Кіріспе

Зербст – Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде, Анхальт-Биттерфельд ауданындағы қала. 2007 жылғы әкімшілік реформаға дейін Зербст бұрынғы Анхальт-Зербст ауданының орталығы болған.

География

Зербст Ангальт-Виттенберг аймағында орналасқан, қала орталығы Эльба өзенінен солтүстік-шығысқа қарай, Магдебург пен Виттенбергтің арасында, Нутхе өзені бойында жатыр. 2010 жылғы 1 қаңтардағы жергілікті басқару реформасы нәтижесінде, таратылған Verwaltungsgemeinschaft (әкімшілік бірлестік) Эльбе-Эле-Нутхе құрамына кірген 21 бұрынғы тәуелсіз қауымдастық қалаға қосылды. Бүгінде Зербстте шамамен 24 000 тұрғын бар, және ол Германиядағы аумағы бойынша бесінші үлкен қала болып табылады. Қазіргі муниципалдық аудан оңтүстік-батыста Эльбадан бастап, солтүстік-шығыста Флеминг даласына және Бранденбург штатымен шекараға дейін созылады.

Тарих

8 ғасырда Эльбаның шығыс жағындағы аймақты Полабиялық славяндар (сорбтар) қоныстандырды. Батыста Магдебургтің маңындағы Саксон аймағымен шекаралас болған бұл аймақ, 937 жылы неміс Остзидлунгының барысында Саксон Шығыс Маркасының (Marca Geronis) Цирвисти Гауына қосылды. Зербст қаласының қашан құрылғаны белгісіз, бірақ 949 жылы айтылған Цирвисти атауы, бекінілген славян қонысына қатысты болуы мүмкін. Мерзебург епископы Тиетмардың жылнамаларында 1018 жылы Зирвисти урбс деп аталатын қала алғаш рет тілге алынып, 1007 жылы Генрих II-ге қарсы неміс-поляк соғысы кезінде поляк герцогы Болеслав I Хробридің қаланы басып алғаны туралы мәлімет берілген. 12 ғасырдың басында Асканиялық Альберт Аю қалмақты қайта жаңартып, 1250 жыл шамасында көршілес елді мекенге қала қабырғасымен қоршау салды. 1307 жылы Ангальт князі Альберт I Барби әулетінен Зербст қаласын сатып алып, Асканиялық Ангальт әулетінің ғасырлар бойғы билігін бастады. Оның ұрпақтары 1396 жылға дейін Ангальт-Зербст княздығын басқарды, содан кейін княз Зигмунд I мен оның інісі Альберт IV арасында бөлісті, ал резиденция Дессауға көшірілді. 1375 жылы алғаш рет Зербстер Биттербиері есімді сусын тілге алынды; орта ғасырларда қалада 600 сыра қайнату орындары болған. Реформациядан кейін Зербст кальвинистік орталыққа айналды. 1582 жылдан 1798 жылға дейін Франциск гимназиясы Иллюстра маңызды кальвинистік колледж болып табылды. 1603 жылдан 1793 жылға дейін Зербст қайтадан Ангальт-Зербст князьдерінің резиденциясы болды, олардың билігіне Шығыс Фризиядағы Джевер иелігі де кірді. 1722-1758 жылдары барокко композиторы Иоганн Фридрих Фаш қалада тұрып, Хофкомпозитор, кейіннен Хофкапельмейстер болып жұмыс істеді. Оның есімін құрметтеу үшін 1983 жылдан бері қалада Фаш фестивалі өткізіліп келеді. 1745 жылы Ангальт-Зербст княжнасы София Августа Фридерика Ресейдің мұрагері, Ресей тағының мұрагері Петрге үйленді. Екатерина II (Ұлы) атымен танымал ол 9 шілде 1762 [Ескі стиль бойынша 28 маусым 1762] - 17 қараша 1796 [Ескі стиль бойынша 6 қараша 1796] жылдары Ресей империясын биледі. 1797 жылы Зербст Ангальт-Дессау княздығының құрамына кірді. 1891-1928 жылдары Зербсте аттар жеке тартқан трамвай іске қосылды, ол Германиядағы осындай трамвайлардың ең ұзақ сақталғандарының бірі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде әскери әуежайдың шетінде нацистік еңбек лагері құрылды, онда "Бірінші дәрежелі гибридтер" және "Jüdisch Versippte" (яғни, еврей қаны бар адамдар, нацистік идеология бойынша оларды қатты қорлауға, бірақ бірден өлтірмеуге жеткілікті себеп болатын) деп аталғандар ұсталды. 700 тұтқын жол, әуежай құрылысы және торф қазу жұмыстарына жұмсалды. 1945 жылдың 16 сәуірінде – нацистік Германияның толық капитуляциясына бірнеше апта қалғанда – Зербст қаласының сексен пайызы одақтастардың әуе шабуылынан қирады. Ескі қала келесі онжылдықтарда қайта жаңартылды, нәтижесінде қаланың сұлбасы түбегейлі өзгерді, өйткені тарихи құрылымдардың аз ғана бөлігі сақталды немесе қайта құрылды. 2006 жылдың 1 шілдесінде Зербст қаласы Зербст/Анхальт деп қайта аталды. Бір жылдан кейін, 2007 жылдың 1 шілдесінде Zerbst/Anhalt қаласы Zerbst әкімшілік округінің басқа бірнеше муниципалитеттерімен бірігіп, астанасы Кётенде орналасқан жаңа Anhalt Bitterfeld әкімшілік округін құрды.