Кіріспе

Швед жазушысы Стиг Халвард Дагерман (5 қазан 1923 – 4 қараша 1954) – швед жазушысы және журналисі, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көзге түскен.

Өмірбаян

Стиг Дагерман Уппсала округінің Эльвкарлеби қаласында Стиг Халвард Андерссон болып дүниеге келді. Кейін ол әкесінің тегін – Янссонды алды, ал жасөспін шағында өзін Стиг Дагерман деп атауға өзгертті. 1945-1949 жылдар арасында бес жылдың ішінде ол төрт роман, әңгімелер жинағы, соғыстан кейінгі Германия туралы кітап, бес пьеса, жүздеген өлеңдер мен сатирикалық өлеңдер, бірнеше маңызды эссе және көптеген журналистік материалдар жазып, үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Ол 1954 жылы гараж есігін жабыстырып, қозғалтқышты қосып, қайтыс болды.

Әдеби стиль және тақырыптар

Дагерман – швед әдебиетінің фыртиотиализм қозғалысының өкілі. Оның туындылары адамгершілік пен сана, сексуалдық және әлеуметтік философия, махаббат, қайырымдылық, әділдік сияқты жалпыадамзаттық мәселелерді қамтиды.

Мұра

Жыл сайынғы Стиг Дагерман сыйлығы Дагерман сияқты өз жұмыстары арқылы сонымен қатар мейірімділік пен түсініктілікті күшейтетін адамдарға табыс етіледі. 2023 жылы Швецияда Стиг Дагерманның дүниеге келгеніне 100 жыл толуы түрлі шаралармен және қойылымдармен аталып өтті. Стиг Дагерманның туған жері – Элвкарлебиде Дагерманның атымен аталатын саябақ ашылды және оған оның ескерткіші орнатылды.

Стивен Хартман аударған жеке мәтіндер

"Қайғыға батқанда жұбаныш табуға мұқтажбыз". "Кішкентай жұлдыз", 5-ші мәселе, 2014. 301–307

"Құдаймен мың жыл". (жарияланбаған)

"Сюрприз". Оңтүстік Калифорния антологиясы 8, Лос-Анджелес, Калифорния: Оңтүстік Калифорния университеті, 1996. 60–66

"Мінезді адамдар". Оңтүстік шолу 32:1. Батон-Руж, Луизиана: Луизиана мемлекеттік университеті, 1996. 59–79

"Тұздалған ет пен қияр". Prism International 34:2. Ванкувер, Британдық Колумбия: Британдық Колумбия университеті, 1996. 54–60

"Жаңбырлы қар". Confrontation 54/55 (қос мәселе). Нью-Йорк, Нью-Йорк: Лонг-Айленд университеті, 1994. 53–62

"Түнгі ойындар". Black Warrior Review 20:2. Таскалуза, Алабама: Алабама университеті, 1994. 107–117

"Әже үйінде". Quarterly West 38. Солт-Лейк-Сити, Юта: Юта университеті, 1994. 160–167

"Бала өлтіру". Grand Street 42. Нью-Йорк, Нью-Йорк, 1992. 96–100

Басқа ағылшын тіліндегі аудармалар

"Мартидің көлеңкесі". Ло Дагерман мен Нэнси Пиктің "Скугган ав Март" пьесасының аудармасы, 2017. "Жақсы тілмен айтылған өлеңдер". Лори Томпсон аудармасы. Лампетер аудармалары сериясы: 4. Лампетер, Уэльс, 1989 жыл. "Ньютонға Құдайдың келуі, 1727 жыл". Улья Наттерквист Сава аудармасы. Prism International, Ванкувер, Британ Колумбиясы, 1986 жылғы қазан, 7-24 беттер. "Бон Соир". Энн Борн аудармасы. The Swedish Book Review supplement, Ұлыбритания, 1984, 13. "Өлім жазасына кесілген адам". Джоан Тейт аудармасы. The Swedish Book Review supplement, Ұлыбритания, 1984, 21. "Сотталғандар". Генри Александр мен Льюэллин Джонстың аудармасы. XX ғасырдың скандинавиялық пьесалары, үшінші серия, Принстон, Нью-Джерси: Принстон университетінің баспасы, 1951 жыл.

Таңдалған бейімделулер

"To Kill A Child" (TRT 10 мин, 2003, ағылшын тіліндегі субтитрлері бар швед тілінде) – Бьорн Ларсон мен Александр Скарсгард. Әңгімені Стеллан Скарсгард оқыды. "Түнгі ойындар" (TRT 23 мин, 2007, ағылшын тілінде) – Дэн Леви Дагерман. Сценарий Стивен Хартманның аудармасы негізінде жазылған. "Біздің жұбанышқа мұқтаж екеніміз" (TRT 20 мин, 2012, ағылшын тілінде) – Дэн Леви Дагерман. Әңгімені Стеллан Скарсгард оқыды. "Notre besoin de consolation est impossible a rassasier" ("Біздің жұбанышқа мұқтаждығымыз тояды"), Têtes raides тобының "Banco" CD-сі, 2007. "Corps de mots" ("Сөздер корпусы"), CD кітапшасы + DVD, 2013. "Stig Dagerman" – "Біздің жұбанышқа деген мұқтажымыз тояды" шығармасынан шабыдаланып жазылған француз поэмасы, авторы Кентн Живек, 2011 жылдың сәуірінде жарық көрген "Now I'm Black Moon" альбомының бір бөлігі.