Клоналды колониялар: Бір текті өсімдіктер мен организмдер
Clonal colony
Клоналды колониялар – бір гендік атадан өсімдіктер, саңырауқұлақтар немесе бактериялардың вегетативті көбейіп, бірдей топтасуы. Раметтер, мицелийлер туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Генетикалық тұрғыдан бірдей, бір орында орналасқан өсімдіктер, саңырауқұлақтар немесе бактериялар.
Genetically identical, single site plants, fungi, or bacteria
Клоналды колония немесе гене – белгілі бір жерде өскен, барлығы бір ата-тектен жыныссыз, вегетивтік жолмен пайда болған, генетикалық тұрғыдан бірдей жекелеген өсімдіктер, саңырауқұлақтар немесе бактериялардың тобы. Өсімдіктерде мұндай популяциядағы жеке өсімдік рамет деп аталады. Саңырауқұлақтарда "жекелеген" термині көбінесе жалпы мицелийден дамыған көзге көрінетін жеміс денелерін немесе саңырауқұлақтарды білдіреді, олар үлкен аумаққа тараса да, топырақта жасырынып жатады. Клоналды колониялар көптеген өсімдік түрлерінде кең таралған. Көптеген өсімдіктер тұқым арқылы жыныстық жолмен көбейтілсе де, кейбір өсімдіктерде көбейту жер астындағы столон немесе тамырсабақтар арқылы жүзеге асады. Жер бетінде бұл өсімдіктер көбінесе ерекше жекелеген өсімдіктер сияқты көрінеді, бірақ жер астында олар бір-бірімен байланысты болып, бір өсімдіктің клондары болып табылады. Дегенмен, клоналды колонияны, әсіресе ол жер астынан таралып, сонымен қатар жыныстық жолмен көбейіп жатса, анықтау әрқашан оңай болмайды.
A clonal colony or genet is a group of genetically identical individuals, such as plants, fungi, or bacteria, that have grown in a given location, all originating vegetatively, not sexually, from a single ancestor. In plants, an individual in such a population is referred to as a ramet. In fungi, "individuals" typically refers to the visible fruiting bodies or mushrooms that develop from a common mycelium which, although spread over a large area, is otherwise hidden in the soil. Clonal colonies are common in many plant species. Although many plants reproduce sexually through the production of seed, reproduction occurs by underground stolons or rhizomes in some plants. Above ground, these plants most often appear to be distinct individuals, but underground they remain interconnected and are all clones of the same plant. However, it is not always easy to recognize a clonal colony especially if it spreads underground and is also sexually reproducing.
Құрылтайдың әдістері
Көптеген ағаш тәрізді өсімдіктерде клоналды колониялар кең жайылған тамырлар арқылы пайда болады, олар белгілі бір аралықта жаңа өршіктер шығарады, оларға сорғыштар деп аталады. Жерге иіліп, түйіскенде қалуға бейім немесе әуе тамырларын қалыптастыру қабілеті бар ағаштар мен бұталар қабаттасу немесе әуе тамырлары арқылы колониялар құра алады, мысалы, күрке, қараторғай, өрік және банян. Кейбір жүзімдер табиғи түрде сабақтарында қосымша тамырларды қалыптастырады, олар сабақтар жерге тиген кезде топыраққа тамырланады, мысалы, ақжелкен және кернейлік жүзім. Басқа жүзімдерде сабақтың топырақпен жанасатын жерінде тамырлану клоналды колонияны құруы мүмкін, мысалы, глициния. Папоротниктер мен көптеген шөптесін гүлді өсімдіктер көбінесе жер астындағы көлденең сабақтар арқылы клоналды колониялар құрайды, олар тамырсабақтар деп аталады, мысалы, қанатты папоротник Matteuccia struthiopteris және алтынбас. Көптеген шөптесін гүлді өсімдіктер столон немесе жүгіргіштер деп аталатын көлденең жер беті сабақтары арқылы клоналды колониялар құрайды; мысалы, жеміс және көптеген шөптер. Жер астындағы сақтау мүшелері бар ағаш емес өсімдіктер, мысалы, түйірлер мен жуаздар да колониялар құра алады, мысалы, Нарцисс және Крокус. Кейбір өсімдік түрлері жапырақтарда пайда болатын қосымша өсімдікшелер арқылы колониялар құра алады, мысалы, Kalanchoe daigremontiana және Tolmiea menziesii. Өсімдіктердің бірнеше түрі жыныссыз тұқымдар арқылы колониялар құра алады, бұл апомиксис деп аталады, мысалы, қызылқұрт.
With most woody plants, clonal colonies arise by wide ranging roots that at intervals send up new shoots, termed suckers. Trees and shrubs with branches that may tend to bend and rest on the ground, or which possess the ability to form aerial roots can form colonies via layering, or aerial rooting, e. g. willow, blackberry, fig, and banyan. Some vines naturally form adventitious roots on their stems that take root in the soil when the stems contact the ground, e. g. ivy and trumpet vine. With other vines, rooting of the stem where nodes come into contact with soil may establish a clonal colony, e. g. Wisteria. Ferns and many herbaceous flowering plants often form clonal colonies via horizontal underground stems termed rhizomes, e. g. ostrich fern Matteuccia struthiopteris and goldenrod. A number of herbaceous flowering plants form clonal colonies via horizontal surface stems termed stolons, or runners; e. g. strawberry and many grasses. Non woody plants with underground storage organs such as bulbs and corms can also form colonies, e. g. Narcissus and Crocus. A few plant species can form colonies via adventitious plantlets that form on leaves, e. g. Kalanchoe daigremontiana and Tolmiea menziesii. A few plant species can form colonies via asexual seeds, termed apomixis, e. g. dandelion.
Жазбалар колониясы
Патшалық ломатияның (Lomatia tasmanica) табиғатта табылған жалғыз белгілі мысалы – Тасманиядағы, шамамен 43 600 жылдық деп есептелетін клоналды колония. АҚШ-тың Юта штатындағы Уасатч тауларындағы 47 000 діңгек терсек (Populus tremuloides) ағашының тобы ("Пандо" деп аталған) тамыр жүйесі арқылы байланысқан бір клондаушы екені анықталды. Ол кейде массасы бойынша әлемдегі ең ірі организм деп есептеледі, сондай-ақ шамамен 14 000 жылдық деп саналатын әлемдегі ең көне тірі организмдердің бірі болып табылады, бірақ жақында жарияланған зерттеу колонияның жасы 80 000 жылға жетуі мүмкін екенін көрсетеді. Дегенмен, әлі ашылмаған клоналды ағаш колониялары оның мөлшері мен/немесе жасынан асып түсуі мүмкін. Жердегі ең көне организм болуға тағы бір үміткер – Жерорта теңізіндегі Posidonia oceanica теңіз шөбінің су астындағы кеңістігі, оның жасы 100 000 жылға дейін жетеді.
The only known natural example of King's Lomatia (Lomatia tasmanica) found growing in the wild is a clonal colony in Tasmania estimated to be 43,600 years old. A group of 47,000 Quaking Aspen (Populus tremuloides) trees (nicknamed "Pando") in the Wasatch Mountains, Utah, United States, has been shown to be a single clone connected by the root system. It is sometimes considered the world's largest organism by mass, covering , and also as among the world's oldest living organisms, at an estimated 14,000 years old, though a more recent publication suggests the colony may be 80,000 years old. It is however possible that undiscovered clonal colonies of trees rival or exceed its size and/or age. Another possible candidate for oldest organism on earth is an underwater meadow of the marine plant Posidonia oceanica in the Mediterranean Sea, which could be up to 100,000 years of age.
Мысалдар
Ағаш өсімдіктер клоникалық колониялар құрған кезде, олар көбінесе тамыр жүйесі арқылы байланыста қалып, тамырлар, су және минералдық қоректік заттармен бөліседі. Клоникалық колонияларды құрайтын бірнеше бұта емес, ағаш өсімдіктер: Бигелоу емені (Quercus sinuata var. breviloba), дірілдеген қайын (Populus tremuloides), жалбыз (Myrica pensylvanica), қара шатырқұлан (Robinia pseudoacacia), креозот бұтасы (Larrea tridentata), жаңғақ, көкжидек (Vaccinium), шайтанның таяғы (Oplopanax horridus), форзиция, құмық (Corylus), бал шатырқұлан (Gleditsia triacanthos), Кентукки кофе ағашы (Gymnocladus dioicus), керия (Kerria japonica), павпав (Asimina triloba), қайыңдар (Populus), сассафрас (Sassafras albidum), сумақ (Rhus), тәтті шайыр ағашы (Liquidambar styraciflua) және тәтті бұта (Calycanthus floridus).
When woody plants form clonal colonies, they often remain connected through the root system, sharing roots, water and mineral nutrients. A few non vining, woody plants that form clonal colonies are Bigelow oak (Quercus sinuata var. breviloba), quaking aspen (Populus tremuloides), bayberry (Myrica pensylvanica), black locust (Robinia pseudoacacia), creosote bush (Larrea tridentata), bladdernut, blueberry (Vaccinium), devil's club (Oplopanax horridus), forsythia, hazelnut (Corylus), honey locust (Gleditsia triacanthos), Kentucky coffeetree (Gymnocladus dioicus), kerria (Kerria japonica), pawpaw (Asimina triloba), poplars (Populus), sassafras (Sassafras albidum), sumac (Rhus), sweetgum (Liquidambar styraciflua), and sweetshrub (Calycanthus floridus).