Кіріспе
Жас сабақ немесе бұтақ
In botany, a plant shoot consists of any plant stem together with its appendages like leaves, lateral buds, flowering stems, and flower buds. The new growth from seed germination that grows upward is a shoot where leaves will develop. In the spring, perennial plant shoots are the new growth that grows from the ground in herbaceous plants or the new stem or flower growth that grows on woody plants. In everyday speech, shoots are often synonymous with stems. Stems, which are an integral component of shoots, provide an axis for buds, fruits, and leaves. Young shoots are often eaten by animals because the fibers in the new growth have not yet completed secondary cell wall development, making the young shoots softer and easier to chew and digest. As shoots grow and age, the cells develop secondary cell walls that have a hard and tough structure. Some plants (e. g. bracken) produce toxins that make their shoots inedible or less palatable.
Ботаникада өсімдік өскіні – кез келген өсімдік сабағы және оған қосымша жапырақтар, бүйірлік бүршіктер, гүл шоғырлары мен гүл бүршіктері жатады. Тұқымнан өніп шыққан жаңа өсімді, жоғары қарай өсетін өскіні – жапырақтары дамитын сабақ болып табылады. Көктемде көп жылдық өсімдіктердің өскіндері – шөптесін өсімдіктерде жерден шығатын жаңа өсімдер, ал ағаш тәрізді өсімдіктерде жаңа сабақ немесе гүлдердің өсуі болып табылады. Күнделікті тілде өскіндер мен сабақтар бір-бірімен шатастырылады. Өскіндердің құрамдас бөлігі сабақтар, бүршіктерге, жемістерге және жапырақтарға тірек болады. Жануарлар жас өскіндерді жиі жейді, себебі жаңа өсімдердегі талшықтар екінші жасуша қабырғасын толық дамытуға үлкермейді, сондықтан жас өскіндер жұмсақ болып, қорытылуы оңайлайды. Өскіндер өсіп, ересектеген сайын жасушалардың екінші жасуша қабырғалары қалыптасады, олардың құрылымы қатты әрі берік болады. Кейбір өсімдіктер (мысалы, құрақ) өскіндерін жеуге жарамсыз немесе ащы ететін уытты заттарды бөліп шығарады.
In botany, a plant shoot consists of any plant stem together with its appendages like leaves, lateral buds, flowering stems, and flower buds. The new growth from seed germination that grows upward is a shoot where leaves will develop. In the spring, perennial plant shoots are the new growth that grows from the ground in herbaceous plants or the new stem or flower growth that grows on woody plants. In everyday speech, shoots are often synonymous with stems. Stems, which are an integral component of shoots, provide an axis for buds, fruits, and leaves. Young shoots are often eaten by animals because the fibers in the new growth have not yet completed secondary cell wall development, making the young shoots softer and easier to chew and digest. As shoots grow and age, the cells develop secondary cell walls that have a hard and tough structure. Some plants (e. g. bracken) produce toxins that make their shoots inedible or less palatable.
Ағаш өсімдіктерінің сабақты түрлері
Көптеген ағаш тәрізді өсімдіктерде ерекше қысқа және ұзын бұтақтар болады. Кейбір гүлді өсімдіктерде қысқа бұтақтар, сондай-ақ шпорлы бұтақтар немесе жеміс шпорлары деп те аталады, гүлдер мен жемістердің көп бөлігін тудырады. Ұқсас үлгі кейбір қылқан жапырақтылар мен Гинкгода да кездеседі, бірақ Пицея сияқты кейбір туыстардың "қысқа бұтақтары" соншалықты кішкентай болады, оларды олар өсірген жапырақтардың бір бөлігі деп жаңылыстыруға болады. Бұл құбылысқа байланысты маусымдық гетерофиллия да бар, ол көктемгі өсім мен кейінгі ламас өсімінен айқын түрде ерекшеленетін жапырақтарды қамтиды. Көктемгі өсім көбінесе өткен маусымда пайда болған бүршіктерден өседі және көбінесе гүлдерді қамтиды, ал ламас өсімі көбінесе ұзын бұтақтарды қамтиды.