Кіріспе

Пештен түтінді тазартатын үй техникасының түрі. Аспаптың капоты, тартқыш капот, капот желдеткіші, сорушы капот немесе пеш капоты – бұл ас үйдегі пештің немесе плитаның үстіне ілінетін, механикалық желдеткіші бар құрылғы. Ол ауадан майды, жану өнімдерін, түтінді, булануды, ыстықты және буды сыртқа шығару және сүзгілеу арқылы тазартады. Кәсіби асханаларда мұндай капоттар көбінесе өрт сөндіру құралдарымен бірге қолданылады, соның арқасында майдан тұтанған түтін дұрыс шығарылып, өрт жылдам сөндіріледі. Кәсіби желдеткіш капоттары сыртқы ауаны тартатын, оны пісіру кезінде пайда болатын түтінмен араластыратын және содан кейін капот арқылы шығаратын таза ауа желдеткішімен біріктірілуі мүмкін. Көптеген капоттарда майды (май ұстағышы) және басқа да бөлшектерді тазартатын сүзгі жүйесі орнатылған. Көптеген желдеткіштер ауаны сыртқа шығарса да, кейбіреулері ауаны ас үйге қайтарады. Ауаны қайта айналдыратын жүйеде майдан басқа жағымсыз иістерді жою үшін қосымша сүзгілер қолданылуы мүмкін. Бұл құрылғы Ұлыбританияда "экстракторлы капот", АҚШ-та "пеш капоты", ал Австралияда "пештің капоты" деп аталады. Оны сондай-ақ пештің капоты, капот желдеткіші, плита капоты, желдеткіш капот немесе вентиляциялық капот деп те атайды. Басқа да атаулары бар: пісіру капоты, тартқыш желдеткіш, түтін тартқыш және электр капоты.

Сипаттама

Экстрактордың капоты үш негізгі компоненттен тұрады: көтеріліп жатқан газдарды ұстауға арналған юбка немесе жинақтау панелі (кейде "газ ағыны" деп те аталады), май сүзгісі және желдетуге арналған желдеткіш. Экстрактор капоттары арналы (немесе желдетілетін) немесе арнасыз (немесе қайта айналымды) болуы мүмкін. Арналы капоттар газдарды сыртқа шығарады, ал арнасыз капоттар ауаны сүзгілейді, көбінесе белсендірілген көмірді пайдаланып, иіс пен түтін бөлшектерін ауадан жойып, содан кейін тазартылған ауаны ас үйге қайтарады. Арналы жүйе ауадағы барлық түрлі ластануды жояды, ал арнасыз жүйе жылу мен ылғалды қайта айналдырады. Сонымен қатар, арналы қолдану сүзгілерді үнемі ауыстыру қажеттілігін жояды және олардың салдарынан туындайтын ауа ағынының шектелуінен (және қуаттың төмендеуінен) сақтайды. Дегенмен, арналы қолдану орынның жетіспеуі, арналы жүйені орнату мүмкін болмауы, ауа алмасу қажеттілігі немесе ауаны жылыту немесе салқындатуға байланысты қосымша шығындар туындауы себепті тиімсіз болуы мүмкін. Қоқыс шығару капоттарының көпшілігінде пісіру бетін жарықтандыру үшін кіріктірілген жарықтандыру қарастырылған. Экстрактор капоттарын басқару жүйесі әдетте электронды болады, бірақ кейбір бюджеттік модельдер электромеханикалық басқаруды қолданады. Электрондық басқаруы бар экстрактор капоттары қашықтан басқару, моторлы биіктік реттеу, температура сенсоры, қызып кетуден қорғау, күшейту режимі, кешіктірілген өшіру, сүзгіні тазалау еске салғышы, белсенді шуды жою, температура дисплейі, пайдаланушы алдын ала баптаулары (жад) және тағы да басқа мүмкіндіктерді ұсынады. Экстрактор капоттарын жасау үшін әртүрлі материалдар қолданылуы мүмкін, мысалы: тот баспайтын болат, мыс, қола, никель күміс, мырыш, қатайтылған шыны, ағаш, алюминий, латунь, жылуға төзімді пластик және т.б. NFPA 96 «Коммерциялық пісірудегі желдетуді бақылау және өрттен қорғау стандарты» торлы сүзгілерді пайдалануға тыйым салады. Онда «тізімге енгізілген» май сүзгілері UL 1046 стандартына сәйкес сынақтан өтуі керек делінеді.

Түрлері

Ас үйдің капоттары негізінен, түтікшелі және түтікшесіз капоттарға жіктеледі. Бұл жіктеу капоттардың сорылатын ауаны қалай өңдейтініне қарай жасалады.

Аш-аяқ түтікшелері бар ас үй капоттары

Түтіктік асүй капоттары – ең көп таралған және негізгі асүй капотының түрі. Аты айтқандай, түтіктік асүй капотында асүй пешінен шығатын түтінді өңдеуге және сыртқа шығаруға арналған түтік болады. Үлкен өлшемді түтіктік капоттар тек үйлерде ғана емес, сонымен қатар коммерциялық мейрамханаларда және жалпыға ортақ асханаларда да кеңінен қолданылады.

Құбырсыз ас үйдің капоттары

Құбырсыз асүй капоттарында ауаны тазалауға арналған құбыр болмайды. Олар күшті ауа сүзгілерін пайдаланып, ауаны қайтадан бөлмеге шығарады. Мұндай капоттар көбінесе үйлерде қолданылады.

Сүзгілер

Сүзгілер ауадан шығатын ауадан көптеген иістер мен бөлшектерді, соның ішінде майды да алып тастайды. Сүзгілердің үш негізгі түрі бар:

Торлы немесе кассеталық сүзгілер бір-бірінің үстіне орналастырылған алюминий торлы жолақтардан жасалады. Олар құбырлы және құбырсыз қымызды түтіндерден май мен майды ұстап алып тастауда өте тиімді. Оларды үнемі тазалау қажет. Баффелді сүзгілер болаттан/алюминийден жасалған, иісті панельдері бар. Иісті панельдер май, май және басқа да бөлшектерді ұстайды. Олар берік және тазалау оңай, сондай-ақ құбырлы және құбырсыз қымызды түтіндерде қолданылады. Оларды үнемі тазалау қажет. Көмір сүзгілері ұсақ ұнтақталған белсендірілген көмірден жасалады. Олар негізінен құбырсыз қолданулар үшін қолданылады. Оларды тазалауға болмайды, бірақ оларды үнемі ауыстыру керек.

Капоттың үсті

Көбірек шығыршықтарды орнату арқылы, өрт сөндіру жүйесімен қорғалған капот аймағындағы пісіру кезінде пайда болатын өрттің таралуын шектеуге болады.

Ағымы

Капталғы ауа ағыны секундына литр (л/с), секундына текше метр (м3/с) немесе минутына текше фут (cfm) өлшемдерінде есептеледі.