Кіріспе
Гейзерлер Йеллоустоун ұлттық паркі, Вайоминг Касл гейзері - Йеллоустоун ұлттық паркі жоғарғы гейзерлер алабындағы конус гейзері. Ол оның конусын құрайтын әсіресе үлкен гейзерит синтерлік кен орындарымен ерекшеленеді. Бұл кен орындары көрінісі жағынан қамалға ұқсайды. 1870 жылы гейзерге осы атау берілген кезде құрылыстың жоғарғы жиектері замоктың қазіргі заманғы тұжырымдамасымен байланысты типтік профильге ұқсады, ол үлкен күзету, бірнеше мұнаралар, әсіресе мұнараларға ұқсайтын жоғарғы жиектер бойындағы кренеллеция. Төмендегі суретте көрсетілгендей, конус сол кезде ерекше көрініске ие болды. Уақыт өте келе конустың пішіні бірінен соң бірі атқан атылуларда жиналған минералдардың қабаттарынан өзгереді.
Castle Geyser is a cone geyser in the Upper Geyser Basin of Yellowstone National Park. It is noted for the particularly large geyserite sinter deposits, which form its cone. These deposits have been likened in appearance to a castle. When the geyser was given this name in 1870, the top edges of the structure resembled the typical profile associated with the modern concept of a castle, having the appearance of a large keep, multiple turrets, and especially because of the crenellation along the top edges of what resembled its towers. As the drawing below shows the cone had distinctive appearance at the time. Over time the cone's shape changes because of the layers of mineral deposited in successive eruptions.
Тарих
1870 жылы 18 қыркүйекте Уошберн, Лэнгфорд және Доан экспедициясы Жоғарғы Гейзер алабына енді. Экспедиция мүшелері алапта байқаған жеті гейзерге ат қойды. Осы гейзердің сыртқы түрі лейтенант Густавус Чейни Доанды оны «Касл» гейзері деп атауға итермеледі. Натаниел П. Лэнгфорд 1871 жылғы «Скрибнер» журналында былай деп баяндады: «Қала» қапталған төбеде орналасқан, мұнаралы кратері арқылы үлкен көлемдегі су екі-үш сағат сайын 15 метрге дейін биіктікке шашырайды, су шығаратын тесігінің диаметрі шамамен 50 футты құрайды. Оны қоршаған кремнийлі шөгіндінің архитектуралық ерекшеліктері, ол өте массивті және тығыз, бұрын су ағыны қазіргіден әлдеқайда күшті болғанын көрсетеді, осыған байланысты оған осы ат берілді. Жанындағы жерден үнемі қайнап тұрған су ағып тұрады, ал гейзер жұмыс істеген кезде осы жердегі су қатты қайнап, көпіршіктейді.
"The Castle," situated on the summit of an incrusted mound, has a turreted crater through which a large volume of water is expelled at intervals of two or three hours to the height of 50 feet (15 m), from a discharging orifice about in diameter. The architectural features of the silicious sinter surrounding it, which is very massive and compact, indicating that at some former period the flow of water must have been much greater than at present, suggested its name. A vent near it is constantly discharging a large stream of boiling water, and when the geyser is in action the water in this vent boils and bubbles with great fierceness.
Жарылыс
Қамал гейзерінің атылу циклі 10-12 сағатқа созылады. Гейзерден шамамен 20 минут бойы 27,43 метр биіктікке жететін тік бағанада ыстық су атылады, содан кейін 30-40 минутқа созылатын шулы бу фазасына өтеді. Қамал гейзерінің синтезделген конусы көміртек-14 әдісімен 1022 жылға дейін дауланған. Бұл көрсеткіш, бастапқыда болжаған 5000-15000 жылға қарағанда әлдеқайда жас. Конусқа жасалған 3D лазерлік сканерлеу, бұл гейзердің қазіргі түріне жету үшін төрт-бес бөлек кезеңнен өткенін көрсетті. 2002 жылдың қараша айында Аляскадағы Денели ұлттық паркі мен қорығында болған Денели жер сілкінісі Қамал гейзерінің, сондай-ақ Йеллоустондағы басқа гейзерлердің атылу жиілігін азайтты. Бірақ, содан бері әсер еткен гейзерлер бұрынғы атылу үлгісіне оралды.