Кіріспе

Бие жылдық өсімдік – гүлдейтін өсімдік, ол әдетте қоңыржай климатта өмірлік циклын аяқтауға екі жыл уақыт жұмсайды.

Өмірбаян

Бірінші жылы екі жылдық өсімдік негізгі өсуге ұшырайды, осы кезеңде оның вегетативтік құрылымдары (жапырақтары, сабақтары және тамырлары) дамиды. Әдетте, өсімдіктің сабағы қысқа болып қалады, ал жапырақтары жерге жақын орналасып, розетка түзеді. Бір жылдық өсу маусымынан кейін өсімдік суық айларда ұйықтау кезеңіне енеді. Көптеген екі жылдық өсімдіктер гүлдеуге дейін суыққа төзімділік қажет, яғни көктемдеуден өтуі керек. Келесі көктемде немесе жазда екі жылдық өсімдіктің сабағы күрт ұзарады, яғни «атқылайды». Содан кейін өсімдік гүлдеп, жеміс пен тұқым береді, содан кейін өледі. Көпжылдық және біржылдық өсімдіктерге қарағанда екі жылдық өсімдіктердің саны әлдеқайда аз. Екі жылдық өсімдіктер әрқашан екі жылдық өмірлік циклді ұстанбайды, және жабайы табиғаттағы өсімдіктердің көпшілігі толық жетілуі үшін 3 жыл немесе одан да көп уақыт қажет етеді. Розеткадағы жапырақтардың мөлшері өсімдіктің гүлдеу мен тұқым өндірудің екінші кезеңіне қашан өтетінін болжауға көмектеседі. Сонымен қатар, экстремалды климаттық жағдайларда екі жылдық өсімдік өмірлік циклын жылдам аяқтауы мүмкін (мысалы, екі жылдың орнына үш айда). Бұл көкөніс немесе гүл көшеттерінде жиі кездеседі, олар жерге отырғызылмай тұрып көктемдеуден өткізіледі. Осы қасиеті кейбір аймақтарда екі жылдық өсімдіктерді бір жылдықтар ретінде қарастыруға себеп болады. Керісінше, өте қолайлы жағдайларда өсірілген бір жылдық өсімдіктердің тұқымы өте сәтті көбейіп, оларға екі жылдық немесе көп жылдық сияқты көрінуге мүмкіндік береді. Кейбір аз өмір сүретін көпжылдық өсімдіктер екі жылдықтарға ұқсауы мүмкін. Нағыз екі жылдық өсімдіктер бір рет ғана гүлдейді, ал көпжылдық өсімдіктер жетілгеннен кейін әр жыл сайын гүлдейді. Гүлдері, жемістері немесе тұқымдары үшін өсірілген екі жылдық өсімдіктер екі жыл өсіріледі, ал жапырақтары немесе тамырлары үшін өсірілгендері бір жылдан кейін жиналады және тұқымға жіберу үшін екінші жылға қалдырылмайды. Екі жылдық өсімдіктердің мысалдары: пияз тұқымдасының өкілдері, оның ішінде көкөніс тұқымдасының кейбір түрлері, қарапайым мулейн, петрушка, фенхель, лунария, күміс қызылша, қара көзді Сьюзан, тәтті Уильям, ішек шөбі, морковь және кейбір сопақшалар. Өсімдік селекционерлері бірнеше екі жылдық өсімдіктердің бір жылдық сорттарын шығарды, олар тұқымнан бірінші жылы гүлдейді, мысалы, түлкі және сток.