Кіріспе

1957 жылғы американдық ғылыми фантастика фильмі

"20 миллион миль Жерге" (сонымен қатар "Ғарыштан келген құбыжық" деп белгілі) – 1957 жылғы американдық қорқыныш пен ғылыми фантастика элементтерін қамтитын құбыжық туралы фильм. Режиссері – Натан Джуран, басты рөлдерді Уильям Хоппер, Джоан Тейлор және Фрэнк Пулья сомдаған. Оны Чарльз Х. Шнеердің "Morningside Productions" компаниясы "Columbia Pictures" үшін түсірді. Сценарийін Боб Уильямс пен Кристофер Кнопф Шарлот Найттың бастапқы идеясы негізінде жазды. Бұл фильм, Schneer мен Columbia Pictures компаниясының басқа да бірлескен жобалары сияқты, Ray Harryhausen-нің тоқтату анимациясын көрсету мақсатымен жасалды.

Сюжет

Американың Венераға алғашқы ғарыш кемесі XY 21 Италияның Сицилия жағалауында Жерорта теңізіне құлады. Балықшылар қайықтарымен ғарыш кемесіне беттеді, кемеге тесіктен кірді және кеме толығымен батпастан бұрын екі ғарышкерді мұрынынан төмен тартып шығарды. Вашингтонда генерал-майор А. Д. Макинтош жоғалған ғарыш кемесінің, полковник Боб Кальдер басқарған кеме екенін анықтады. Макинтош оқиға орнына ұшып бара жатқанда, кішкентай Пепе жағажайда "USAF" деген жазуы бар мөлдір цилиндрді тауып ашты. Ішінде желе тәрізді жұмыртқа болды, ол оны теңіз жануарларын зерттейтін зоолог доктор Леонардоға сыйлады. Осы уақытта Леонардоның немересі, үшінші курс студенті Мариза, жараланған ғарышкерлерге көмектесу үшін шақырылды. Кальдер есін жиғанда, оның серігі доктор Шерманның, қалған сегіз экипаж мүшесін өлтірген қатты аурудың соңғы сатысында екенін көрді. Мариза әжесімен бірге тұратын тіркеме үйіне оралғаннан кейін жұмыртқадан кішкентай жаратылыс шықты, ал Леонардо оны клеткаға қамады. Таңертеңге қарай ол үш есе үлкейді. Макинтош ғалым доктор Джастин Ульмен бірге келіп, Италия үкіметінің екі өкілімен кездесіп, ғарыш кемесінің Венерадан оралғанын хабарлады. Леонардо мен Мариза тіркеме үйін көлікке тіркеп, Римге бет алды. Кальдердің ғарыш кемесінде жабық металл контейнер болды, ішінде туылмаған венералық түр болды. Полиция сүңгірлері оны іздеуге кіріскенде, Макинтош капсуланы тапқанға сыйақы ретінде жарты миллион лира ұсынды, бұл Пепені бос контейнерге жетеледі. Пепе массаны доктор Леонардоға сатқанын айтқанда, Макинтош пен Кальдер оны қуды. Сол түні Леонардо жаратылыстың адам бойына жеткенін анықтады. Көп ұзамай ол клеткадан қашып, жақын маңдағы фермаға барып, жануарларды қорқытты. Жаратылыс күкірт жеп, қорада табылған бірнеше қапты жыртып салды. Тамақтанатын кезде фермердің иті оған шабуыл жасады, жаратылыс итті жарақаттап, фермерді ескертті. Кальдер мен басқалары қораға жетіп, оны қамап алды. Кальдер бұл жаратылыстың ашуландырмаса, қауіпті емес екенін түсіндірді. Бірақ ол оны арбаға итеруге таяқпен тырысып, фермер шанышқымен оны қаққаннан кейін жаратылыс фермерді жарақаттады. Жаратылыс қорадан қашып, ауылға кеткеннен кейін полиция комиссары оны жою керектігін талап етті. Италия үкіметі Кальдерге оны тірі ұстауға рұқсат бергеннен кейін, ол оны тікұшақтан түсірілген электр торымен тұзаққа түсіру жоспарын жасады. Италия полициясы өздерінің қуып жететін шараларын жүргізіп, отты шашушылар мен мылтықтармен атып тастады. Атыс жаратылысқа көп әсер етпеді, себебі оның жүрегі мен өкпесі болмады. Күкірттің оның тағамы екенін білген Кальдер оны аулақ жерге әкеліп, торымен электр тоғымен ұстады. Кейін Римдегі Америка елшілігінде Макинтош баспасөз мәслихатын өткізіп, үш тілшіге Рим зообағында орналасқан жаратылысты көрсетуге рұқсат берді. Кальдер оның зерттеу үшін үздіксіз электр тоғымен ұйытылып отырғанын түсіндірді. Мариза көмектесіп жатқанда Кальдерге қызығушылық танытты. Кенет электр жабдықтары істен шығып, жаратылыс оянды. Енді алып болған жаратылыс зообақтағы филмен шайқасып, қорқып қалған көрермендерді қашып кетуге мәжбүр етті. Екі жануар Рим көшелерінде көліктерді қиратып, ғимараттарға зақым келтірді. Жаратылыс филді жарақаттап, шабуылын жалғастырды. Кальдер машинасымен жаратылысқа соқтығысып, оны Тибр өзеніне дейін қуып жетті, онда ол суға батып кетті. Әскерлер өзенге гранаталар лақтырды, жаратылыс су бетіне шығып, Сант-Анжело көпірін қиратты. Ол Сатурн ғибадатханасының бір бөлігін бұзып, бірнеше сарбазды өлтіріп, Колизейге бет алды. Жаратылыс қираған жерге енгенде, Кальдер оны базалық гранатамен қаруланған сарбаздар тобымен қуды, оны құрылыстың жоғарғы жағына жетелеп әкелді. Кальдер тікелей базалық гранатамен соқты. Танктен жасалған тікелей атыс жаратылыстың ұстанып тұрған жерін жойды, ол құлап қайтыс болды. Мариза жеңілдеп Кальдердің құшағына құлады.

Актерлік құрам

Сонымен қатар, фильмнің "Техникалық арнайы эффекттері" (тоқтату анимациясы) үшін автор ретінде көрсетілген Рей Гаррихаузен зообақтағы пілге жержаңғақ лақтыратын адам рөлінде, тізімде көрсетілмеген эпизодтық түрінде пайда болады.

Өндіріс

Фильм Рей Гаррихаузеннің "Жоңғар Имир" деп аталған идеясына негізделген. "20 миллион миль Жерге" фильмінің түсірілімі 1956 жылдың қыркүйегінде Италияның Рим қаласында басталды, онда басты рөлдерде тек Уильям Хоппер жұмыс істеді, және сол жылдың 30 қазанынан 9 қарашасына дейін АҚШ-қа көшірілді. Гаррихаузен сол жерде демалуды қалағандықтан, Рим түсірілім орны ретінде таңдалды. Екі нұсқаның арасында шағын айырмашылықтар бар. Мысалы, қара-ақ нұсқа "Сицилиядағы балықшылар ауылынан" (құрылысқан Гера) басталады, Италияның Сперлонга қаласынан емес. Бұл Гаррихаузен, Шнеер және Натан Юран арасындағы үш бірлескен жұмыстың алғашқысы болды. Юран американдық түсірілімдерді ғана режиссерлік етті, ал Шнеер мен Гаррихаузен итальяндық түсірілімдерді режиссерлік етті.

Қабылдау

20 миллион миль Жерге фильмі Rotten Tomatoes сайтында, он шолуға негізделген 80% оң пікірге ие. PopMatters-тен Марко Ланзагорта фильмге 10 жұлдыздың 9-ын беріп, оны "қазіргі киноға қызығушылар міндетті түрде көруі керек" деп атады. Time Out жазды: "Сценарийдың әлсіздігі немесе актерлердің ойынсыздығы туралы уайымдамаңыз, жай ғана отырып, осы желе тәрізді нәрсенің қимылын тамашалаңыз"; ал Radio Times оны "анимация шебері Рей Гаррихаузеннің ең жақсы фантастикалық фильмдерінің бірі, тіпті оның өзінің сүйікті туындысы" деп сипаттады. Жылан құйрықты алып имир де Гаррихаузеннің ең керемет туындыларының бірі болып табылады: оның айқын мінезі бар және оның қыңыр халге түскенін көріп, оған қызығасыз. Имирдің пілмен шайқасы және римдік орындар, әсіресе Колозейдегі соңғы шайқас, осы шағын классикаға ерекше сән береді.

Мұра

"20 миллион миль көп" (2008) комикс мини-сериясы, TidalWave Productions компаниясының Ray Harryhausen Signature Series сериясы аясында шығарылып, фильмдегі оқиғалардан 50 жыл өткен соң оқиғаны жалғастырды. Фильмнің 50 жылдық мерейтойына арналған DVD нұсқасында бірінші санының үзіндісі қоса тыныс жасады.