Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зербст – Германия Федеративтік Республикасының Саксония-Анхальт жерінде, Анхальт-Биттерфельд ауданындағы қала. 2007 жылғы әкімшілік реформаға дейін Зербст бұрынғы Анхальт-Зербст ауданының орталығы болған.
Zerbst is a town in the district of Anhalt Bitterfeld, in Saxony Anhalt, Germany. Until an administrative reform in 2007, Zerbst was the capital of the former Anhalt Zerbst district.
География
Зербст Ангальт-Виттенберг аймағында орналасқан, қала орталығы Эльба өзенінен солтүстік-шығысқа қарай, Магдебург пен Виттенбергтің арасында, Нутхе өзені бойында жатыр. 2010 жылғы 1 қаңтардағы жергілікті басқару реформасы нәтижесінде, таратылған Verwaltungsgemeinschaft (әкімшілік бірлестік) Эльбе-Эле-Нутхе құрамына кірген 21 бұрынғы тәуелсіз қауымдастық қалаға қосылды. Бүгінде Зербстте шамамен 24 000 тұрғын бар, және ол Германиядағы аумағы бойынша бесінші үлкен қала болып табылады. Қазіргі муниципалдық аудан оңтүстік-батыста Эльбадан бастап, солтүстік-шығыста Флеминг даласына және Бранденбург штатымен шекараға дейін созылады.
Zerbst is situated in the Anhalt Wittenberg region, with its town centre located on the river Nuthe about northeast of the Elbe, halfway between Magdeburg and Wittenberg. With the 1 January 2010 local government reform, the 21 formerly independent communities of the disbanded Verwaltungsgemeinschaft (municipal association) Elbe Ehle Nuthe were incorporated into the town. Zerbst today counts about 24,000 inhabitants and, at , is the fifth largest town in Germany by area. The current municipal area stretches from the Elbe in the southwest up to the Fläming Heath and the state border with Brandenburg in the northeast.
Тарих
8 ғасырда Эльбаның шығыс жағындағы аймақты Полабиялық славяндар (сорбтар) қоныстандырды. Батыста Магдебургтің маңындағы Саксон аймағымен шекаралас болған бұл аймақ, 937 жылы неміс Остзидлунгының барысында Саксон Шығыс Маркасының (Marca Geronis) Цирвисти Гауына қосылды. Зербст қаласының қашан құрылғаны белгісіз, бірақ 949 жылы айтылған Цирвисти атауы, бекінілген славян қонысына қатысты болуы мүмкін. Мерзебург епископы Тиетмардың жылнамаларында 1018 жылы Зирвисти урбс деп аталатын қала алғаш рет тілге алынып, 1007 жылы Генрих II-ге қарсы неміс-поляк соғысы кезінде поляк герцогы Болеслав I Хробридің қаланы басып алғаны туралы мәлімет берілген. 12 ғасырдың басында Асканиялық Альберт Аю қалмақты қайта жаңартып, 1250 жыл шамасында көршілес елді мекенге қала қабырғасымен қоршау салды. 1307 жылы Ангальт князі Альберт I Барби әулетінен Зербст қаласын сатып алып, Асканиялық Ангальт әулетінің ғасырлар бойғы билігін бастады. Оның ұрпақтары 1396 жылға дейін Ангальт-Зербст княздығын басқарды, содан кейін княз Зигмунд I мен оның інісі Альберт IV арасында бөлісті, ал резиденция Дессауға көшірілді. 1375 жылы алғаш рет Зербстер Биттербиері есімді сусын тілге алынды; орта ғасырларда қалада 600 сыра қайнату орындары болған. Реформациядан кейін Зербст кальвинистік орталыққа айналды. 1582 жылдан 1798 жылға дейін Франциск гимназиясы Иллюстра маңызды кальвинистік колледж болып табылды. 1603 жылдан 1793 жылға дейін Зербст қайтадан Ангальт-Зербст князьдерінің резиденциясы болды, олардың билігіне Шығыс Фризиядағы Джевер иелігі де кірді. 1722-1758 жылдары барокко композиторы Иоганн Фридрих Фаш қалада тұрып, Хофкомпозитор, кейіннен Хофкапельмейстер болып жұмыс істеді. Оның есімін құрметтеу үшін 1983 жылдан бері қалада Фаш фестивалі өткізіліп келеді. 1745 жылы Ангальт-Зербст княжнасы София Августа Фридерика Ресейдің мұрагері, Ресей тағының мұрагері Петрге үйленді. Екатерина II (Ұлы) атымен танымал ол 9 шілде 1762 [Ескі стиль бойынша 28 маусым 1762] - 17 қараша 1796 [Ескі стиль бойынша 6 қараша 1796] жылдары Ресей империясын биледі. 1797 жылы Зербст Ангальт-Дессау княздығының құрамына кірді. 1891-1928 жылдары Зербсте аттар жеке тартқан трамвай іске қосылды, ол Германиядағы осындай трамвайлардың ең ұзақ сақталғандарының бірі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде әскери әуежайдың шетінде нацистік еңбек лагері құрылды, онда "Бірінші дәрежелі гибридтер" және "Jüdisch Versippte" (яғни, еврей қаны бар адамдар, нацистік идеология бойынша оларды қатты қорлауға, бірақ бірден өлтірмеуге жеткілікті себеп болатын) деп аталғандар ұсталды. 700 тұтқын жол, әуежай құрылысы және торф қазу жұмыстарына жұмсалды. 1945 жылдың 16 сәуірінде – нацистік Германияның толық капитуляциясына бірнеше апта қалғанда – Зербст қаласының сексен пайызы одақтастардың әуе шабуылынан қирады. Ескі қала келесі онжылдықтарда қайта жаңартылды, нәтижесінде қаланың сұлбасы түбегейлі өзгерді, өйткені тарихи құрылымдардың аз ғана бөлігі сақталды немесе қайта құрылды. 2006 жылдың 1 шілдесінде Зербст қаласы Зербст/Анхальт деп қайта аталды. Бір жылдан кейін, 2007 жылдың 1 шілдесінде Zerbst/Anhalt қаласы Zerbst әкімшілік округінің басқа бірнеше муниципалитеттерімен бірігіп, астанасы Кётенде орналасқан жаңа Anhalt Bitterfeld әкімшілік округін құрды.
In the 8th century the area east of the Elbe was settled by Polabian Slavs (Sorbs). Part of the border region with the adjacent Saxon region around Magdeburg in the west, it was incorporated into the Gau Ciervisti of the Saxon Eastern March (Marca Geronis) about 937 in the course of the German Ostsiedlung. It is not clear when Zerbst was founded; however, the name Ciervisti mentioned as early as 949 may already refer to a fortified Slavic settlement. The chronicles by Prince Bishop Thietmar of Merseburg recorded the first mention of a town as Zirwisti urbs in 1018, giving an account of the occupation by the Polish duke Bolesław I Chrobry during the German–Polish War with King Henry II in 1007. In the early 12th century the Ascanian ruler Albert the Bear had the fortress rebuilt, and the adjacent settlement was first fortified with town walls about 1250. In 1307 Prince Albert I of Anhalt acquired the city of Zerbst from the Barby comital family, starting a centuries long rule by the Ascanian princely House of Anhalt. His descendants continued to rule the Principality of Anhalt Zerbst until in 1396 it was divided between Prince Sigismund I and his brother Albert IV, and the residence was moved to Dessau. In 1375 Zerbster Bitterbier was first mentioned; by the Middle Ages the town had 600 breweries. Following the Reformation Zerbst became a Calvinist centre. From 1582 to 1798 the Francisceum Gymnasium Illustre was an important Calvinist college. From 1603 to 1793 Zerbst again was the residence of the Anhalt Zerbst princes, whose rule included among others also the Lordship of Jever in East Frisia. From 1722 to 1758, the Baroque composer Johann Friedrich Fasch resided there and was employed as a Hofkomponist and later Hofkapellmeister. To honour his memory, the Fasch Festivals have taken place in the city since 1983. In 1745 Princess Sophie Auguste Friederike of Anhalt Zerbst married Peter, Crown Prince of Russia, the heir apparent to the Russian throne. As Catherine II (the Great) she herself reigned as Empress of Russia from 9 July 1762 [O. S. 28 June 1762] until 17 November 1796 [O. S. 6 November 1796]). In 1797 Zerbst became a component of the Principality of Anhalt Dessau. From 1891 to 1928 a horse drawn tram was operated in Zerbst, one of the longest surviving among such tram in Germany. In the later part of the Second World War a Nazi labour camp was established on the edge of the military airfield, housing so called "First degree Hybrids" and "Jüdisch Versippte" (i. e., people with some Jewish blood, enough in Nazi terms to justify badly mistreating them but not killing them outright). 700 inmates from there were used for hard labour in road and airport construction as well as peat digging. On 16 April 1945 – just a few weeks before the final surrender of Nazi Germany – some eighty percent of Zerbst was destroyed in an Allied air raid. The old town was rebuilt in the following decades resulting in a fundamental change of the townscape, as only a few historical structures were preserved or reconstructed. On 1 July 2006, the town of Zerbst was renamed Zerbst/Anhalt. A year later, on 1 July 2007, the town of Zerbst/Anhalt was incorporated together with several other municipalities of the Zerbst administrative district, creating the renewed Anhalt Bitterfeld administrative district with its capital at Köthen.