Кіріспе

Канадалық саясаткер Джон Джеррард (13 қазан 1947 жылы туған) – Канаданың Манитоба провинциясындағы саясаткер. Ол 1993 жылдан 1997 жылға дейін Парламент депутаты болды және Жан Кретьен үкіметінде мемлекеттік хатшы қызметін атқарды. 1998 жылдан 2013 жылға дейін Манитоба либералдық партиясының төрағасы болды, ал 1999 жылдан 2023 жылы сайлауда жеңіліске ұшырағанға дейін Манитоба заңнамалық ассамблеясының Ривер-Хайтс округінен депутаты болды.

Ерте өмір және жеке мансап

Джеррард Англияның Бирмингем қаласында дүниеге келіп, Саскатун қаласында өсті. Ол Саскачеван университетінің экономика ғылымдары бойынша бакалавр (1967), Макгилл университетінің медицина докторы (1971), Миннесота университетінің философия докторы (1976) және Америка педиатрия академиясының педиатрия саласы бойынша сертификаты (1976) бар. Ол 1970-ші жылдары бірнеше танымал американдық мекемелерде жұмыс істеді және 1980 жылы Канадаға оралып, Виннипег балалар ауруханасында педиатр қызметіне орналасты. Джеррард 1985 жылдан 1992 жылға дейін осы ауруханада педиатриялық гематология/онкология бөлімінің меңгерушісі болды және 1980 жылдан 1993 жылға дейін Манитоба университетінде оқытумен айналысты. Ол 200-ден астам ғылыми жарияланымның авторы немесе авторларының бірі, сонымен қатар 1980-ші жылдары балалардағы қатерлі ісіктерді зерттеу және емдеу саласындағы сарапшы ретінде танылды. Джеррард жасөспірім кезінен бастап аққуларға (бүркіттерге) қызығушылық танытып келеді және 1988 жылы «Аққу: жабайы табиғаттың монархының тұрағы мен мінез-құлқы» атты кітаптың авторы болды. Ол Беснард көліндегі аққуларды 50 жылдан бері зерттеп келеді. Джеррард бакалавриатта оқып жүрген кезінде Канаданың Либералдық партиясымен белсенді айналысып, Премьер-министр Лестер Б. Пирсонның әлеуметтік және халықаралық мәселелердегі ұстанымдарына риза болды. Ол 1968 жылы Либералдық партияның лидерлік конвенциясына делегат ретінде қатысып, Джон Тернерді қолдады. Кейін ол 1980 жылғы Квебек референдумында «Жоқ» жағынан ерікті болып жұмыс істеді және 1984 жылы Лисгардағы Либералдық партияның төрағасы болды. 1990 жылы ол Жан Кретьеннің Либералдық партия лидерлігіне кандидаттығын қолдауда Манитобадан тең төраға болды.

Үкімет министрі

Джеррард 1993 жылғы федералды сайлауда Канаданың Өкілдер палатасына сайланды, Портадж-Интерлейк сайлау округінде екі мерзім бойы қызмет еткен прогрессивті консерватор Феликс Холтманды жеңіп алды. 1993 жылдың 4 қарашасында ол ғылым, зерттеу және даму жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Бұл толыққанды министрлік портфель емес, оның орнына Канада Индустриясы министрлігімен байланысты болды. Джеррард Индустрия министрі Джон Манлимен тығыз жұмыс істеді және Технологиялық серіктестіктер Канадасы, Канада инновациялар қоры және Канада зерттеу орталықтары сияқты бағдарламалардың әзірленуін қадағалады.

Интернет және байланыс стратегиялары

1994 жылғы ақпанда Джеррард Кретиан үкіметінің дамып келе жатқан ақпараттық магистральға қатысты стратегиясын баяндады, осы кезде ел бойынша интернет қолдану артып келеді. Бұл стратегияның мақсаттарының бірі – жаңа медиа құралында «желілердің ұлттық желісін» құру арқылы «Канаданы киберкеңістікке енгізу» болды. Джеррард өзінің жоспары жұмыс орындарын құруға, Канаданың мәдени ерекшелігін нығайтуға және қолжетімді бағамен барлық азаматтарға интернетке қол жеткізуді қамтамасыз етуге бағытталғандығын мәлімдеді. Ол 1995 жылғы 30 қаңтарда 80 миллион долларлық іс-қимыл жоспарын ресми түрде іске қосты, ол бизнес, зерттеу, денсаулық сақтау және білім беру салаларындағы онлайн-қосымшаларды қаржыландыруды көздейді. 1994 жылғы наурыз айында Джеррард интернетті «жеке тұлғалыққа басымдық беретін, ұжымдық емес, либералдық технология» деп сипаттады. 2007 жылы журналистпен сұхбаттасқанда ол саяси мансабындағы ең маңызды жетістігі Кретиан үкіметін алғашқы таққа мінген сөзінде ақпараттық магистраль туралы айтуға көндіргенін айтты. Джеррардтың 1994 жылғы ақпараттық магистральға қатысты стратегиялық мәлімдемесінде коммуникация секторындағы компаниялардың бірігу мәселесі де қарастырылды. Ол Кретиан үкіметі «конкуренцияны қолдайтын саясатты орынды жерлерде қолданатынын» атап көрсетті және былай деді:

«Дәстүрлі түрде телекоммуникация, телерадио хабар тарату, кабельдік және ақпараттық салалардағы компаниялар бәсекелестікке де, ынтымақтастыққа да жол бермейтін жеке нарықтарда жұмыс істеп келді. Біз енді осы бәсекелестіктің болмауының салдарынан АҚШ-тан артта қалғанымызды білеміз, бұл бізге жетілген телекоммуникация қызметтерін ұсыну және бағалауда кері әсер етті.»

Ғылым мен технология стратегиясы

1994 жылдың маусым айында Мэнли мен Джеррард федералды ғылым және технология саясатын толық қайта қарауға бұйрық берді. Бұл процесте үш бағыт болды: ішкі тексеру, Ұлттық ғылым және технология жөніндегі кеңесші кеңестің тәуелсіз бағалауы және мүдделі канадалықтармен кеңесу сериясы. Джеррард жеке өзі тексерудің консультативтік сессияларын қадағалады және Ұлттық кеңесші кеңестің төрағасының орынбасары болып тағайындалды. 1996 жылдың наурыз айында үкімет жаңа стратегиясын жариялады, онда қаржыландыру және салық жеңілдіктері бойынша жаңа жоспарлар баяндалды. Кретиан үкіметінің ғылым мен технология салаларын қаржыландыруға қатысты тәсілі ара-жібек пікірлерге бөлінді. Кейбіреулер үкіметті 1990-шы жылдардың басындағы экономикалық дағдарыс кезінде бірнеше ғылыми-зерттеу және ғылым қызметкерлерінің лауазымдарын қысқартқаны үшін сынады, бірақ кем дегенде бір технологиялық журнал 1995 жылғы үнемділік бюджетінде ғылыми-зерттеу және дамуға деген ынталандыруды сақтап қалғаны үшін үкіметті мақтады. Джеррардтың өзі зерттеуге инвестиция салудың "күшті жақтасы" ретінде сипатталды және 1996 жылғы үкіметтің Ұлттық технологияға инвестиция салу бағдарламасының бастамашысы болды.

Қосымша баждар

1996 жылы 25 қаңтарда Джеррардқа Батыс экономикалық даму жөніндегі мемлекеттік хатшы лауазымына қосымша міндеттер жүктелді. Ол Батыс Канадасының барлық аймақтарында Community Futures Development Corporation Network желісінің кеңеюін бақылады және Сыртқы істер министрі Ллойд Аксуортипен бірлесіп, Черчилль портының Canadian National темір жолынан OmniTRAX-қа қауіпсіз өтуін қамтамасыз ету үшін жұмыс істеді.

Басқа

1994 жылдың соңында Джеррард жеке пікірлеріне қарамастан, Кретиен үкіметінің ұлттық қару тізілімі бағдарламасына дауыс берді. Бұл тізілім көптеген ауылдық Манитоба тұрғындарының наразылығын тудырды, және Джеррард дауыс бергеннен кейін көп ұзамай Джон Манлиге келесі сайлауда өзінің мандатына қол жеткізбеуі мүмкін екенін айтты. Сайлауда жеңілгеннен кейін Джеррард Виннипег балалар ауруханасындағы жұмысына қайта оралды. Ол сондай-ақ Манитоба университетінің медицина факультетінде Канаданың Медициналық зерттеулер кеңесінің қонақ ғалымы атанды, медицина деканы лауазымына үміттенді, әрі шалқар бүркіттерді зерттеумен айналысуын жалғастырды.

Манитоба либералды партиясының басшылығы және провинциялық саяси мансап

Жерард 1998 жылы Манитоба либералдық партиясының жетекшісі ретінде белсенді саяси өмірге қайта оралды. 1995 жылғы провинциялық сайлауда үш мандат ғана жеңіп алып, заң шығарушы органмен ресми мәртебесінен айырылғаннан (оны 1988 жылдан бері пайдаланып келген), провинциялық либералдық партия 1997 жылы Джинни Хассельфилд басшылығымен дерлік толық ыдырап кеткен еді. Ол 1998 жылдың ақпанында отставкаға кетті, ал Жерард оның орнын басуға кандидат екенін жариялады. Бұрынғы жетекші Шарон Карстерс қолдауымен ол жалғыз қарсыласын, бұрынғы Сагкинг тайпасының басшысы Джерри Фонтейнді жеңіп шықты.

1999 жыл

Герард 1999 жылғы провинциялық сайлауда партиясы үшін шағын мақсаттар қойды, либералдардың азшылық үкіметінде билік тепе-теңдігін сақтау үшін оннан он беске дейін орын жеңіп ала алатынын айтты. Ол денсаулық сақтау саласына ерекше назар аударды және премьер-министр болып сайланса, өзі Денсаулық сақтау министрі қызметін атқаратынын уәделеді. Одан бөлек, ол денсаулық сақтау жөніндегі омбудсменді тағайындауға, провинциялық инфрақұрылымды жөндеуге 25 миллион доллар жұмсауға, жоғары білімге 20 миллион доллар бөлуге, әлеуметтік жәрдемақы алушыларға берілетін федералды салық жеңілдіктерін қайтаруды тоқтатуға және Цифрлық экономика және ақпараттық магистраль министрлігін құруға уәде берді. Либералдық партия толық сайлау тізімін жасауға мүкіндік алмады, 57 округтің тек 50-інде ғана кандидаттарды тіркеді. Джеррард "өзінің 50 либералдық кандидатын кез келген күні 57 консерватор және ЖДП кандидаттарына қарсы қоятынын" әзілдеп айтып, сынды сейілтуге тырысты, бірақ толық тізімді ұсына алмауы партиясының мүмкіндіктеріне күмән тудырды. Сайлау күні Джеррард жеке өзі бұрынғы прогрессивті консервативті министр Майк Рэдклиффті жеңіп, Карстерс бұрын өкілдік еткен Виннипег қаласының Ривер-Хайтс округінде жеңіске жетті, бірақ либералдар басқа ешқандай орынды жеңіп алмады. Партияның халықтан қолдауы 23%-дан 13%-ға дейін төмендеді, себебі көптеген бұрынғы либералдық сайлаушылар Гари Доер басқаратын Жаңа демократиялық партияға көшті. Джеррард 1999 және 2003 жылдар аралығында Манитоба заң шығарушы органының жалғыз либералдық депутаты болды. Партияның жеңілісі үшін оны жеке кінәлаған жоқ және 2000 жылы партия басшысы лауазымына қайта бекітілді.

2003 жыл

1999 жылғы сайлаудан кейін Либералдық партияға халықтың қолдауы артып, 2001 жылдың шілдесінде 24%-ға жетті және 2002 және 2003 жылдары жиырмадан төмен деңгейде сақталды. Партия 2003 жылғы сайлауға төрт жыл бұрынғыдан әлдеқайда жақсы жағдайда келді: ішкі даулары көбінесе шешілді, қаржылық жағдайы тұрақталды және әр округте үміткер тіке алды. Джеррард отыз жасқа дейінгі манитобалықтар үшін салықты төмендетуді және провинцияның жалақыдан төленетін салығын жоюды уәде етті, сондай-ақ, егер Манитобада көрсетілмесе, үкімет провинциядан тыс медициналық көмекке қаржыландыруды қамтамасыз ететін «денсаулық сақтау кепілдігін» берді. Ол сонымен қатар, әртүрлі салалардағы денсаулық сақтау қызметтерін біріктіретін ұйым құруға және қарттарға арналған қоғамдық денсаулық орталықтарын ашуға міндеттенді. Науқанның соңғы кезеңінде Либералдық партияға қолдау азайды, нәтижесінде партия 1999 жылғы сайлаудағы көрсеткіштен сәл төмен дауыс жинады. Герард Ривер-Хайтс округінен қиындықсыз қайта сайланды, ал бұрынғы заң шығарушы жиналысының депутаты (МЛА) Кевин Ламуро партияға екінші орынды әкеліп, өзінің бұрынғы Инкстер округін қайтарып алды.

2007 жыл

Либералдық партияның 2007 жылғы сайлау кампаниясы бес мәселеге негізделді: денсаулық сақтау бойынша кезек тізімі, Виннипег қаласындағы шұғыл жәрдем бөлімшелерінің жабылу қаупі, университеттерді қаржыландыру, қаланың тым кеңінен жаюы және Виннипег көлінің экологиялық ахуалы. Либералдар Виннипегте жылдам көлік жүйесіне дереу қаржы бөлуге, провинциялық жалақы салығын кезең-кезеңмен жоюға, сонымен қатар мүлік салығын 30%-ға дейін төмендетуге және балаларды сексуалдық зорлық-зомбылықтан қорғау үшін жаңа полиция бөлімін құруға уәде берді. Партия экологиялық жауапкершілік имиджін нығайту үшін көміртегі нейтралды кампания өткізу үшін көміртегілік кредиттер сатып алды. Джеррард пен Ламоро қайтадан заң шығарушы органға сайланды, бірақ басқа либералдар сайланбады және партияның халықтан қолдауы 12,5%-дан астырмай қалды.

2023 жыл

2023 жылғы сайлау кампаниясы нашарлаған денсаулық сақтау жүйесі, қолжетімділік және ата-ана құқықтары, сондай-ақ жоғалып кеткен әйелдер мәселесі (MMIW) сияқты көптеген әлеуметтік мәселелермен еректелді. Үкіметтік Прогрессивті консерваторлар COVID-19 пандемиясы кезінде өте беделсіз болды, бұл 2021 жылы премьер-министр Брайан Паллистердің отставкаға кетуіне және оның орнына сол кездегі денсаулық сақтау министрі Хизер Стефансонның премьер-министр болып тағайындалуына әкелді. Сайлауға дейін екі жылдан астам уақыт бойы қоғамдық пікір сауалнамаларында көш бастаған Уаб Кинев басқаратын Жаңа демократиялық партия (НДП) либералды сайлаушыларды стратегиялық дауыс беруге және солшылдар арасында дауыс бөлінуіне жол бермеуге шақырды. River Heights округінде НДП-нің бұл бағыты Геррард үшін бұрынғы сайлауларға қарағанда кампанияны қиынрақ етті. Геррардқа қарсы НДП-дан түскен үміткер – 2021 жылы провинциялық білім беру туралы 64-заңға қарсы белсенді күрескен жергілікті мұғалім Майк Мороз болды. Сайлау күні Мороз Геррардты округте шамамен 6% дауыспен жеңіп, НДП көпшілік дауыспен үкімет құрды. Бұл нәтиже үлкен сенсация ретінде қабылдалды, өйткені бұл округ бұрын либералдарға және Геррардтың жеке беделіне көңіл бөлген. Жеңіліске ұшырағаннан кейін берген сұхбатында Геррард стратегиялық дауыс беру және үкіметтік консерваторларға деген наразылықтың өзіне тағы бір мандат алуға мүмкіндік бермегенін айтып, "қызғылт толқынға ілігіп қалғанын" мәлімдеді. Либералдық партияның лидері Дугальд Ламонт та Сент-Бонифась округінде қайта сайлануға үміткер болып жеңіліске ұшырады, бұл либералдар үшін жалпы алғанда нашар нәтиже болды. Синди Ламуро 2023 жылы Тиндалл Парк округінде қайта сайланған либералдық партиядан жалғыз депутат болды. Геррард 2023 жылы қайта сайланудан айырылған ең ұзақ қызмет еткен депутат болды және сол кезде Манитобадағы екінші ең ұзақ қызмет еткен депутат ретінде консерваторлық партиядан (PC) Рон Шулермен теңесті. (Манитобаның 42-ші заң шығарушы органының соңында ең ұзақ қызмет еткен депутат, келе жатқан заң шығарушы жиналыстың спикері Мырна Дриджер зейнеткерлікке шықты.)

Денсаулық сақтау

Жерар заң шығарушы органда жұмыс істеген кезінде денсаулық сақтау мәселелерімен айналысты. 2001 жылы ол Виннипег Денсаулық ғылымдары орталығындағы амбулаториялық дәріхананы жабу туралы Доер үкіметінің шешіміне қарсылық көрсетті. Ол денсаулық сақтау министрімен тікелей кездесу үшін балалардың қатерлі ісігімен ауыратын бірнеше отбасын заң шығарушы органға әкелді. Кейіннен ол Манитобаның ересектерге арналған жүрек хирургиясы бағдарламасына өзгерістер енгізуді талап етті, себебі ақпарат алу құқығы арқылы алынған деректер өлім-жітімнің артуын көрсетті. Джеррард 2005 жылы «Winnipeg Free Press» газетіндегі бағанасында Доер үкіметін денсаулық сақтаудағы кешігулер үшін сынады, содан кейін жеке денсаулық туралы ақпарат пациенттер мен олардың отбасыларына оңай қолжетімді болуы керек деп мәлімдеді. Ол 2007 жылдың қыркүйегінде Манитобаның денсаулық сақтау жүйесінде өзгерістерді қолдайтын толыққанды құжатты жариялады, онда аймақтық денсаулық сақтау органдарының азаматтарға жауапкершілігін арттыруға шақыру ерекше атап өтілді.

Ауыл шаруашылығы және қоршаған орта

1999 жылғы сайлаудан кейін көп ұзамай Джеррард батыстағы қиын жағдайдағы фермерлерге қаржылық көмек беру үшін федералды үкіметтен лоббилеу мақсатында Оттаваға барлық партиялардың делегациясына қатысты. 2004 жылдың басында Джеррард «Виннипег еркін баспасөзінде» жарияланған мақаласында федералды үкіметті тридцат айдан асқан әрбір ет және сүт сиырын сиырдың губка тәрізді энцефалопатиясы (СЭБ) үшін тексеруге шақырды. Бұл ұсыныс Канададағы мал бағасының күрт төмендеуі кезінде жасалды, себебі Альбертада СЭБ жұқтырған сиырдың табылуынан кейін АҚШ Канададан мал импортын тоқтатты. Сондай-ақ 2004 жылы Джеррард Доер үкіметін маңызды бағдарламаларға бөлген қаражатты азайту арқылы су сапасы заңнамасын әлсіретуде деп айыптады.

Әлеуметтік мәселелер

Джеррард әлеуметтік мәселелер бойынша либералдық көзқарас ұстанады. Ол 2001 жылы Doer үкіметін бір жынысты жұптарға бала асырап алу құқығын заңдастыруға ықпал етті, бұл заң шығарушы орган бала асырап алу құқығын қамтитын толыққанды заңды қабылдағаннан бір жыл бұрын болды. 2002 жылдың соңында Джеррард Виннипег Harvest кедейлікке қарсы шақыруға қатысып, бір апта бойы тек 20 доллармен өмір сүруге тырысты. Бұл шақыру Манитобаның ең төмен табысты азаматтарының әлеуметтік жәрдемақыға тәуелді қиындықтарына назар аудару мақсатында ұйымдастырылды. 2003 жылы Джеррард жұмыс орындарында және жабық қоғамдық кеңістіктерде темекі шешуге тыйым салу туралы ұсыныстарды қолдады.

Басқа мәселелер

2005 жылдың басында Джеррард Доер үкіметі провинцияның қарқынды дамып келе жатқан интернет-фармацевтикалық индустриясын реттеу үшін тиісті қадамдар жасағанын жазды. Бұл индустрия американдық тұтынушылардың арасында танымал болды, ал Джеррардтың мақаласы федералдық үкімет осы секторға бақылауды күшейтуге тырысқан кезде жарық көрді. 2007 жылдың сәуірінде Джеррард «Кешірім туралы» жеке мүшелік заң жобасын ұсынды, ол сотта жауапкершілік немесе кінәлілік дәлелі ретінде кешірімді мойындамауды көздеді. Заң жобасы Британдық Колумбиядағы ұқсас заңнама үлгісінде жасалған және медициналық қызметкерлерге құқықтық жазалау қаупінсіз пациенттерден кешірім сұрауға мүмкіндік беруді мақсат еткен. Бұл заң жобасы 2007 жылдың қарашасында үкіметтің қолдауымен қабылданып, 2008 жылдың ақпанында ресми түрде күшіне енді. Джеррард сонымен қатар «Крокус» инвестициялық қорының қаржылық құлдырауын болдырмауға жаңа демократиялық партия үкіметінің қатысы туралы қоғамдық сауалдауды талап етті. 2007 жылғы сайлаудан кейін ол қылмыстық топтармен байланысы бар қылмыскерлерге және жас автокөлік ұрларына қатысты жазаларды күшейту үшін Оттаваға барлық партиялардың делегациясына қатысты. Ол сондай-ақ Манитоба гидроэнергетикалық тақтасына тағайындалғандарды қоғамдық түрде қарауды және Манитобаның солтүстігінен оңтүстігіне дейінгі электр желісінің орналасуы туралы халықтың пікірін білу үшін референдум өткізуді сұрады. 2007 жылдың қазанында ол 2009 жылға дейін саудагерлерге пластикалық қаптарды пайдалануға тыйым салу туралы заң жобасын ұсынды. Ол сондай-ақ Доер үкіметінің Винипег көлінің батыс жағында Манитоба гидроэнергетикалық электр желісін салу туралы шешімін сынап, бұл мәселе бойынша халыққа міндетті емес референдумдар арқылы тікелей кеңес беруге шақырды. 2007 жылы ол электршокердің қолданылуына провинциялық мораторий енгізуді талап етті, себебі оның қауіпсіздігі туралы алаңдаушылық күшейді.

Басқа

Критианды қолдаушы болғанына қарамастан, 2003 жылы Пол Мартиннің Федералды Либералдық партия төрағалығына үміткерлігін қолдағандығы хабарланды. Ол 2006 жылы Жерард Кеннедидің үміткерлігін де қолдады. Джеррард 2006 жылы «Жақсырақ Манитоба үшін күрес» атты Манитоба Либералдық партиясының тарихын жариялады. «Winnipeg Free Press» газетінің бір рецензенты кітапты «үш провинциялық партияның бірі туралы оқуға қолайлы, бірақ ұқыпсыз жазылған» еңбек деп сипаттап, «кітапты қазіргі түрінде шығарудың қажеті болмаған» дейді.

Сайлау рекорды

Барлық сайлау туралы ақпарат Канада сайлаулары және Манитоба сайлаулары органдарынан алынған. Аймақтық шығындар кандидаттардың шығындарына жатады.