Кіріспе

АҚШ-тың 1986-1995 жылдар аралығындағы қаржылық дағдарысы 1980-1990 жылдардағы жинақ-несие дағдарысы (көбінесе S&L дағдарысы деп аталады) – 1986-1995 жылдар аралығында АҚШ-тағы жинақ-несие қауымдастықтарының (S&L) 32 пайызының (3234-тің 1043-і) банкротқа ұшырауы. S&L немесе «сақтау» – жеке тұлғаларға ипотекалық, автокөлік және басқа да тұтыну несиелерін беретін, салымдарды қабылдайтын қаржы институты (Ұлыбританиядағы құрылыс қоғамдарымен салыстырылатын кооперативтік кәсіпорын). Федералды жинақ және несие сақтандыру корпорациясы (FSLIC) 1986 жылдан 1989 жылға дейін 296 мекемені жапты немесе таратып жіберді, содан кейін жаңадан құрылған Резолюциялық Траст Корпорациясы (RTC) осы міндеттерді өз мойнына алды. RTC 1989 жылдан 1995 жылға дейін 747 мекемені жапты немесе таратып жіберді, олардың баланстық құны 402 және 407 миллиард доллар аралығында бағаланды. 1996 жылы Бас есептік палатасы (GAO) дағдарыстың жалпы құнын 160 миллиард долларға бағалады, оның 132,1 миллиард доллары салық төлеушілердің қаражатынан төленді. 1979 жылдың қазан айынан бастап АҚШ Федералдық резервтік жүйесі инфляцияны төмендету мақсатында мүше банктеріне берілетін пайыздық ставканы 9,5 пайыздан 12 пайызға дейін көтерді. Сол кезде S&L ұзақ мерзімді несиелерді қарыз алуға болатын жаңа ставкадан төмен пайыздық ставкамен берген. Қарыз алу ставкаларының өсуіне байланысты S&L мүшелерінің салымдары мен жинақ шоттарынан жеткілікті капиталды тарта алмады. Жоғары пайыздық ставкаларды ұсыну арқылы салымдарды көбейту әрекеттері төмен пайыздық ставкамен берілген несиелермен өтеуге келмейтін міндеттемелерге әкелді. Нәтижесінде S&L-дің шамамен үштен бірі төлемсіз қалды. Проблема айқын болғаннан кейін, Федералдық резервтің пайыздық ставканы көтеруіне байланысты, кейбір S&L реттеуші бақылаудың әлсіздігінен пайдаланып, жоғары тәуекелді инвестициялық стратегияларды жүзеге асырды. Бұл кейбір S&L-дің техникалық тұрғыдан төлемсіз болу мерзімін ұзартты. Бұл әрекеттер көптеген S&L үшін экономикалық шығындарды одан әрі арттырды, егер олардың төлемсіздігі ертерек шешілгенде, олар басқаша болған болар еді. Мысалы, қаржыгер Чарльз Китинг Майкл Милкеннің «қоқыс облигациялары» арқылы қаржыландырылған 51 миллион долларға өзінің Lincoln Savings and Loan қауымдастығын сатып алды, ол кезде оның теріс таза құны 100 миллион доллардан асып кеткен. Қаржы тарихшысы Кеннет Дж. Робинсон 2000 жылы Федералдық сақтандыру корпорациясы (FDIC) жариялаған еңбегінде дағдарыстың себептерін түсіндірді. Ол 1960 жылдардың соңынан бастап 1970 жылдарға дейін ақша инфляциясының өсуін, президент Линдон Б. Джонсонның «Ұлы қоғам» бағдарламалары мен Вьетнам соғысы үшін федералды үкіметтің әскери шығындарының өсуіне байланысты туындаған жағдайды атап өтті. Федералдық резервтің 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында инфляцияны төмендету үшін пайыздық ставканы көтеру әрекеттері 1980 жылдардың басында рецессияға және S&L дағдарысының басталуына әкелді. Федералдық резервтің басқа банктерге берілетін дисконттық ставканы көтеру саясаты, S&L-дің бұрын берген несиелерінің ұзақ мерзімді, тұрақты ставкаларымен салыстырғанда, көптеген S&L-дің тез арада төлемсіз қалуына итермеледі. S&L индустриясының реттеуін жеңілдету, реттеушілердің бейтараптығы және алаяқтық жағдайлар дағдарысты одан әрі ушықтырды.

Өмірбаян

"Сақтау" немесе "құрылыс" немесе "жинақ және несие қауымдастықтары" индустриясының бастауы 18-шы ғасырдың соңында пайда болған британдық құрылыс қоғамдары қозғалысынан басталады. Америкалық жинақшылықтар (сондай-ақ "құрылыс және несиелер" немесе "B&L" деп аталады) көптеген ортақ мақсаттарды бөлісті: жұмысшы табына болашаққа үнемдеуге және үй сатып алуға көмектесу. Жинақшылықтар пайдаға емес, кооперативтік ұйымдар болып табылды, олар әдетте мүшелікпен және үй иеленуге ұмтылатын белгілі бір топтарға қызмет көрсететін жергілікті мекемелермен басқарылды. Банктер жеке тұлғалар мен бизнеске кең ауқымды өнімдер ұсынғанмен, жинақшылықтар көбінесе жұмысшы таптың ерлер мен әйелдеріне тұрғын үй ипотекасын ғана берді. Жинақшылықтардың жетекшілері өздерін қаржы индустриясы емес, кең ауқымды әлеуметтік реформаның бір бөлігі деп есептеді. Жинақшылықтардың жетекшілерінің айтуынша, B&L-дер адамдарға үй сатып алуды жеңілдету арқылы жақсы азаматтар болуға көмектескен ғана емес, сонымен қатар жүйелі үнемдеу және өзара ынтымақтастық дағдыларын үйретті, бұл жеке адамгершілікті нығайтты. 1946 жылғы "Бұл керемет өмір" фильмінде жинақшылық қауымдастықтары мен олардың идеалдары көрнекті орын алды. Алғашқы жинақшылық 1831 жылы құрылды, және 40 жыл бойы тек Орта Батыс және Шығыс штаттарында кездесетін бірнеше B&L болды. Бұл жағдай 19-шы ғасырдың соңында қалалардың өсуімен және екінші өнеркәсіптік революциямен байланысты тұрғын үйге деген сұраныстың артуына байланысты жинақшылықтардың санының өсуіне әкелді. B&L-дің танымалдылығы 1880 жылдары "ұлттық" B&L деп аталатын жинақшылықтың жаңа түрін құруға әкелді. "Ұлттықтар" көбінесе банкирлер немесе өнеркәсіпшілер құрған табысқа бағытталған бизнес болды, олар болашақ мүшелерге акциялар сату үшін жергілікті филиалдарды құру үшін промоутерлерді жалдады. "Ұлттықтар" кез келген басқа қаржы институтынан төрт есе жоғары үнемдеу ставкаларына уәде берді. 1893 жылғы депрессия (бірнеше жылға созылған 1893 жылғы қаржылық дағдарыстың нәтижесінде) мүшелердің күрт азаюына әкелді, сондықтан "ұлттықтар" кенеттен тағдырдың өзгеруіне ұшырады. "Ұлттықтар" үшін үнемдеуге алынған ақшаның пайызын және ұйымдастырушылардың жалақысын төлеу үшін жаңа мүшелердің тұрақты ағыны маңызды болғандықтан, төлемдердің азаюы ондаған "ұлттықтардың" банкротқа ұшырауына себеп болды. 19-шы ғасырдың соңында "ұлттықтардың" барлығы дерлік істен шықты (Ұлттық құрылыс және несие дағдарысы). Бұл B&L-ді реттейтін алғашқы мемлекеттік ережелерді құруға және жинақшылықтардың жұмысын біркелкі ету үшін, сондай-ақ B&L мүдделерін қорғау және бизнес өсуін ынталандыру үшін ұлттық сауда қауымдастығын құруға әкелді. Сауда қауымдастығы бухгалтерлік есеп, бағалау және несие беру процедураларын біркелкі ету жөніндегі күш-жігерді жетекшілік етті. Ол сондай-ақ барлық жинақшылықтарды "жинақ және несие" деп атауға және менеджерлерді қаржыгер ретінде кәсіби рөлдерді қабылдау қажеттігіне көндіруге бағытталған.

Дерегуляция

1980 жылдардың басында Конгресс жинақ-несие индустриясын реттеуді жеңілдету мақсатында екі заң қабылдады: президент Джимми Картер қол қойған 1980 жылғы «Депозиттік мекемелерді реттеу және ақша-кредиттік бақылау туралы» заң және президент Рональд Рейган қол қойған 1982 жылғы «Гарн-Сент-Жермен депозиттік мекемелер туралы» заң. Бұл заңдар жинақ банктеріне кең ауқымды жинақ өнімдерін ұсынуға мүмкіндік берді (оның ішінде айырбасталатын ставкалы ипотека), сонымен қатар олардың несие беру құзыретін едәуір кеңейтті және нормативтік бақылауды азайтты. Бұл өзгерістер жинақ-несие мекемелеріне өз проблемаларынан «өсіп шығуға» мүмкіндік беруді көздеді, сондықтан үкімет алғаш рет тұрғын үйді және үйге иеленуді ынталандырудың орнына, жинақ-несие мекемелерінің табысына тікелей әсер етуге тырысты. Жинақ-несие мекемелерін бақылаудағы басқа өзгерістер олардың қаржылық жағдайын есеп беру үшін жеңілдетілген есептік нормаларды қолдануға рұқсат беруді және жинақ-несие мекемелерінің акционерлерінің ең аз санына қойылған шектеулерді жоюды қамтыды. Мұндай саясат, реттеуші бақылаудың жалпы төмендеуімен (үлкен төзімділік деп аталады) біріктірілгенде, кейіннен жинақ-несие индустриясының құлауына себеп болған факторлардың бірі ретінде қарастырылды.

Шыдамдылық

Салыстырмалы түрде ипотекалық несиелердегі S&L несиелерінің басымдығы және олардың қысқа мерзімді салымдарға негізделуі жинақ мекемелерін пайыздық мөлшерлеменің өсуіне ерекше осал етті. Инфляция 1970-ші жылдардың соңында күшейген кезде және пайыздық мөлшерлемелер 1979 жылдың қазан айынан бастап жылдам өсуге басталғанда, көптеген S&L-дер ауқымды шығындарға ұшырай бастады. Олар банктер арасындағы несиелер бойынша төлеуге тиіс мөлшерлемелер (Федералды резерв белгілеген мөлшерлемелер) өсті, сондай-ақ салымдарды тарту үшін салымшыларға төлейтін пайыздық мөлшерлемені де көтеруге мәжбүр болды, бірақ ұзақ мерзімді, белгілі бір мөлшерлемемен берілген ипотекалық несиелерден түскен табыстары өзгерген жоқ. Шығындар көбейе бастады. 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басындағы жоғары пайыздық мөлшерлемелерге байланысты көптеген S&L-дер қажеттіліктен артық ақша берді және көптеген S&L-дердің бағалауға құзырлы емес болған кәсіпорындарға, әсіресе коммерциялық жылжымайтын мүлікке несие берді. Федералдық сақтандыру корпорациясының (ФДСК) және Резолюциялық траст корпорациясының бұрынғы төрағасы Л. Уильям Сейдман: "80-ші және 90-шы жылдардағы банк проблемаларының басты себебі, бірақ жалғыз себебі емес, салауатсыз жылжымайтын мүлік несиелеу болды" деді. Fidelity Investments компаниясының өзара қорлар менеджері Питер Линч мүліктік қарызды бақылаудың жетіспеушілігі жинақ және несие дағдарысының кілтті факторы болды деп сенді. Ол дағдарыстан бұрын және оның кезінде Магеллан қоры арқылы S&L-дерге көп инвестиция жасады. Линч оларды жалпы алғанда жақсы инвестициялар деп ойлады, бірақ көптеген қиындыққа тап болған S&L-дер жеке меншікте болды және осылайша күмәнді мүлік несиелері мен иеліктеріне назар аударып, наразылық білдіре алатын акционерлердің бақылауынан аз үлеске ие болды.

Брокерлік депозиттер

Депозиттік брокерлер, акция брокерлеріне ұқсас, клиенттерге ең жақсы депозиттік сертификат (CD) сыны табу және олардың ақшасын сол CD-ге орналастыру үшін комиссия алады. Бұрын банктер мен S&L-дердің депозиттерінің бес пайызынан артығы депонирленген депозиттер болуына рұқсат берілмейтін еді; төменге қарайғы бәсекелестік осы шектеуді жоюға себеп болды. Бір ғана бөлімшесі бар шағын жинақ банкі жай ғана ең жоғары пайыздық ставканы ұсыну арқылы көптеген салымдарды тарта алатын болды. Бұл қымбат ақшадан пайда табу үшін, одан да жоғары ставкалармен несие беруі керек еді, яғни оған көбірек, тәуекелді инвестициялар жасау қажет болды. Бұл жүйе кейбір депозиттік брокерлер "байланысты қаржыландыру" деп аталатын алаялық схеманы қолданғанда одан да зияндырақ болды. "Байланысты қаржыландыруда" депозиттік брокер жинақ банкіне жүгініп, егер жинақ банкі белгілі бір адамдарға ақша берсе, көп көлемдегі салымдарды оған бағыттайтынын айтатын. Алайда, сол адамдарға несие алу үшін ақы төленіп, несиеден түскен қаражатты депозиттік брокерге беру тапсырылған.

Негізгі себептері мен алынған сабақтар

2005 жылы бұрынғы банк реттеушісі Уильям К. Блэк S&L дағдарысынан алынған, бірақ тиімді үкіметтік шараларға айналмаған бірнеше сабақты атап өтті:

Алаяқтық маңызды, ал бақылаудағы алаяқтықтар ерекше тәуекел тудырады. Алаяқтық механизмдерін түсіну маңызды. Экономистер оның кең таралғанын және әсерін дұрыс бағаламайды, ал прокурорлар оны табуда қиындыққа кезеді, тіпті банктік индустриядан сайлау науқанына қаржылай көмек алатын саясаткерлердің саяси қысымы болмаса да. Бақылаудағы алаяқтық, қылмыстық ортаны құратын нашар жасалған дерегуляция нәтижесінде толқындармен пайда болуы мүмкін. Бақылаудағы алаяқтықтың толқындары зор зиян келтіреді. Бақылаудағы алаяқтықтар, заңсыздыққа қарсы қолданылатын қалыпты шектеулерді алаяқтықтың құралына айналдырады. Мүдделердің қақтығысы маңызды. Депозиттерді сақтандыру S&L саласындағы бақылаудағы алаяқтық үшін қажетті емес. Бақылаудағы алаяқтықтан қорғану үшін реттеуші органдарда жеткілікті білікті тергеушілер жетіспейді. Реттеушілік және президенттік басшылық маңызды. Этика және әлеуметтік күштер алаяқтық пен жемқорлыққа қарсы шектеулер болып табылады. Дерегуляция және активтер маңызды. SEC-те бас криминолог болуы керек. Бақылаудағы алаяқтықтар корпоративтік басқаруды қорғау мен реформаларды жеңіп шығады. Акциялардың опциялары бақылаудағы алаяқтық арқылы тонауды күшейтеді. "Үкіметті жаңарту" қозғалысы бақылаудағы алаяқтықпен тиімді күресуі керек.

Жарамсыздықтар

1980 жылы АҚШ Конгресі барлық жинақ қорларына, соның ішінде жинақ және несие қауымдастықтарына, тұтынушылық және коммерциялық несиелер беруге, сондай-ақ транзакциялық шоттар ашуға құқық берді. Депозиттік мекемелерді реттеу және ақша айналымын бақылау туралы 1980 жылғы заң (DIDMCA) жинақ қорларына өз активтерінің 20 пайызына дейін тұтынушылық несие беруге, несие карточкаларын шығаруға, жеке тұлғалар мен коммерциялық емес ұйымдардан ақша алудың келісілген тәртібін қабылдауға және активтерінің 20 пайызына дейін коммерциялық жылжымайтын мүлікке несие беруге инвестиция жасауға мүмкіндік берді. S&L операцияларына келтірілген залал Конгрессті 1981 жылғы тамызда 1981 жылғы Экономикалық жаңару салық заңын (ERTA) қабылдауға және Федералды тұрғын үй несиелері банкінің кеңесі арқылы S&L-дерге ипотекалық несиелерін сатуға және заң күшіне енгеннен кейін жақсырақ кіріс табу үшін пайда болған қаражатты пайдалануға мүмкіндік беретін реттеуші өзгерістерді бастауға мәжбүр етті. Сатудан туындаған шығындар несиенің мерзімі ішінде амортизацияланатын еді, ал кез келген шығын өткен он жыл ішінде төленген салықтар есебінен өтелуі мүмкін. Бұл S&L-дерді өз несиелерін сатуға ынталандырды. Сатып алушылар – ірі Уолл-стрит фирмалары – S&L-дердің тәжірибесіздігін пайдаланып, құнының 60-90 пайызына сатып алып, содан кейін Гинни Мэй, Фредди Мак немесе Фанни Мэй кепілдіктері арқасында, тиімді түрде мемлекеттік кепілдікпен қамтамасыз етілген облигациялар ретінде біріктіріп, несиелерді өзгертті. S&L-дер осы облигацияларды сатып алушылардың бірі болды, 1986 жылға қарай 150 миллиард долларға ие болды және транзакциялар үшін айтарлықтай комиссия төледі. 1982 жылы Гарн Сент-Жермен депозиттік мекемелер заңы қабылданды, ол жинақ қорларының тұтынушылық және коммерциялық жылжымайтын мүлік несиелерінде сақтай алатын активтер үлесін арттырды және жинақ қорларына өз активтерінің 5 пайызын коммерциялық несиелерге 1984 жылдың 1 қаңтарына дейін инвестициялауға рұқсат берді, бұл көрсеткіш 10 пайызға дейін өсті. Бұл саясат дағдарысты ұзартты, көптеген S&L клиенттері төлемдерді орындаудан бас тартып, банкротқа ұшырады. Бұл көптеген S&L-дерді банкроттық рәсімдерге түсуге мәжбүр етті. Федералды жинақ және несие сақтандыру корпорациясы (FSLIC), Федералды депозиттерді сақтандыру корпорациясы коммерциялық банк шоттарын сақтайтын сияқты S&L шоттарын сақтандырған федералды үкіметтік агенттік, ақшасын жоғалтқан барлық салымшыларға өтеу беруге міндетті болды. 1986 және 1989 жылдар аралығында FSLIC 296 мекемені жапты немесе басқаша мәселені шешті, олардың жалпы активтері 125 миллиард долларды құрады. Жағдай одан да қиын болды, 1989 жылы Резолюциялық Траст корпорациясы құрылды және осы агенттік 1995 жылдың ортасына дейін қосымша 747 жинақ банкін реттеді. Федералды резервтік банкінің тобы салық төлеушілердің құтқару операциясының нәтижесінде, жүйенің шығындарын күшейткен моральдық тәуекел мен кері таңдау стимулдарының салдарынан, бұрынғыдан да үлкен шығындарға тап болғанын мәлімдеді. Сондай-ақ, штаттық жарғымен құрылған S&L-дер де банкротқа ұшырады. Кейбір штаттық сақтандыру қорлары құлдырап, салық төлеушілердің қосымша көмегін қажет етті.

Жергілікті мемлекеттік жинақ банкі

1985 жылдың наурыз айында Цинциннати, Огайо штатындағы ірі Home State Savings Bank банктың құлауға жақын екені жұртқа белгілі болды. Огайо губернаторы Дик Селесте штат бойынша банк демалысын жариялады, себебі Home State банкінің салымшылары ақшаларын алу үшін банк бөлімшелеріне асығып жиналды. Селесте штаттағы барлық S&L мекемелерін жабуға бұйырды. Тек Федералдық салымдарды сақтандыру корпорациясына қатысуға құқығы барлар ғана қайта ашылуға рұқсат алды. Огайо штатының S&L салымшыларының талаптары штаттың салымдарды сақтандыру қорын құртты. Мэриленд штатында Old Court Savings and Loans банкімен де ұқсас жағдай болды.

Орта батыс федералды жинақ және несие

Midwest Federal Savings & Loan – 1990 жылы банкротқа ұшырағанға дейін Миннеаполис, Миннесота штатында орналасқан федералдық лицензия алған жинақ-несие мекемесі. Сент-Пол Пионер Пресс газеті банктің құлдырауын «Миннесота тарихындағы ең ірі қаржылық апат» деп атады. Мекеменің төрағасы Хэл Гринвуд-младший, оның қызы Сьюзан Гринвуд-Олсон, сондай-ақ екі бұрынғы басшы – Роберт А. Мампель және Шарлотта Э. Масика институттің құлдырауына себеп болған қылмыстық құтқарту операциясы үшін сотталды. Бұл құлдырау салық төлеушілерге 1,2 миллиард долларға бағаланды. Megadeth тобының «Foreclosure of a Dream» әні осы нақты құлдырау туралы жазылған деп есептеледі. Megadeth-тің сол кездегі бассисті Дав Эллефсонның отбасының Миннесотадағы шаруашылығы S&L қаржылық дағдарысының салдарынан қауіп төңкерген кезде әнге сөздер қосты.

Линкольн жинақ және несие

Линкольн жинақ банкінің құлдырауы «Китинг Бес» саяси жанжалына әкелді, онда бес АҚШ сенаторының ықпал ету схемасына қатыстылығы анықталды. Жанжал Чарльз Китингтің есімімен аталады, ол Линкольн жинақ банкін басқарды және 1980 жылдары оларға 300 000 доллар көлемінде саяси қаржы жұмсады. Осы сенаторлардың үшеуі – Алан Кранстон (Калифорния штаты, Демократ), Дон Ригл (Мичиган штаты, Демократ) және Деннис ДеКончини (Аризона штаты, Демократ) саяси мансабында күрт үзіліс жасады. Ал қалған екеуі – Джон Гленн (Огайо штаты, Демократ) және Джон Маккейн (Аризона штаты, Республикалық) Китингтің мәселесімен федералды реттеуші органдарға араласуы үшін Сенат Этика комитеті тарапынан «дұрыс емес шешім» қабылдағаны үшін сөгіс алды. 1989 жылы Линкольн жинақ банкі құлдырады, бұл федералды үкіметке (демек, салық төлеушілерге) 3,4 миллиард долларға бағаланды. 23 000 Линкольн облигацияларын ұстаған адамдар алданып, көптеген инвесторлар өмірлік жинақтарынан айырылды.

Silverado жинақ және несие

1988 жылы Silverado Savings and Loan банкротқа ұшырап, салық төлеушілерге 1,3 миллиард доллар шығын келтірді. Ол кезде АҚШ-тың вице-президенті Джордж Буштың ұлы Нил Буш Silverado директорлар кеңесінің мүшесі болды. Нил Буш өзіне тиесілі несиелер бергені үшін айыпталды, бірақ ол барлық кінәні жоққа шығарды. 1985 жылдың 13 қыркүйегінде Сауд Арабиясының Мұнай министрі Шейх Ямани жаңа мұнай саясатын жариялағаннан бастап, Сауд Арабиясы өндірісті арттыратынын мәлімдеді. Келесі алты айда Сауд Арабиясының мұнай өндірісі күрт өсті. Осыған байланысты Нил Буштың Денвердегі J. N. B. Exploration Company және Джордж Буштың Мидлендтегі Spectrum 7 Energy Corporation компаниялары зор қаржылық қиындықтарға тап болды. АҚШ-тың Жинақ-инвестициялық басқармасы Silverado банкроттығын тергеп, Нил Буштың "мүдделер қақтығысына байланысты сенім міндеттерін бірнеше рет бұзғанын" анықтады. Бушқа қатысты қылмыстық іс қозғалмаса да, Федералдық сақтандыру корпорациясы оған және басқа Silverado директорларына қарсы азаматтық сот процесін бастады. Бұл іс соттан тыс келісіммен аяқталды, Буш келісім аясында 50 000 доллар төледі, деп The Washington Post хабарлады. Журналист Пит Брютонның сөзіне қарағанда, Федералдық үкімет 1988 жылдың қыркүйегінде Silverado банкротқа жақын екенін білген, бірақ 1988 жылғы қарашадағы Президент сайлауынан кейін екі апта өткенге дейін ешқандай шара қолдануға тыйым салынды. Жанап бара жатқан банк директоры ретінде Нил Буш өзінің екі бизнес серіктесіне 100 миллион долларлық тиімсіз несие беруге дауыс берді. Ол дауыс берген кезде, Silverado Savings & Loan компаниясының басқа мүшелеріне несие алушылардың өзінің бизнес серіктестері екенін хабарламады. Нил Буш республикалық қолдаушылар төлеген 50 000 доллар айыппұл төледі және салық төлеушілерге 1,3 миллиард доллар шығын келтірген Silverado банкының құлауына қатысқандығы үшін банктік қызметтен шеттетілді. 1991 жылы Буш және басқа Silverado қызметкерлеріне қарсы RTC-нің талабы 26,5 миллион долларға шешілді.

Джим Райт

1988 жылғы 9 маусымда Ресми мінез-құлық стандарттары жөніндегі Палата комитеті алты айыптама бойынша алдын ала тергеу қаулысын қабылдады, бұл комитет 69 жағдайда өкіл Джим Райттың (D–TX), сол кездегі Палата спикерінің, өкілге лайық емес мінез-құлық ережелерін бұзғанына сенуге негіз бар екенін анықтады. Арнайы кеңесші оны Vernon Savings and Loan және басқа да ықпал етуге қатысты бірнеше айыптауларға, сондай-ақ Грей басқарған Федералдық үнемдеу және қарыз сақтандыру корпорациясының (FSLIC) директорының орынбасары Уильям К. Блэкті қызметтен босатуға тырысқанына кінәлады. Райт 1989 жылғы 31 мамырда, Ресми мінез-құлық стандарттары жөніндегі комитет 17 сәуірде бұзу туралы мәлімдемені бірауыздан бекіткеннен кейін, толық тыңдаудан қашу үшін отставкаға кетті.

Китинг Бес

1989 жылғы 17 қарашада Сенат этика комитеті "Китинг Бесі" – Алан Кранстон (Калифорния штаты, Демократ), Деннис ДеКончини (Аризона штаты, Демократ), Джон Гленн (Огайо штаты, Демократ), Джон Маккейн (Аризона штаты, Республикалық) және Дональд В. Ригл (Мичиган штаты, Демократ) – төңірегінде тергеу бастады. Олар 1987 жылы Линкольн жинақ және несие қауымдастығының төрағасы Чарльз Х. Китингтің мүддесін қорғай отырып, тиісінше араласпағаны үшін айыпталды. Китингтің Линкольн жинақ банкі 1989 жылы банкротқа ұшырап, федералды үкіметке 3 миллиард доллардан астам шығын келтірді және 23 мың клиентті құнды емес облигациялармен қалдырды. 1990 жылдардың басында Китинг федералдық және штаттық соттарда көптеген алаяқтық, рэкет және сөз байласу қылмыстары бойынша сотталды. 1996 жылы осы сот үкімдері күшін жойғанға дейін ол төрт жарым жыл түрмеде отырды. 1999 жылы ол сым арқылы алаяқтық және банкроттық алаяқтық фактілері бойынша кінәсін мойындап, бұрын өтеген мерзімін толықтай өтеді деп үкім шығарылды.

1989 жылғы қаржы институттарын реформалау, қалпына келтіру және орындау туралы заң

Жинақтау және несие дағдарысының нәтижесінде Конгресс 1989 жылғы Қаржы институттарын реформалау, қалпына келтіру және күшпен орындау туралы заңды (FIRREA) қабылдады, бұл жинақтау және несие индустриясы мен оның федералдық реттелуін күрт өзгертті. 1989 жылдың 9 тамызында заңға қол қойылған заңның негізгі ережелері:

Федералдық тұрғын үй несие банкі кеңесі (FHLBB) және Федералдық жинақ және несие сақтандыру корпорациясы (FSLIC) таратылды. АҚШ Қаржы министрлігінің бөлімшесі болып табылатын Ұлттық үнемдеу мекемелерін қадағалау кеңсесі (OTS) жинақтаушы мекемелерді тіркеу, реттеу, тексеру және бақылау үшін құрылды. Федералдық тұрғын үйді қаржыландыру кеңесі (FHFB) FHLBB-нің орнына тәуелсіз агенттік ретінде құрылды, яғни АҚШ-тағы тұрғын үй ипотекасы және қоғамдық несиелердің ең ірі ұжымдық көзін құрайтын 12 Федералдық тұрғын үй несие банкін (сонымен қатар аудандық банктер деп те аталады) қадағалау үшін. Үнемдеу қауымдастығы сақтандыру қоры (SAIF) FSLIC-тің орнына үнемдеу мекемелері үшін тұрақты сақтандыру қоры ретінде алмастырылды (FDIC сияқты, FSLIC 100 000 долларға дейінгі жинақ және несие шоттарын сақтандырған тұрақты корпорация болды). SAIF-ті FDIC басқарады. 1989 жылдың 1 қаңтарынан кейін реттеушілердің бақылауына өткен банкрот болған үнемдеу мекемелерін сату үшін Резолюциялық сенім корпорациясы (RTC) құрылды. RTC осы мекемелердегі сақталған салымдарды клиенттерге қолжетімді етеді. FIRREA Freddie Mac және Fannie Mae-ге төмен және орташа табысты отбасыларға ипотекалық несие беруді қолдау бойынша қосымша жауапкершілік жүктейді. Заңнама сонымен қатар S&L-дерге ең төменгі капиталдық нормаларды сақтауды (олардың кейбіреулері тәуекелге негізделген) және салымдарды сақтандыру үшін сыйақы мөлшерін арттыруды талап етті. Ол портфельдерінің 30% аспауы үшін тұрғын үй ипотекасы немесе ипотекалық бағалы қағаздарға қатысты емес несиелерді шектеді және несиелерді бір қарыз алушыға шоғырландыруға жол бермейтін стандарттарды белгіледі. Олар 1994 жылдың 1 шілдесіне дейін «қоқыс облигациялардан» толық құтылуға міндеттелді, ал олардың қоқыс облигацияларын және жеке капиталдандырылған еншілес компанияларға тікелей инвестицияларын бөліп шығарды.

Салдарлар

Қиындықтан тек жинақ-несие қаржы ұйымдары ғана емес, көптеген банктер де зардап шекті. 1980 мен 1994 жылдар аралығында FDIC-мен сақтандырылған 1600-ден астам банк жабылды немесе FDIC-тен қаржылық көмек алды. 1986 жылдан 1995 жылға дейін АҚШ-тағы федералды түрде сақтандырылған жинақ-несие мекемелерінің саны 3234-тен 1645-ке дейін азайды. 1975 жылы 53% болған жеке тұрғын үй ипотекалық несиелері нарығындағы жинақ-несие мекемелерінің үлесі 1990 жылы 30%-ға төмендеді. АҚШ Бас есептік палатасы дағдарыстың құнын шамамен 160,1 миллиард долларға бағалады, оның 124,6 миллиард доллары 1986-1996 жылдар аралығында АҚШ үкіметі тарапынан тікелей төленді.