Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Беларусь саяси партиясы: ұлттық = Беларусь Тәуелсіздік блогы Біріккен Беларусь демократиялық күштері. халықаралық = Халықаралық Демократиялық Одақ. еуропалық = Еуропалық консерваторлар және реформаторлар партиясы (жаһандық серіктес). еуропарл = орын1 атауы = Өкілдер палатасы: орын1 = орын2 атауы = Республика кеңесі: орын2 = түстер = Қызыл-ақ. түс коды = веб-сайт = ұран = "Беларусь жасасын!". "БФФ" партиясының атауы "Беларусь халық фронты" деген бұрынғы атының аудармасынан шыққан, партия ресми атауын "БФФ партиясы" деп өзгертуге мәжбүр болды.
Belarusian political party
| national = Belarusian Independence BlocUnited Democratic Forces of Belarus
| international = International Democrat Union
| european = European Conservatives and Reformists Party (Global partner)
| europarl =
| seats1 title = House of Representatives:
| seats1 =
| seats2 title = Council of the Republic:
| seats2 =
| colours = Red White
| colorcode =
| website =
| slogan = "Long Live Belarus!" | flag =
| country = Belarus
The BPF Partyefn|"BPF" is derived from a translation of its former name, namely the "Belarusian Popular Front", the party had to change its official name to "BPF Party".
Ерте тарих
Беларусь халық фронты 1988 жылы Эстония халық фронты, Латвия халық фронты және Литваның демократиялық Sąjūdis қозғалысының үлгісімен, саяси партия және мәдени қозғалыс ретінде құрылды. Барлық беларусь азаматы және кез келген демократиялық ұйым мүшелікке қабылдануы мүмкін еді. Оның мақсаты – ұлттық жаңару және Кеңес Одағының тарағаннан кейін қайта құру арқылы демократия мен тәуелсіздік. Фронттың басты идеясы – беларусь тілін жаңартуды қоса, ұлттық идеяны қайта жандандыру болды. Бастапқыда, оның бағыты Батысқа қарай болды және Ресейге күдікпен қарады. Бір кезде Украина, Польша, Беларусь және Литваны біріктіретін Балтық теңізінен Қара теңізге дейінгі одақ идеясын таратып, оны Жозеф Пилсудскийдің Intermarium идеясына ұқсастырды. Партия Беларусьте орыс тілін ресми тіл статусынан алып тастауды жақтады. 1995 жылғы Беларусь референдумында, Лукашенко билікке келген кезде, орыс тілі ресми тіл мәртебесін алды, дауыс беруге келгендердің 83,3% орыс тілін мемлекеттік тіл етіп жариялауды қолдады. Фронттың маңызды жетістіктерінің бірі – Минск маңындағы Курапаты жерлеу орнын анықтау болды. Фронт, НКВД сол жерде соттан тыс өлім жазаларын орындағанын мәлімдеді. Бастапқыда Фронт көптеген қоғамдық акциялары арқасында көзге түсті, олардың көпшілігі полиция және КГБ-мен қақтығыстармен аяқталды. Беларусь Жоғарғы Кеңесін (уақытша Беларусь парламенті) тарихи беларусь символдары – ақ-қызыл-ақ ту және Пагоня гербін қайта орнатуға BPF парламентарийлері көндірді. Кеңес кезінде Беларусьте ақ-қызыл-ақ туды көрсеткен адамдар көшеде тұтқындалған. 1994 жылы BPF 100 беларусь зиялысынан тұратын «көлеңкелі» кабинет құрды. Оның алғашқы премьер-министрі Владимир Заблоцкий болды. Бастапқыда 18 комиссиядан тұратын кабинет, үкімет пен экономиканы реформалау идеяларын, заң жобаларын және жоспарларын жариялады. Оның соңғы экономикалық реформа ұсынысы 1999 жылы жарияланды. Александр Лукашенко үкіметіне қарсы тұрып, партия Беларусьтің НАТО мен Еуропалық Одаққа кіруін қолдайды.
The Belarusian Popular Front was established in 1988 as both a political party and a cultural movement, following the examples of the Popular Front of Estonia, Popular Front of Latvia and the Lithuanian pro democracy movement Sąjūdis. Membership was declared open to all Belarusian citizens as well as any democratic organization. Its alleged goals are democracy and independence through national rebirth and rebuilding after the dissolution of the Soviet Union. The main idea of the Front was the revival of the national idea, including a revival of the Belarusian language. Initially, its orientation was pro Western with a great deal of scepticism towards Russia. At one point they propagated the idea of a union from the Baltic Sea to the Black Sea that would involve Ukraine, Poland, Belarus and Lithuania, similar to Józef Piłsudski's Intermarium. The party was in favour of removing Russian as an official language in Belarus. Russian became an official language following the 1995 Belarusian referendum, at the beginning of Lukashenko's rule, when a proposal for making Russian a state language received 83.3% support from the turnout. Among the significant achievements of the Front was the uncovering of the burial site of Kurapaty near Minsk. The Front claims that the NKVD performed extrajudicial killings there. Initially, the Front had significant visibility because of its numerous public actions that almost always ended in clashes with police and KGB. It was BPF parliamentarians who convinced the Supreme Council of Belarus (the interim Belarusian parliament) to restore the historical Belarusian symbols: the white red white flag and the Pahonia coat of arms. During Soviet times people faced arrest in the streets for displaying white red white symbols in Belarus. In 1994 the BPF formed a so called "shadow" cabinet consisting of 100 BPF intellectuals. Its first Prime Minister was Vladimir Zablotsky. It originally contained 18 commissions that published ideas and proposed laws and plans for restructuring the government and economy. Its last economic reform proposal was published in 1999. In opposition to Alexander Lukashenko's government, the party supports Belarus' entry into NATO and the European Union.
1999 жылғы бөліну
1990 жылдардың аяғында Халық фронты екі партияға жарылды, екеуі де бастапқы БХФ-тің (BPF) заңды жалғасы екенін мәлімдеді. Партияның консервативті қанаты Зианон Пазняк жетекшілігімен Консервативті христиан партиясы – БХФ (BPF) аталды, ал орташа көпшілік бүгінгі БХФ (BPF) партиясы болып қайта құрылды.
In the late 1990s, the Popular Front split into two parties, both of which claim to be the legitimate continuation of the original BPF. The party's conservative wing under Zianon Pazniak became the Conservative Christian Party – BPF while the moderate majority became today's BPF Party.
Қазіргі заман тарихы, сайлауға қатысу
2004 жылғы заңнамалық сайлауда партия «5 плюс» (Narodnaja Kaalicyja Piaciorka Plus) Халық коалициясының құрамына кірді, бірақ ешқандай мандатқа ие бола алмады. Бұл сайлау (ЕҚЫҰ/АӨКҚБ сайлауды бақылау миссиясының бағасынша) ЕҚЫҰ міндеттемелерінен айтарлықтай кем түсті. Өркенді принциптер мен конституциялық түрде кепілденген сөз бостандығы, бірлесу және жиналу құқықтары ауыр түрде бұзылды, бұл беларусь билігінің теңдік қағидалары негізінде саяси бәсекелестікке құрмет көрсетуге дайындығына күмән тудырды. Миссияның мәлімдемесіне сәйкес, азаматтардың кемсітусіз саяси лауазымдарға үміткер болуға, үміткерлердің өз көзқарастарын кедергісіз ұсынуға және сайлаушылардың олар туралы ақпарат алып, еркін талқылауға құқығы бар, демократиялық процестің мұндай қағидалары көбінесе ескерілмеді. 2005 жылдың қазан айында БПФ және «Жасылдар» (Беларусь жасыл партиясы) ұсынған кандидат Аляксандр Мілінкевіч 2006 жылғы президенттік сайлауға біртұтас демократиялық үміткер болып сайланды. 2010 жылғы президенттік сайлауда БПФ партиясы президенттікке өзінің үміткерін, сол кезде БПФ партиясы төрағасының орынбасары болған Рыгор Кастусьюды ұсынды. Ресми нәтижелерге сәйкес, ол дауыстардың 1,97%-ын алды. 2011 жылы ішкі конфликтінің нәтижесінде 90-нан астам мүше БПФ партиясынан шықты, олардың ішінде Беларуссия Халық фронтының алғашқы қатарынан бірнеше көрнекті ветерандар болды, мысалы, Лявон Баршчеўскі, Юры Чадыка, Вінцук Вячорка. Бұл жағдай кейде Беларуссия Халық фронтының «екінші жарылысы» деп сипатталды. 2017 жылдың қыркүйегінде өткен съезде партияның жаңа басшысы Рыгор Кастусьоу сайланды. Съезд сондай-ақ келесі сайлауда Аляксей Янукевіч пен беларусь-американдық адвокат Юрась Зіанковічті президенттік лауазымға ұсыну туралы шешім қабылдады. Бір ғана үміткерді анықтау бойынша соңғы шешім болашақта қабылданатын болады. 2021 жылдың 12 сәуірінде Кастусьюдың 2020 жылғы Беларусь президенттік сайлауының нәтижелерінен кейін наразылық акцияларына қатысқандарға қарсы күрес аясында Беларусь МҚК-сы тарапынан ұсталғаны хабарланды. Ресми мәліметтер бойынша, Кастусью мен БПФ мүшелері заңсыз төңкеріс ұйымдастыруға тырысқандары үшін айыпталды (оның барысында президент Александр Лукашенконы өлтіру жоспарланған); Ресейдің ФСБ және МҚК олардың ұсталуы төңкерістің алдын алғанын мәлімдеді. 2022 жылдың 5 қыркүйегінде Минск облыстық соты Кастусьюды 10 жылға бас бостандығынан айырды. 2023 жылдың 14 тамызында Беларусь Жоғарғы Соты БПФ партиясын тыйым салды.
At the 2004 legislative election the party was part of the People's Coalition 5 Plus (Narodnaja Kaalicyja Piaciorka Plus), which did not secure any seats. These elections fell (according to the OSCE/ODIHR Election Observation Mission) significantly short of OSCE commitments. Universal principles and constitutionally guaranteed rights of expression, association and assembly were seriously violated, calling into question the Belarusian authorities’ willingness to respect the concept of political competition on a basis of equal treatment. According to this mission, the principles of an inclusive democratic process, whereby citizens have the right to seek political office without discrimination, candidates to present their views without obstruction, and voters to learn about them and discuss them freely, were largely ignored. In October 2005 Alaksandar Milinkievič, a candidate proposed by the BPF and Zialonyja (Belarusian Green Party) was elected the common democratic candidate for the 2006 Presidential election. During the 2010 presidential election the BPF Party nominated its own candidate for the presidency, Ryhor Kastusiou, who was then the Deputy Chairman of the BPF Party. According to the official results, he gained 1.97% of the votes. In 2011, following an internal conflict, more than 90 further members left BPF Party, including several prominent veterans of the original Belarusian Popular Front, such as Lyavon Barshchewski, Jury Chadyka, Vincuk Viačorka. This was sometimes described as a "second split" of the Belarusian Popular Front. In the Congress in September 2017, the new party leader Ryhor Kastusioŭ has been elected. The Congress decided also to nominate Alaksiej Janukievič and Belarusian American attorney Juraś Ziankovič [be] to the presidential office in the next elections. The final decision about the only candidate has to be made in the future. On 12 April 2021, Kastusiou was reported to have been arrested by the Belarusian KGB as part of its crackdown on protestors following the results of the 2020 Belarusian presidential election. Officially Kastusiou and BPF members were accused of trying to organise an illegal coup (in which president Alexander Lukashenko was to be assassinated); the Russian FSB together with the KGB have claimed their arrests did prevent the coup to happen. On 5 September 2022, Kastusiou was sentenced to 10 years in jail by the Minsk Regional Court. On 14 August 2023 the BPF Party was banned by the Supreme Court of Belarus.
Партия 2007 жылы Халықаралық демократиялық одақтың серіктес мүшесі атанды. 2017 жылға дейін Еуропа халықтық партиясының бақылаушы мүшесі болды. 2017 жылдың 7 сәуірінен бастап партия Еуропадағы консерваторлар мен реформаторлар альянсының мүшесі болып табылады. Оның жастар ұйымы, BPF Youth, Еуропалық жас консерваторлардың мүшесі.
The party became an associate member of the International Democrat Union in 2007. It was an observer member of the European People's Party until 2017. Since 7 April 2017 the party is a member of the Alliance of Conservatives and Reformists in Europe. Its youth wing, BPF Youth, is a member of the European Young Conservatives.