапония кит аулауды жалғастырды. IWC 1987 жылы Жапонияға зерттеу ұсыныстары бойынша даулар шешілгенге дейін іс-әрекеттерді тоқтатқанын ұсынды. 1988 жылдың 14 ақпанында Жапонияның бұл іспен айналыспауы жөнінде тағы бір қаулы қабылданды. 1988 жылдың 9 ақпанында жапон кит аулаушылары жаңа ғылыми зерттеу рұқсаты бойынша Антарктика суларында алғашқы мысық китті аулады. АҚШ президенті Рональд Рейган 1988 жылдың 6 сәуірінде Packwood Magnuson түзетуіне сәйкес АҚШ суларындағы жапон балық аулау құқықтарын тоқтатты. Жапонияның кит аулау қызметі IWC ұсынымдарына сәйкес келтірілгенін көрсететін ешқандай дәлел болмағандықтан, Packwood Magnuson түзетуіне сәйкес Мемлекеттік хатшыға АҚШ-тың Ерекше экономикалық аймағында Жапонияға тиесілі балық аулау құқықтарының 100 пайызын тоқтатуға бұйрық беремін. Жапония 3000 тонна теңіз қабығы және 5000 тонна Тынық мұхитының ақ балығын аулауға рұқсат сұрады. Бұл өтініштер қабылданбайды. Сонымен қатар, Жапонияға Сауда министрі жағдай түзетілгенін анықтағанға дейін, Тынық мұхитының трескасы сияқты басқа да түрлерге балық аулау құқықтарын беруге тыйым салынады. Қазіргі JARPA II рұқсаты "жыл сайын 850±10% Антарктиканың мысық киттері, 50 плавник киттері және 50 горбатый киттерді аулауға арналған. Қазіргі таңға дейін Жапония горбатый киттерді ауламады".
Нормалдастыру
1994 жылы IWC өзінің 46-шы жылдық мәжілісінде 23-1-8 дауыспен Оңтүстік мұхитындағы Киттерді қорғау аймағын құрды. Аймақ шегінде коммерциялық кит аулауға тыйым салынды. Қарсы дауыс берген – тек Жапония ғана. IWC мүшелерінің саны арта келе, комиссия ішінде Жапонияның ықпалы да артты. Мысалы, 2000 жылы көптеген жаңа Кариб теңізі елдері кит аулау мүдделерін қолдады, оның ішінде ұсынылған Оңтүстік Тынық мұхитындағы Киттерді қорғау аймағының құрылысына қарсы дауыс берді. Кит аулауды қолдау Тынық мұхиты, Африка және Оңтүстік-Шығыс Азияда күшейді. Бұл елдердің көпшілігі Жапониядан экономикалық көмек алғандықтан, кит аулауға қарсы топтар дауыс сатып алу фактілерін айтты. 2001 жылы Жапонияның балық шаруашылығы жөніндегі ресми өкілі Масаюки Коматсу Жапонияның ықпал ету үшін шетелдік даму көмегін пайдаланғанын мәлімдеді. 2006 жылы кит аулауды қолдаушылар коммерциялық кит аулауға мораторий уақытша және қажетсіз екенін көрсететін, міндетті емес резолюция бойынша символдық жеңіске жетті (33-32-1). Жапония IWC-ны «қалыпқа келтіру» жөніндегі ұсыныс жасады. Ұсыныста Жапонияның өкілдері IWC-нің кит аулауды толық жоюға бағытталғанын айтты. Сондай-ақ, құпия дауыс беруді пайдалану және IWC-де мәдени ерекшеліктерді ескеру сияқты реформалар ұсынылды. 2007 жылы Жапония Халықаралық кит аулау комиссиясын қалыпқа келтіру жөніндегі конференция өткізді. 50 жылдан астам билікте болған Жапонияның оңшыл консервативтік Либералды-демократиялық партиясы (ЛДП) 2009 жылғы сайлауда оппозициядағы солшыл Жапонияның Демократиялық партиясына (ДПЖ) жеңілді. Қоршаған ортаны қорғау ұйымдары үкімет алмасу Жапонияның кит аулауын тоқтатуына әкеледі деп үміттенді. Алайда, 2009 жылы Жапонияның сыртқы істер министрі Кацуя Окада кит аулауды саясаттың бір бөлігі ретінде қолдауды жалғастыратынын түсіндірді. 2010 жылы Ұлыбританияның «Санди Таймс» газетінің журналистерінің құпия тергеуі көптеген дамып келе жатқан елдердің шенеуніктері IWC-де қолдау көрсету үшін Жапониядан қаржылық сыйлық алғанын көрсетті. Жапония IWC делегаттарының қолдауын алу үшін миллиондаған долларлық шетелдік даму көмегінен басқа, мүшелік жарна, билеттер, қонақүйлер және жұмсауға ақша берді. Кейбір жағдайларда жапондық шенеуніктер ақшаны конверттерде табыстады. Тергеу нәтижелеріне қарамастан, баяндамада айтылған шенеуніктер дауыс үшін пара алғанын жоққа шығарды. Жапония 2010-2011 жылдардағы Антарктидалық кит аулауын консерваторлардың бұзушылығына байланысты ертерек тоқтатты. Алайда, 2011 жылдың қазан айында 2011-2012 жылдарғы кит аулау жоспарланғандай жалғасатыны хабарланды. 2011 жылдың шілде және тамыз айларында Associated Press агенттігі жүргізген сауалнамаға сәйкес, жапон халқының 52% кит аулауды қолдайды, 35% бейтарап, ал 13% қарсы. 2011 жылы IWC-нің 63-ші мәжілісінде Жапония өзінің «қалыпқа келтіру» саясатының жетістіктерін көрсетті. Оңтүстік Америка елдері Атлант мұхитының оңтүстігінде жаңа киттерді қорғау аймағын құру туралы дауыс беруді ұсынғанда, Жапония делегаттары Исландияны, бірнеше Кариб елдерін және басқа өкілдерді шығып кетуге шақырды. Нәтижесінде дауыс беру комиссия қарауындағы басқа мәселелермен бірге бір жылға кейінге шегерілді.
2010 жылғы IWC отырысы
2010 жылы Мароккода өткен Халықаралық кит аулау комиссиясының кездесуінде 88 мүше елдің өкілдері 24 жылдық коммерциялық кит аулауға салынған тыйымды күштен шығару мәселесін талқылады. Жапония, Норвегия және Исландия ұйымды тыйымды алып тастауға шақырды. Кит аулауға қарсы елдердің коалициясы осы елдерге кит аулауды жалғастыруға рұқсат беретін, бірақ аулау көлемін азайту және қатаң бақылаумен келісім жоспарын ұсынды. Олардың жоспары Оңтүстік мұхитында кит аулауды толығымен тоқтатуды көздеді. 200-ден астам ғалым мен сарапшы тыйымды күштен шығару жөніндегі келісім ұсынысына да, 1994 жылы киттердің қауіпсіздігі үшін құрылған Оңтүстік мұхитында кит аулауға рұқсат беруге де қарсы шықты (Оңтүстік мұхиты киттер қауіпсіздігі аймағы).
Халықаралық соттың үкімінен кейінгі
2014 жылы Оңтүстік мұхитындағы қызметін уақытша тоқтатқаннан кейін, Жапония 2014 жылдың қараша айының соңында бұрынғы бағдарламаларды алмастыру мақсатында «Антарктика мұхитындағы жаңа ғылыми киттерді зерттеу бағдарламасы» жоспарын жариялады. 2014 жылдың наурыз айында Халықаралық сот бұл жаңа бағдарламаның алдыңғы нұсқасы «ғылыми зерттеу мақсатында емес екенін» мәлімдеді. 2015 жылдың желтоқсанында басталуы жоспарланған «NEWREP A» алмастыру жоспары Антарктика төңірегіндегі Оңтүстік мұхиттың кеңірек аумағын қамтыды және 12 жыл ішінде 3996 кит нысанаға алынуы тиіс болды, бұл бұрынғы маусымдарға қарағанда азырақ. Жоспар Халықаралық кит комиссиясына (IWC) және оның ғылыми комиссиясына ұсынылды, бірақ Жапонияның жоспарды іске асыруы үшін екеуінен де мақұлдау қажет болған жоқ. Халықаралық соттың шешімі Жапонияның Антарктика аймағында киттерді зерттеу жұмыстарын жүргізуіне кедергі келтірмеді, бірақ Халықаралық соттың шешіміне сәйкес, NEWREP A екі мақсатты толыққанды орындауы керек еді:
Антарктикалық аққу киттер туралы биологиялық және экологиялық деректерді жетілдіру. Экожүйелік модельдерді әзірлеу арқылы Антарктика теңіз экожүйесінің құрылымы мен динамикасын зерттеу. Флотқа «Ниссин Мару» кемесі және үш кішкентай қайық кірді. Бұл қадамға Австралия және Жаңа Зеландия үкіметтері қарсылық білдірді. Міндетті емес келісімді 40 ел қолдады, ал 27 кит аулауға жақтас мемлекет қарсы дауыс берді. Жапония Сыртқы істер министрлігі IWC-ден кетуден сақтанса да, бұл бастаманы Жапония Ұлттық диетінің мүшесі және Либералды демократиялық партияның қазіргі бас хатшысы Тошихиро Никай жетекшілік етті. Никайдың сайлау округіне Вакаяма префектурасының Тайжи қаласы кіреді. 2019 жылдың 1 шілдесінде саудалық кит аулау қайта жаңғырғаннан кейін алғашқы екі аққу кит Хоккайдодағы Кусиро портына түсірілді.
Өндіріс
2018 жылға дейін жапондық кит аулау Солтүстік Тынық мұхиты мен Антарктидаға жақын Оңтүстік мұхитының ашық теңіздерінде жүргізілді. Сондай-ақ, дельфиндер мен басқа да шағын киттерді аулау үшін жағалау сулары да пайдаланылады. Жапондық балық аулау кемелерінің торларында үлкен және кіші киттер кейде қосымша улану ретінде түсіп қалады.
Пелагикалық кит аулау
Жапонияның ашық теңізде кит аулайтын флоты жыл сайын Оңтүстік мұхитта ірі киттерді аулайды. Флотта киттерді аулауға, ауланған киттерді өңдеуге, сондай-ақ наразылықтарға қарсы қорғауға арналған бірнеше кемелер бар. 2009–2010 жылғы маусымда жапон флотына фабрикалық кеме, төрт кит аулау кемесі және екі қауіпсіздік патрульдік кемесі кірді. Жапонияның өзі белгілеген квотасына маусым сайын 935 малый полосатик, 50 плавник және 50 горбатый кит кіреді. Киттер байқалғанда, кит аулау кемелері оларды қуалай бастайды. Мақсатты китке граната ұшы бар гарпунмен оқ атылады. Киттің жоғалып кетуін болдырмау үшін гарпунге арқан байланады. Егер кит жарылғыш ұшы бар гарпунмен соққыға ұшырап, бірден өлмесе, екінші гарпун қолданылуы мүмкін немесе кит өлгенше винтовкамен атылуы мүмкін. Бұрынғыда екінші гарпунды пайдаланып киттерді электр тогымен ұру әдісі IWC (Халықаралық кит сақтау комиссиясы) тарапынан тыйым салынған. Қоршаған ортаны қорғау ұйымдары киттердің артқа сүйреліп, суға батып кеткенін хабарлады. Әр ауланған кит арқанмен кит аулау кемесінің жанына бекітіледі. Кейін кит аулау кемесінен фабрикалық кемеге киттерді жеткізу үшін арқандар қолданылады. Содан кейін киттер кеменің кормасындағы тесік арқылы фабрикалық кемеге көтеріледі. Фленсинг палубасында бірнеше жұмысшы киттің етін бөлу үшін арнайы құралдарды пайдаланады. Пайдалы өнім кеменің төменгі палубасына жеткізіліп, одан әрі өңделеді және тоңазытқышта сақталады. Пайдаланбалы өнім теңізге қайта тасталады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық теңіз ұйымының қосымша ережелері 2011 жылдың 1 тамызында күшіне енді, ол Антарктика шарты жүйесі аймағында ауыр майды пайдаланатын кемелердің жүзуіне тыйым салады, ластануды болдырмау мақсатында. Мұзды суларда жұмыс істейтін кемелерге арналған ИМО (IMO) нұсқауларында мұзға байланысты зақымдарға қарсы күшейтілген қос корпусқа қойылатын талаптар да белгіленген. Жапондық "Ниссин Мару" фабрикалық кемесі қазіргі уақытта осы ИМО стандарттарына сәйкес келмейді.
Кіші көлемді жағалаулық кит аулау
Дельфиндерді аулайтын жағалаулық балықшылар көптеген шағын қайықтарды үйлесімді түрде пайдаланады. Балықшылар шуға сезімтал дельфиндерді қорқытып, жағаға қарай бағыттау үшін суға металл таяқтарды соғады. Содан кейін дельфиндерді қоршауға бірнеше тор қолданылады. Суға секірушілер мен балықшылар дельфиндерді найзалап немесе мойындарын кесіп, оларды өңдеу үшін жақын маңдағы жағалауға тасиды. Аз ғана дельфиндер аквариумдарға сату үшін таңдалып, теңіз аквариумдарының (дельфинарийлердің) ойын-сауық индустриясы үшін қалдырылады. Тайжидегі дельфин аулау практикасы Жапонияда 2009 жылы "The Cove" атты деректі фильмнің тақырыбы болды. Жапондық кит аулаушылар 17 ғасырдан бері Босо түбегінде, Вадада Баирдтің тұмсықты киттерін аулап келеді. Жапонияның жағалауына жеткеннен кейін, тұмсықты киттер арқанмен жерге тартылып, содан кейін сату үшін сойылады. Еті азық ретінде сатылады, ал қалған бөлігі органикалық тыңайтқыш ретінде пайдаланылады. 2007 жылдың мамыр айында Халықаралық кит аулау комиссиясы (IWC) жағалаулық аулау көлемін ұлғайту туралы ұсынысты қабылдамады. Квота төрт кит аулау қаласы арасында барлығы 66 китке шектелді. Вададағы кит аулаушылар жергілікті балаларды әр маусымның алғашқы союына қатысуға шақырады, одан кейін кит еті ұсынылатын қоғамдық шара өтеді. Жапонияның Балық шаруашылығы агенттігінің мәліметінше, алты айлық маусым ішінде Жапония жағалауының көптеген жерлерінде бірнеше түрге жататын 20 000-ға жуық дельфин ауланады. 2011 жылдың наурыз айында болған жер сілкінісі мен цунами салдарынан жағалаудағы кит аулау қауымдастықтары едәуір зардап шекті.
Қосалқы ау
2009 жылы жапондық нарықтардағы кит етінің ДНК-талдауы, жыл сайын 150-ге жуық ірі киттің осал жағажайлық популяцияларынан кездейсоқ ауланғанын көрсетті. Жапония заңмен жағажайлық балық аулауға арналған торларға ілігіп, кездейсоқ ауланған киттерді коммерциялық сатуға рұқсат береді. Нарық зерттеулері құрып бара жатқан горбатый кит, құрып бара жатқан сұр кит, сондай-ақ қауіп төмендегі Брайд киті және қорғалатын Финвал киті сияқты көшіп жүретін киттерді де анықтады. IWC қорғауындағы J популяциясына тигізетін әсер 2001 жылы Жапонияда кездейсоқ аулауды заңдастырған ережелерге өзгеріс енгізілгеннен кейін күшейген сияқты. 1997-2000 жылдар аралығында жыл сайын 19-29 кит кездейсоқ ауланғаны туралы хабарланды. 2001-2004 жылдар аралығында бұл көрсеткіш 89-137-ге дейін өсті. Дегенмен, зерттеу генетикалық мәліметтерге сүйене отырып, 2001 жылғы ережелерге дейін де кездейсоқ аулау мөлшері осы деңгейде болғанын, бірақ ақпарат жеткіліксіз болғанын көрсетті. Тесттен өткен үлгілердің 46%-ы J популяциясына жатады. 2001 жылғы ережелерге өзгеріс енгізілгенге дейін балықшылар минк киттерін коммерциялық фирмаларға заңды түрде сата алмайтын, оларды жергілікті жерде сатуға немесе жоюға және оқиға туралы хабарлауға міндетті болды. IWC бағалауынша, J популяциясының үлесінің жоғары болуы айқын қауіп тудырады, соның ішінде бірнеше онжылдық ішінде жойылып кету мүмкіндігі де бар.
Жапонияның жағалауындағы кит аулау
Жапонияда бірнеше кит түрі заңсыз аулаудың нысанасы болған, оның ішінде жұмбақ кит, минк кит, кашалот, батыс сұр кит, жойылып бара жатқан Солтүстік Тынық мұхитының киті және солтүстік желкенді кит. Дельфиндерді аулау үшін гарпун қолданылып, немесе киттерді қасақана торларға тігіп жіберу оқиғалары болған. Кейіннен әкімшілік органдарға немесе ғылыми-зерттеу институттарына балықшылар киттерді құтқаруға бар күштерін салған кездегі түйісу жағдайлары туралы есептер ұсынылған. Халықаралық деңгейде қорғалатын киттердің етінен жасалған өнімдерді бүгінгі күнге дейін нарықтан табуға болады, көбінесе бұл "қосалқы өнімдер" түрінде, түйісулер нәтижесінде пайда болады. Сондай-ақ, Мексика немесе Оңтүстік Африка жағалауларындағы кит аулауға қарсы елдердің Экономикалық эксклюзивтік аймақтарында кем дегенде бірнеше жұмбақ киттер және басқа да түрлер заңсыз ауланғандығы анықталды. Кит аулаушылар өнімді Жапонияға тасымалдау үшін басқа елдердің кемелерін жалдап, тіпті басқа елдердің аумағы арқылы құрлықпен жүруге тырысқан. Жапония 1994 жылға дейін Солтүстік Тынық мұхиты киті сияқты жойылып бара жатқан түрлерді ресми түрде аулаған, бірақ жойылып бара жатқан түрлерді кездейсоқ аулау белгісіз көлемде әлі де жалғасуда.
Импорт
2009 жылы Жапония он жылдан астам уақыттан кейін алғаш рет Норвегия мен Исландиядан кит етін импорттады. Норвегиядан келген жүк 2008 жылдың ортасында жеткен, бірақ Жапон кедені 2009 жылдың қаңтарына дейін ұстап тұрды, содан кейін Жапония Балық шаруашылығы агенттігі импортты мақұлдады. Кит етімен халықаралық сауда CITES (Қорғалатын жануарлар түрлерінің халықаралық саудасы жөніндегі конвенция) арқылы тыйым салынған. Алайда, Жапония, Норвегия және Исландия конвенцияға ескертулер жасай отырып, одан босатылғысы келді. Норвегиялық Myklebust Trading компаниясы қалыпты киттерді (minke whale) экспорттайды, ал Исландияның Hvalur hf компаниясы – Fin whale-ды экспорттайды, ол әлсіз түрге жатады. Қоршаған ортаны қорғау ұйымдары бұл сауданы сынап, Жапон нарығының өнім көлемінің артуын сіңіре алатынына күмән білдірді, себебі Жапонияда мыңдаған тонна кит еті мұздатылған күйде сақтаулы тұрды. 2010 жылы Исландия ұсынған Fin whale-дарды аулау квотасы Жапон нарығының сіңіре алатын көлемнен әлдеқайда көп болды. Бірақ Токиодағы АҚШ елшілігінің экономикалық кеңесшісі Марк Уоллмен болған келіссөздерде Жапония Балық шаруашылығы агенттігінің өкілі Жун Ямашита 2010 жылғы Исландияға Fin whale-дардың аулау санын ақылға қонымды деңгейге дейін төмендетуді ұсыну туралы ұсынысты қабылдамады.
Жапониядағы қоғамдық даулар
Жапониядағы киттерді бақылаудың алғашқы жорығы 1998 жылы Бонин аралдарында Geisharen (鯨者連) тобы арқылы жүзеге асырылды. Бұл топқа отандық және халықаралық деңгейде танымал тұлғалар, сондай-ақ Роджер Пэйн, Эрих Хойт, Ричард Оливер, Джим Дарлинг, Джон Форд сияқты белгілі киттерді зерттеушілер мен оларды қорғаушылар, Кюсоку Ивамото (суретші), Хутоушики Уэки (ғылыми жазушы), Нобуюки Миядзаки (Токио университетінің атмосфера және мұхитты зерттеу институтының директоры), Нобуаки Мочицуки (1990 жылы Бонин аралдарында тірі Солтүстік Тынық мұхитының китін су астында түсірген әлемдегі алғашқы кит фотографтарының бірі), Джунко Сакума (еркін жұмыс істейтін) және тағы да басқалар кірді. Топ мақсатына жеткенге дейін Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығы министрлігі (Жапония), сондай-ақ анонимді топтар мен жеке тұлғалар олардың қимылдарына бақылау жасап, турды өткізбеуге қорқытты. Бұл жорықтан бұрын теңіз сүтқоректілерін, оның ішінде қосақаяндарды қорғауға тырысқандар, заңсыз және шектен тыс аулауды түзетуге ұмтылғандар (Жапонияның кит аулау индустриясын қолдаған C. W. Nicol сияқты), сондай-ақ Жапониядағы баяндама тапсырмаларын орындаған отандық БАҚ өкілдері кемсітілді. Абашири, Мурото сияқты жерлерде бұрынғы кит аулаушылар немесе дельфин аулаушылар басқа да бірнеше турларды ұйымдастырды.
Ғылыми зерттеулер
Ғылыми мақсатта кит аулау IWC конвенциясының VIII бабына сәйкес қабылданған. VIII бапқа сәйкес, әрбір мүше мемлекет өз азаматтарына ғылыми мақсаттарда киттерді аулауға немесе өлтіруге рұқсат бере алады. Саудалық және иелік кит аулауға қатысты халықаралық ережелерден өзгеше, ғылыми зерттеулер мен ғылыми мақсаттар үшін өлтірілген киттердің саны бір жақты болып табылады. IWC ғылыми комитеті ұлттық зерттеу жоспарларын сараптап бағалауға тырысқанымен, ғылыми кит аулауды жүзеге асыратын елдер, әсіресе Жапония, ғылыми кит аулауды кит аулаудың шектен тыс болуына қанағаттандыратын дәлел ретінде пайдаланады. 1986 жылы саудалық кит аулауды тоқтатқаннан кейін Жапония тұрақты кит аулауды қайта бастау үшін негіз дайындау мақсатында ғылыми зерттеулер жүргізе бастады. Қоршаған ортаны қорғау ұйымдары мен Австралияның Қоршаған орта министрінің мәлімдемесіне сәйкес, осы зерттеулер IWC мораторийін айналып өте отырып, саудалық кит аулауды жасыруға бағытталған. Зерттеуді жеке меншік, коммерциялық емес институт – Cetacean Research Institute (ICR) жүргізеді. Институт мемлекеттік субсидиялар мен кит етін өңдеу және сатумен айналысатын Kyodo Senpaku компаниясынан қаржыландырылады. Жапония өзінің «ғылыми» кит аулауын екі аймақта жүргізеді: Солтүстік-Батыс Тынық мұхиты (JARPN II) және Антарктика мұхиты (JARPA) Оңтүстік жарты шарында аулау. 2007/2008 жылдарғы JARPA миссиясының өзі белгілеген квотасы бойынша 900 мүңкіт кит және 50 кашалот китті аулау жоспарланған. 2014 жылдың 31 наурызында Халықаралық сот (ICJ) Жапонияның кит аулау бағдарламасы ғылыми мақсаттарды көздемейтіні туралы шешімін шығарды (12–4 дауыспен). Сот «Жапония киттерді өлтіруге, ұстауға немесе өңдеуге берілген барлық рұқсаттарды, лицензияларды алып тастасын» және жаңа рұқсаттар бермеуін бұйырды. 2007 жылғы соңғы сараптамада комитет 1997 жылғы бастапқы орталық бағалаумен келісті. Ол популяция құрылымын анықтауда үлкен жетістіктерге қол жеткізілгенін және зерттеу аймағында кем дегенде екі популяция табылғанын мойындады. Абсолюттік санының келісілген бағалаулары әзірленбеді, ал алдын ала бағалаулар ұзақ мерзім ішінде санындағы маңызды өзгерістерді ғана көрсетеді. Жасы мен өлім-жітім көрсеткіштері бойынша мәселелер анықталды. Крильге қатысты жұмыстар құпталады, бірақ Антарктика экожүйесінде киттердің рөлін түсінуде салыстырмалы түрде аз прогресс жасалды. Ластану туралы деректер де мақұлданды, бірақ нәтижелерді түсіндірудегі келіспеушіліктер сақталды. Антарктика киттеріндегі токсикалық ластаушы заттардың деңгейі Солтүстік жарты шардан алынған киттерге қарағанда төмен болды. Комиссия балық аулау IWC құрған Оңтүстік мұхитындағы киттерге арналған қауіпсіздік аймағында жүргізілгенін және қауіпсіздік аймағында кит аулауды басқаруды жақсартудың қажеті жоқ екенін атап өтті. 2007 жылғы 1-қарар JARPA бойынша Жапонияны көпшілік дауыспен өлімге әкелетін зерттеулерін тоқтатуға шақырған бірнеше шешімдердің бірі болды.
JARPA II
Алдыңғы бағдарламасы сияқты, JARPA II зерттеу кит аулау бағдарламасы Антарктида жанында жүргізілді. 2005 жылдан бастап 2018 жылға дейін бағдарламаның мақсаттары Антарктика экожүйесін мониторингтеу, кит түрлері арасындағы бәсекелестікті модельдеу, популяция құрылымындағы өзгерістерді тіркеу және Антарктика киттерін болашақта басқаруды жетілдіру болды. Бағдарламаға сәйкес жыл сайын 950 мinke киті, 50 fin киті және 50 humpback киті аулану жоспарланған. 2014 жылдың 31 наурызында Халықаралық сот (ICJ) JARPA II ғылыми мақсаттарға қызмет етпейтінін және одан әрі рұқсаттар беруге тыйым салды.
JARPN
1994 жылдан 1999 жылға дейін Жапония Солтүстік Тынық мұхитының батысында JARPN зерттеу бағдарламасын жүзеге асырды. Оның негізгі мақсаттары – популяциялық ерекшеліктер туралы білімді жетілдіру, Солтүстік Тынық мұхитындағы қалыңмойын киттерге қатысты модельдеу сынақтарын жақсарту және қоректену экологиясы бойынша бағдарламаның жүзеге асырылу мүмкіндігін зерттеу болды. Бағдарлама бойынша жыл сайын 100 киттің аулануы көзделген. Нәтижелер 2000 жылдың ақпан айында комитет тарапынан қарастырылды. Комитет аталған ақпараттың басқару үшін пайдалы екеніне келісті, бірақ зерттеу үшін қажеттілігі туралы бірлескен шешімге келе алмады. JARPA бағдарламасындағыдай, IWC Жапонияны арнайы рұқсат бойынша кит аулауға қатысты 1999 жылғы 3-қаулысында көрсетілгендей, қажеттілігіне күмәнді өлімге әкелетін зерттеу әдістеріне байланысты алаңдаушылық білдіріп, киттерді аулауға рұқсат беруді тоқтатуға шақырды.
JARPN II
JARPN II 2000-2001 жылдары Батыс Солтүстік Тынық мұхитында 100 қарапайым мысық кит, 50 Брайд киті және 10 сперматозоид китін аулауды жалғастыру мүмкіндігін зерттеу үшін қосымша зерттеу жүргізді. Бағдарламаның мақсаттарына киттердің тамақтану экологиясын зерттеу (мысалы, жем-шөптің тұтынуы), популяция құрылымы және киттердің қоршаған ортаға тигізетін әсері кірді. 2002 жылы бастапқы зерттеу аяқталғаннан кейін, Жапония Тынық мұхитында және Жапонияның эксклюзивті экономикалық аймағында тамақтану экологиясының тұрақты пайдаланумен байланысын зерттеу үшін ұзақ мерзімді бағдарлама ұсынды және іске қосты. 2008 жылы бағдарламаға жыл сайын 340 мысық кит, 50 Брайд киті, 100 сей киті және 10 сперматозоид китін аулау туралы ұсыныс енгізілді. Кейбір тараптар бағдарламаның киттердің балық ресурстарындағы ықтимал теріс әсеріне артық көңіл бөлгенін, ал балық аулаудың киттерге тигізетін әсерін ескермегенін айтты. Дегенмен, басқалары киттердің балық қорына тигізетін әсерін анықтау және мысық киті популяциясының құрылымы туралы қосымша мәліметтер алудың маңызды екенін сенді. Кейбір сарапшылар қосымша зерттеудің әдістеме туралы құнды ақпарат беретінін және бағдарламаның басқа да аспектілері уақыт өте келе жақсаратынын және маңызды сұрақтарға жауап беруге көмектесетінін мәлімдеді. Комитет ластану мақсатының IWC Pollution 2000+ жобасының мақсаттарына тікелей үн қоспағанын, бірақ IWC үшін ұзақ мерзімді зерттеу үшін маңызды екенін анықтады. Ғылыми комитет 2009 жылдың қаңтар айында тағы бір қарастыру жүргізді.
Жарияланымдар
JARPA бағдарламалары аясында жүргізілген зиянды және зиянсыз зерттеулердің нәтижесінде 120-дан астам жарияланым пайда болды. Осы мақалалардың көпшілігі халықаралық рецензияланған ғылыми журналдарда жарияланды, ал кейбіреулерінде жапон және жапон емес ғалымдар бірлескен авторлар ретінде қатысты. Дегенмен, 3600 мүңкіт китті өлтіргеннен кейін, 2005 жылдан бері бағдарлама бойынша тек екі рецензияланған ғылыми мақала жарық көрді. Халықаралық сот төрағасы 2014 жылдың 31 наурызында: «Jarpa II 2005 жылдан бері жалғасып келеді және шамамен 3600 мүңкіт китті өлтіруге қатысты, соған қарай, ғылыми нәтижелерге дейін шектеулі болып көрінеді. Жапония Jarpa II-ге қатысты барлық қолданыстағы рұқсаттарды, лицензияларды жоққа шығарып, бағдарлама аясында қосымша рұқсаттар беруден бас тартуға тиіс» деп шешім шығарды. Осло университетінің норвегиялық ғалымы Ларс Валлое деректерді талдауға көмектесті және зерттеу саяси себептермен екі басқа журнал тарапынан алдымен қабылданбағанын мәлімдеді. Австралия Антарктика бөлімінің Ник Гейлс зерттеу алғаш ұсынылғанда оның әдістемесіне қатысты сынға жауап бере алмағанын айтты. Бұл зерттеу Антарктида мүңкіт киттерінің популяциясының жақсы күйде екенін көрсеткен бұрынғы JARPA зерттеулерімен қайшы келеді.
Коммерциялық кит аулауды қайта бастау
2018 жылғы қыркүйектегі Флорианполис декларациясынан кейін IWC Жапонияның соңғы коммерциялық кит аулау ұсынысын қабылдамады және IWC-нің мақсаты киттерді сақтау екенін мәлімдеді. Бірақ үкіметтік субсидияларсыз олардың кит аулау индустриясының аман қалуы күмәнді. Жапон үкіметі жойылып бара жатқан түрлерді қорғауды қатты қолдайтынын және ғылыми кит аулаудың түрлі популяциялардың жағдайы туралы ақпарат жинау үшін маңызды екенін айтады. Олар сондай-ақ зерттеулердің ауқымы түрдің қор қорына әсер етпейтінін мәлімдейді. 1985 жылғы IWC бағалауынша, Оңтүстік жарты шардағы минк киттерінің саны 761 000 (95% сенімділік интервалы бойынша 510 000–1 140 000) болған. IWC-ге ұсынылған, CNB әдісін қолдана отырып жасалған Антарктика суларындағы популяция бағалауында Оңтүстік мұхит киттері мен экожүйелік зерттеу бағдарламасы (SOWER) деректеріне сүйене отырып, 665 074 кит тіркелген. Зерттеу әдістемесі сынға ілікті, себебі зерттеу үшін өлімге әкелмейтін әдістер бар екені және Жапонияның ғылыми кит аулауының шын мәнінде коммерциялық кит аулау екені айтылды. 2002 жылы Дүниежүзілік жануарлар қоры (WWF) жапон тілінде де, ағылшын тілінде де жазылған, New York Times газетінде жапондықтарға арналған ашық хат жариялады. Хаттағы халықаралық ғалымдардың бір тобы «Жапонияның киттерді зерттеу бағдарламасы сенімді ғылымның ең төменгі стандарттарына да сай келмейді» деген пікірлерін білдірді. 2006 жылы Австралия телерадиокорпорациясының танымал ғылыми бағдарламасы Catalyst 18 жылдық JARPA I бағдарламасы аясында 6800 киттен алынған үлгілердің нәтижесінде 55-тен аз рецензияланған мақала жарық көргенін, оның ішінде тек 14-і JARPA бағдарламасының мақсаттарына сәйкес келетінін және тек төртеуіне ғана өлімге әкелетін үлгілер қажет болғанын хабарлады. Зерттеулердің бірі «Қой, сиыр және минк киттерінің сперматозоидтарын сиыр жұмыртқаларына интрацитоплазмалық инъекциялау мүмкіндігі» тақырыбында жазылған мақала. JARPA-дан Joji Morishita статистикалық мағыналы деректер алу үшін үлгілердің көп саны қажет екенін айтты. Sea Shepherd Conservation Society Жапония, Исландия және Норвегияның барлық коммерциялық кит аулауға қатысты IWC мораторийін бұзғанын мәлімдеді. Кит аулауға қарсы күрес жүргізушілер жапон халқының үкіметтің кит аулау саясатын қолдамайтынын айтады. Алайда, оңшыл ЛДП-дан бастап Жапон Коммунистік партиясына дейінгі барлық ірі саяси партиялар кит аулауды қолдайды. Кит еті Токиодағы әйгілі Цукидзи балық базарына және басқа да жоғары деңгейдегі мейрамханаларға жеткізіледі. Бұрын осы салада жұмыс істегендер еттің көп мөлшерде заңсыз иеленуі туралы хабарлады. Жапондық балық шаруашылығы компаниялары шетелге кеңейіп, серіктестері мен экологиялық ұйымдардың қысымына тап болды. 2006 жылы бес ірі балық аулау компаниясы кит аулау флотының үлесін қоғамдық мүддедегі корпорацияларға берді. 2007 жылы Жапонияның төрт ірі балық аулау компаниясының екеуі – Kyokuyo және Maruha, АҚШ-тағы серіктестер мен экологиялық ұйымдардың қысымынан кейін кит етін сатуды тоқтатуға шешім қабылдады. Халықаралық сот 2014 жылғы наурыз айында Жапонияның JARPA II бағдарламасын тоқтатуға бұйрық берді, елдің бұл бағдарламаның ғылыми мақсатта екенін дәлелдеуін қабылдамады.
Мәдениеттік аспектілер
Жапондықтардың кит аулау тарихы ұзақ. Кейбір қалалар жүздеген жылдық кит аулау тарихын көрсетуге болады. Бұл тарих жапондықтардың соңғы жылдары неліктен киттерді аулайтынына жауап беруде маңызды рөл атқарады. Жапонияның кит аулауын тоқтатуға жасалған әрекеттер жапон мәдениетіне қатер деп қарастырылады, себебі кит етін жеу – жапондық дәстүрдің бір бөлігі. "Ешкімнің басқа халықтың тағам мәдениетін сынауға құқығы жоқ", – деді Жапонияның Балық шаруашылығы агенттігінің өкілі Матайуки Коматсу. Жапондық кит аулауды қолдайтындар (соның ішінде Жапония үкіметі) көбінесе бұл мәдени айырмашылықтар негізінде шетелдіктердің қарсылығын тудырмауы керек мәдени практика дейді. Дегенмен, сыншылар "мәдени қорғанысқа" қарсы күшті шабуыл жасады, мысалы, Sea Shepherd Conservation Society өкілдері оны Судандағы әйелдердің генітальдық мүшелерін күштеп кесумен салыстырып, бұл практика мәдени тамырлары болғанымен де, қажеттілік тудырған жағдайда оған қарсы тұру қажет деді. Жапониядағы экологиялық зерттеулер профессоры өзінің кітабында Жапонияның қазіргі коммерциялық кит аулауының 20 ғасырдың басына дейін белгілі бір жағалау аймақтарымен шектелген шағын, тіршілік көзі үшін жасалған кит аулаудан өте аз ұқсастығы бар екенін жазды. Жапонияның кит жеу мәдениеті де өте шектеулі болды және ол 2-ші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан бастап 1960 жылдардың басына дейінгі 20 жыл ішінде АҚШ оккупациясы кезінде жапон мектептеріндегі түскі ас бағдарламаларын толықтыру мақсатымен құрастырылған, жаңадан пайда болған дәстүр болды.
IWC-дегі пікірталас
Япондықтардың коммерциялық кит аулауды қайта бастауға ең қарсы шығушылары – Австралия, Жаңа Зеландия және Ұлыбритания. Австралия үкіметінің кит аулауға қарсылығының негізгі себебі – жойылып бара жатқан түрлерді сақтау қажеттілігі. Жаңа Зеландия үкіметі киттерді тамақ немесе ғылыми зерттеу мақсатында аулауға қарсы, ал Ұлыбритания үкіметі «кит аулау ешқандай нақты қажеттілікті қанағаттандырмайды және оның құрбандығына төтеп беруге болмайтын қатыгездік жатады» деген пікірде. 2004 жылдың шілдесінде Жапонияның үкіметтік Либералды-демократиялық партиясының жұмыс тобы Халықаралық кит аулау комиссиясынан (IWC) шығып, кит аулауды қолдайтын жаңа ұйым – NAMMCO-ға қосылу жоспарларын жасады деген хабар тарады. Бұл IWC-нің коммерциялық кит аулаудың тұрақтылығы принципін қолдаудан бас тартуына байланысты болды. Жапония 2003 жылы құрылған IWC Сақтау комитетіне де қарсы. Олардың пікірінше, бұл комитет тек кит аулауды тоқтату үшін құрылған. IWC-нің барлық директивалары мемлекеттік егемендік принципіне сәйкес, тек ерікті түрде орындалады, сондықтан халықаралық заңды күштеңдірудің мүмкіндіктері шектеулі. 2006 жылы өткен Халықаралық кит аулау комиссиясының (IWC) мәжілісінде коммерциялық кит аулауды қайта бастау туралы резолюция бір дауыс айырмасымен қабылданды. Бірақ коммерциялық кит аулауға қойылған тыйымды алып тастауға қол жеткізілмеді, содан бері Жапония кит аулауға мораторий күшін жойғанға дейін IWC-ден шығумен қорқытып келеді. 2007 жылы IWC Жапониядан Оңтүстік мұхитындағы киттердің қауіпсіздігін қорғау аймағында, яғни жапондық киттердің негізгі аулау орнында, өлімге әкелетін зерттеулерге рұқсат беруден бас тартуды сұрады. IWC төрағасы Токиоға сапар шегіп, комиссия мүшелері арасындағы киттерді қолдайтындар мен оған қарсылардың арасындағы келіспеушіліктерді реттеуде жапондық тараптың ынтымақтастығын сұрағаннан кейін, жапондық киттер флоты IWC ресми келісімге қол жеткізгенге дейін екі жыл бойы дөңгелек киттерді ауламауға келісті. 2014 жылдың 31 наурызында Халықаралық сот «Жапония Оңтүстік мұхитындағы киттердің қауіпсіздігін қорғау аймағында киттерді өлтіруге, ұстауға немесе өңдеуге берілген барлық рұқсаттарды, лицензияларды жоюға тиіс» және жаңа рұқсаттар беруден бас тартуға міндеттелді. Осы шешімге жауап ретінде Жапония «жаңартылған» зерттеулер жүргізуді ұсынды. Бұған жауап ретінде IWC 2014 жылдың 18 қыркүйегінде «Жапония Халықаралық соттың шешіміне бағынуға тиіс» деп шешім қабылдады, бірақ жапондық шенеуніктер 2015 жылы Антарктидада кит аулауды жалғастыруға уәде берді.
Австралияның қарсылығы
Антарктикаға жақын орналасқандықтан, Австралия үкіметі Оңтүстік Тынық мұхитындағы Жапонияның кит аулау қызметіне ерекше қарсылық білдірді. 1994 жылы Австралия Австралиялық Антарктикалық аймақ төңірегіндегі эксклюзивті экономикалық аймақты (ЭЭА) жариялады, ол IWC Оңтүстік мұхитының киттерді қорғау аймағының оңтүстік бөлігін де қамтиды. 2007 жылдың желтоқсанында Радд үкіметі Австралия суларына кіре бастаған жапон кит аулаушыларын бақылау жоспарларын жариялады, мақсаты – мүмкін халықаралық сотқа шағымдану үшін дәлелдер жинау. 2008 жылдың 8 қаңтарында Австралия үкіметі Австралияның кеден кемесі Oceanic Viking-ті 20 күндік бақылау миссиясына жіберді. 2008 жылдың 7 ақпанында Австралия үкіметі ICR-дің "Юшин Мару" кемесінің бірнеше китті өлтіргенін, ал аналық кит пен оның бір жасар баласын "Нишин Мару" кемесіне өңдеу үшін алып кеткенін көрсететін суреттерді жариялады (оң жақтағы және беттің жоғарғы жағындағы суреттерді қараңыз). Австралия үкіметі бұл мүмкіндікті пайдаланып, ICR-дің ғылыми зерттеулеріне "негізсіз" деп баға берді және "Оңтүстік мұхитында китті өлтірмей, оны жақсырақ түсінуге болады" деп мәлімдеді. 2009 жылдың соңында Австралия премьер-министрі Жапонияның кит аулау бағдарламаларына ресми қарсылық білдіріп, халықаралық сот арқылы заңдық шаралар қолдануы мүмкін екенін ескертті. "Егер біз бұл мәселені дипломатиялық жолмен шеше алмасақ, халықаралық сотқа жүгінеміз. Мен бұл туралы шыншылмын, дипломатиялық шешімді қалаймын, бірақ ол мүмкін болмаса, басқа жол бар." Министрлердің бірлескен мәлімдемесінде үкімет "бұл шешімді жеңіл қабылдамағанын" атап өтті. 2011 жылдың 5 қаңтарында жарияланған АҚШ-тың дипломатиялық хабарламалары, Австралияның Жапонияның кит аулауына қарсы заңдық шағымы ішкі саяси қысымның күшті әсеріне тап болғанын және Австралия үкіметінің кеңесшілері Халықаралық соттағы табысқа үмітсіз екенін көрсетті. АҚШ елшілігі Вашингтонға жолдаған хабарламасында Австралия үкіметінің өкілдері заңдық іс-қимыл "кит аулауды толығымен тоқтата алмайтынын, бірақ жапондықтар үшін қиындықтар тудыратын өзгерістерге итермелейтінін" мәлімдеді. Австралия халқының басым көпшілігі, тіпті бағалы сауда қатынастарын жоғалту қаупіне де қарамастан, жапондық кит аулауды тоқтату үшін үкіметтің күш-жігерін қолдайды. Жаңа Зеландия үкіметі 2013 жылдың 6 ақпанында Халықаралық сотқа "Араласу туралы декларация" ұсынды, онда Жапония ғылыми зерттеулер негізінде кит аулауға рұқсат беретін арнайы рұқсат алуға құқылы емес деп санайды. Австралия үкіметінің 2010 жылғы өтініші нәтижесінде Халықаралық сотта сот отырысы өтті. Отырыс 2013 жылдың 26 маусымынан 6 шілдесіне дейін жалғасты. Халықаралық сот алдындағы мәлімдемесінде Австралия үкіметі Жапонияның халықаралық конвенция бойынша міндеттемелерін "бұзғанын және жалғастырып жатқанын" және Жапонияның IWC ұсынымдарын қабылдаудан бас тартқанын мәлімдеді. Австралияның бас заңгері Джастин Глисон Халықаралық сот алдында Австралия атынан сөйледі. Халықаралық соттың 16 судьясы істі қабылдап, содан кейін шешім шығарды. Ротвелл бұл істің "кез келген халықаралық сот бұрын қарастырмаған жаңа құқықтық мәселелерді көтеретін күрделі іс" екенін айтты. Австралияның Тасмания университетіндегі Антарктика климаты мен экожүйелері кооперативтік зерттеу орталығының бас директоры Тони Пресс The Conversation Australia медиа басылымына ICJ тыңдаулары туралы апта сайынғы есептер ұсынды. Екінші аптадан кейін Пресс Жапонияның Оңтүстік мұхитындағы ниеттерін нақты сөздермен түсіндіргенін айтты: "киттердің қорларын дұрыс сақтау және осылайша кит аулау индустриясының ретпен дамуын қамтамасыз ету", сондай-ақ киттің жасын анықтау үшін құлақ тығындарын жинау сияқты белгілі бір ақпарат алу үшін китті өлтіру қажеттігін түсіндірді. Екінші аптада Осло университетінің профессоры Ларс Валлое, бұрынғы норвегиялық комиссар Кит аулау комиссиясында Жапонияның жалғыз сарапшы куәсі ретінде таныстырылды. 2013 жылдың 8 шілдесінен басталатын аптада Жаңа Зеландия өзінің араласуын жасады, онда ол 1946 жылғы Киттер аулау конвенциясының тарихын баяндады және Австралияның Бас прокуроры Марк Дрейфус өзінің елі Жаңа Зеландиямен ICJ іс жүргізуін бастауға "келіспегенін" растады. Дрейфус Австралия мен Жапонияның достығын атап өтіп, Австралияның үлесін қорытындылады және былай деді: "Австралия соттан Жапонияның кит аулау бағдарламасын тоқтатуын сұрайды". Халықаралық соттың отырысы 2013 жылдың 16 шілдесінде аяқталды. Жапонияның соңғы баяндамасында Макгилл уни...
Қоршаған ортаны қорғау топтарының қарсылығы
Жапондық кит аулау флоты 2005-2006 жылдардан бері кит аулау флотын бақылауға, құжаттауға және бұзуға тырысқан түрлі топтардың, соның ішінде Sea Shepherd Conservation Society-нің кит аулауына қарсы наразылық білдіргендерімен және белсенділерімен бірнеше рет қақтығысты. 2008 жылдың 15 қаңтарында "Стив Ирвин" кемесімен саяхаттап жүрген екі экипаж мүшесі "Юшин Мару 2" кит аулау кемесіне рұқсатсыз кіріп, бірнеше күн бойы кемеде ұсталды. Жапонияның мәлімдеуінше, 2008 жылдың 3 наурызында Антарктида суларында кит аулау кемесі бортындағы төрт экипаж мүшесі кит аулауға қарсы топтың кемеге сары қышқыл тастауынан жарақат алған. Жапония өздерінің балық аулау фабрикасы "Нишин Мару" арқылы Sea Shepherd Conservation Society кемесі "MV Steve Irwin" кемесіне "флэшбанг" гранаталарын лақтырғанын растады. Жапония сондай-ақ әуеге "ескерту оғын" атқандығын растады. "Стив Ирвин" кемесінің капитаны Пол Уотсон жапондық кит аулаушы кемесінің экипажының бір мүшесінің оғынан көкірекке зақым келгенін және оның сол кезде киген оқтан қорғалған жилетіне металл бөлшегі кіріп кеткенін мәлімдеді. Алайда Жапония үкіметі бұл оқиғаны жоққа шығарды, бірақ кит аулаушылар "шу шарларын" атқандарын мойындады, оларды "қуатты жарылыспен дыбыс шығаратын құрылғылар" деп сипаттады. 2009 жылдың 7 ақпанында "MV Steve Irwin" және "Yushin Maru No. 2" кит тасымалдауға тырысқан кезде соқтығысты. Екі тарап та бір-бірінің кінәсін жапты. 2008 жылы Greenpeace-тің кит аулауға қарсы екі белсендісі, Джуничи Сато мен Тору Сузуки, "Токио екілігі" деп аталды, кит аулау индустриясындағы ұрлық желісін әшкерелеуге тырысқаннан кейін тұтқындалып, сотқа тартылды. Бұл тәжірибелерді тексеру жүргізілді, бірақ көп ұзамай етті естелік ретінде алғандықтан заңды түрде иеленуге болатындығы туралы қорытынды жасалды. Соттан кейін Greenpeace Жапонияның мұхиттар жөніндегі кампаниясының директоры Сато Greenpeace-тің қақтығыс стратегиясынан бас тартып, Жапонияны кит аулауды тоқтатуға көндіру үшін сөздерді қолданатынын айтты. Оның пікірінше, сырттан келген топтар жапон мәдениетін жақсы түсінбейді, сондықтан кейбір әрекеттердің нәтижесі кері тиюі мүмкін. 2010 жылдың қаңтар айында жапондық кит аулау флоты Австралияның Хобарт және Олбани қалаларынан әуе рейстерін жалға алып, Sea Shepherd кемелерінің қозғалысын қадағалап, олардың орналасқан жері туралы ақпаратты кит аулау флотына беру үшін оларды шатастыруға тырысты. Бұл рейстерді Австралияның жасыл партиясы қатты сынға алды. 2010 жылдың 6 қаңтарында балық аулауға қарсы "MY Ady Gil" кемесінің алдыңғы бөлігі жапондық "Shōnan Maru No. 2" кемесімен соқтығысқаннан кейін қирады. "Ady Gil" кемесі суға толып, сүйреуге болмайтындықтан тастап кетілді. "Bob Barker" кемесінің бірінші офицері "Ady Gil" кемесінен барлық отын, май, батареялар және басқа да қоршаған ортаны ластайтын заттарды сүйреу басталғанға дейін алып тастағанын айтты, бірақ "Си Шепард" тастап кеткеннен кейін де кеме қалдықтарынан отын ағызылып жатқандығын көрсеткен фотодәлелдер жарияланды. Жапонияның Балық аулау агенттігі 2010 жылдың 12 сәуірінде кит аулау флотының 2009-2010 жылдардағы кит аулау зерттеу маусымында 935 киттің жартысын, яғни 506 оңтүстік аққу киті мен бір қанатты китті аулағанын мәлімдеді. 2011 жылдың ақпан айында Sea Shepherd Conservation Society Жапонияны Антарктида суларындағы жыл сайынғы кит аулауды тоқтатуға мәжбүр етті. Тохоку университетінің Солтүстік-Шығыс Азия зерттеулер орталығының профессоры, жапондық саясаттанушы Ацуши Ишии 2011 жылы жазған "Каитай Шинсо: Хогеи Ронсо" ("Кит аулау туралы пікірталас анатомиясы") кітабында жапондықтар Sea Shepherd сияқты табиғат қорғаушылардың іс-әрекетін пайдасыз Антарктидадағы кит аулауды тоқтату үшін абыройды сақтау үшін сылтау ретінде пайдаланғанын айтты. Ишии экологиялық және жануарлар құқығын қорғаушы белсенділердің іс-әрекеті кері нәтиже берді деп мәлімдеді, өйткені олар ұлтшылдықты қоздырып, Жапонияда кит етіне деген сұранысты арттырды. Ишии Жапонияның кит аулауды жағалау суларына және Тынық мұхитының солтүстік-батысына аударатындығын болжады. АҚШ-тағы ұзақ сот ісі аяқталғаннан кейін Sea Shepherd 2016 жылдың тамызында Жапонияның кит аулау кемелерін мазаламауға келісті, атап айтқанда, Жапонияның кит аулау кемелеріне немесе экипажына физикалық шабуыл жасамауға және ашық теңізде кемелерге 500 метрден жақын келмеуге келісті. Sea Shepherd-тің Австралиядағы филиалы бұл сот шешіміне қатысы жоқ екенін айтты, өйткені АҚШ сотының Австралия заңдарына қатысты билігі жоқ.
Халықаралық қарсылық
2008 жылдың 6 наурызында Халықаралық кит аулау комиссиясының мүшелері Лондон қаласында жиналып, киттерді қорғау ережелері туралы келісімге қол жеткізуді талқылады. 2008 жылдың 7 наурызында жапондық кит аулаушылар мен кит аулауға қарсы белсенділер Антарктида маңындағы суларда қақтығысты, әр тарап оқиғаның өзгеше нұсқасын ұсынды. IWC Sea Shepherd Conservation Society-ді қауіпті әрекеттерден бас тартуға шақырды және теңіздегі кемелердің қызметіне байланысты адам өмірі мен мүлік қауіпсіздігіне төндіретін кез келген әрекетті айыптады. Жапония Халықаралық кит аулау комиссиясы ішінде дауыс сатып алуға қатысты айыптауларға тап болып келеді, себебі кит аулау дәстүрі жоқ немесе оны аз қорғайтын дамушы елдердің саны артып барады. 2008 жылдың 8 наурызында Соломон аралдарының премьер-министрі Дерек Сикуа Жапонияның 2008 жылдың 6 наурызында Лондонда өткен Халықаралық кит аулау комиссиясының отырысына оның елдің делегаттарының қатысуын қаржыландыруды ұсынғанын, бірақ ол бұл ұсыныстан бас тартқанын мәлімдеді. Жапонияның Балық шаруашылығы агенттігінің басшысы бұл айыптауды жоққа шығарды. Осы Халықаралық кит аулау комиссиясының отырысына бір апта бұрын Жапония Токиода Ангола, Камбоджа, Демократиялық Конго Республикасы, Экваторлық Гвинея, Эритрея, Гана, Лаос, Малави, Палау, Танзания және Вануату елдерінен келген делегаттарды қабылдады. Делегаттар сондай-ақ Батыс Жапониядағы дәстүрлі кит аулау қаласы Тайжиге сапар жасады.
Коммерциялық тиімділік
Жапонияның азық-түлікпен өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейі шамамен 40% төмен болғандықтан, тұрақты азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін қоймаларды жинауға тәуелді. 2009 жылы Жапонияның 1,2 миллион тонналық теңіз өнімдері қорында 5000 тоннаға жуық кит еті болды. 2005 жылы Жапония үкіметі елдегі кит еті қоймаларын азайту мақсатында мемлекеттік мектептерді оқушыларды кит етімен тамақтандыруға ынталандыра бастады. 2009/2010 оқу жылында түскі ас ұсынатын мемлекеттік бастауыш және орта мектептердің 18 пайызы кем дегенде бір рет кит еті берген. Дегенмен, мектеп оқушыларына кит еті беруге қатысты сынаптың улы метилкөміртек мөлшерінің жоғары болуына байланысты сын айтылды. Дүниежүзілік жабайы табиғат қоры (WWF) Жапония үкіметінің 2008-2009 жылдардағы Антарктидалық кит аулауға тек қана өзін-өзі ақтау үшін 12 миллион доллар инвестиция салғанын, ал 1988 жылдан бері жалпы субсидиялар шамамен 150 миллион долларды құрағанын бағалап отыр. Бір зерттеуде кит етіндегі сынаптың мөлшері АҚШ-тың Азық-дәрі басқармасы (FDA) белгілеген шектен алты есе жоғары екені анықталды. Кит еті полихлорирленген бифенилдермен (PCB) ластанған болуы мүмкін. Сыншылар ластану салдарынан денсаулыққа қауіп төндіретінін мәлімдейді. Осы себепті балалар мен жүкті әйелдерге кит етін жеуден аулақ болу ұсынылады. 2014 жылдың 1 сәуірінде Tauten онлайн-саудагерлерінен айдың соңына дейін кит пен дельфин етін сатуды тоқтатуды сұрады. Бұл хабарлама Жапонияның Халықаралық соттың шешімінен кейін кит аулауды тоқтатуының нәтижесі болды. Ұлыбританиядағы Environmental Investigation Agency атты белсенділер тобы Rakuten компаниясын "кит өнімдерін ең ірі онлайн сатушысы" деп айыптады.
БАҚ-тың назары
Батыс бұқаралық ақпарат құралдарында Жапонияның кит аулау өнеркәсібіне деген назар күшейді. Animal Planet телеарнасының "Кит соғысы" телесериалы Жапонияның Антарктидалық кит аулау бағдарламасына жыл сайынғы кедергі келтіруді құжаттау үшін Sea Shepherd Conservation Society ұйымының кит аулауға қарсы белсенділік кемелеріне түсірілім тобын орналастырады. Жапония бұл бағдарламаны алдаушылық деп айыптады және рейтингтерді арттыру үшін экожәбірленушілерді қолдайды деп мәлімдеді. Animal Planet Жапонияның кит аулау флотының көзқарасынан түсірілім жасауға рұқсат сұрады, бірақ өтініштер қабылданбады. South Park анимациялық сериалы "Киткелер жезөкшелері" атты эпизодта Жапонияның кит аулау дәстүрлерін де, "Кит соғысы" сериалындағы кит аулауға қарсы белсенділерді де пароди жасады. 2009 жылы "Оскар" сыйлығын алған "The Cove" деректі фильмі Жапонияның дельфин аулауына, дельфин етінің сынап құрамына және кит аулау қаласы Тайжиге толық назар аударды. Фильм сонымен қатар Тайжи балықшыларын жұмыста бақылаудың қиындығына, себебі жергілікті полицияның кедергісіне де тоқталды. Жаңа Зеландия азаматы Питер Джеймс Бетюн өзінің "Ady Gil" қайығымен соқтығысқаннан кейін екі жылға шартты жаза алды, нәтижесінде қайық батып кетті. The New York Times газеті Мияги префектурасының Ишиномаки қаласындағы Айукава кит аулау қалашығының 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунамиден ауыр зардап шеккенін хабарлады. 2011 жылғы Фукусима ядролық апатынан кейін Хоккайдо жағалауында ұсталған екі киттен радиоактивті цезий табылды.