Кіріспе
Merychippus – жылқылар тұқымдасына жататын, жойылып кеткен ерте жылқы. Ол 15,97–5,33 миллион жыл бұрын Солтүстік Америкада ғана кездесетін. Әр аяғында үш саусағы болған және шөп жеуге бейімделген алғашқы жылқы ретінде белгілі.
Merychippus is an extinct proto horse of the family Equidae that was endemic to North America during the Miocene, 15.97–5.33 million years ago. It had three toes on each foot and is the first horse known to have grazed.
Ашылуы және атауы
Мерихиппке Жозеф Лейди (1856) ат қойған. Көптеген авторлар Merychippus insignis түрін протохиппусқа жатқызған, бірақ бұл ескерілмейді. Ол Лейди (1856) және Кэрролл (1988) жылқылар тұқымдасына, ал МакФэдден (1998) және Браво Куэвас пен Феррускиа Виллафранка (2006) жылқылар қосымша тұқымдасына жатқызды. Оның аты "тіршілік ететін жылқы" дегенді білдіреді, бірақ қазіргі дәлелдер Мерихипптің тіршілік ететінін растамайды.
Сипаттама
Мерихипп топтап өмір сүрді. Оның бойы шамамен биік болды және сол кезде ол болған ең биік жылқы туысты жануар еді. Оның тұмсығы ұзын, жақ сүйегі терең, ал көздері кез келген жылқыға ұқсас жануардың көздерінен кеңірек еді. Миы да әлдеқайда үлкен болғандықтан, ол ақылдырақ және ептірек болды. Мерихипп – қазіргі жылқылардың ерекше бас пішініне ие болған алғашқы жылқы туысты жануар. Миоцен дәуірінде қоршаған орта күрт өзгерді, орманды алқаптар шөпті жазықтарға айналды. Бұл жылқы туысты жануарлардың қабыршақтары мен тістерінде эволюциялық өзгерістерге алып келді. Жер бетінің жұмсақ, тегіс емес саздан қатты шөптесінге ауысуы, беткей аумақты кеңейту қажеттілігін азайтты. Жылқы туысты жануарлардың мөлшері де артты, Мерихипптің орташа салмағы 71 мен 100,6 кг аралығында болды.
Жіктеу
Миоцен дәуірінің соңында Мерихипп алғашқы жылдам жайылымшылардың бірі болды. Одан кем дегенде 19 түрлі жайылымшы түр пайда болды, оларды үш негізгі топқа бөлуге болады. Бұл әртараптандырудың күрт өрбуі, бейімделу сәулеленуі деп аталады, көбінесе "Мерихиппин сәулеленуі" деп танылады. Біріншісі – үш саусақты жайылымшылар тобы, яғни гиппариондар. Олар өте сәтті болды және төрт туысқа, сондай-ақ кем дегенде 16 түрге бөлінді, олардың ішінде кішкентай және үлкен жайылымшылар мен үлкен және күрделі беттік шұңқырлары бар жапырақ жеушілер де болды. Екіншісі – протохиппиндер деп аталатын кішкентай жылқылар тобы, оларға Протохипп және Калипп кірді. Соңғысы – "нағыз жылқылар" туысы, оларда бүйірлік саусақтар басқа прото жылқыларға қарағанда кішірек болды. Кейінгі туыстарда олар жүгіргенде ортаңғы саусақты тұрақтандыруға көмектесетін бүйірлік байланыстардың дамуы нәтижесінде толығымен жоғалып кетті.