Кіріспе

Математикалық есеп

Квадратты квадраттау – басқа интегралды квадраттарды ғана пайдаланып интегралды квадратты мозаикамен жабу мәселесі. (Интегралды квадрат – қабырғаларының ұзындығы бүтін сан болатын квадрат.) Бұл атау шеңберді квадраттаумен әдемі салыстыру арқылы туындаған. Қосымша шарттар қойылмаса, квадратты квадраттау оңай шаруа. Ең көп зерттелген шектеу – квадраттың толық болуы, яғни кіші квадраттардың өлшемдерінің барлығы әртүрлі болуы. Байланысты мәселе – жазықтықты квадраттау, оны тіпті әрбір табиғи сан мозаикадағы квадраттың мөлшері ретінде бір рет ғана пайда болатындай етіп жасауға болады. Квадратталған квадраттың реті – оны құрайтын квадраттардың саны.

Кемел квадраттар

"Толық" квадрат – кішірек квадраттардың әрқайсысының өлшемдері әртүрлі болатын квадрат. Оны алғаш рет Р. Л. Брукс, К. А. Б. Смит, А. Х. Стоун және В. Т. Тутте (ұжымдық "Бланш Декарт" псевдонимімен жазған) Кембридж университетінде 1936-1938 жылдар аралығында зерттеген. Олар квадратты мозаиканы эквивалентті электрлік схемаға айналдырды – оны "Смит диаграммасы" деп атады – квадраттарды жоғарғы және төменгі жиектерінен көршілеріне қосылған резисторлар ретінде қарастырып, содан кейін Кирхгоффтың схемалық заңдарын және схеманы ыдырату әдістерін осы схемаға қолданды. Олар тапқан алғашқы толық квадраттар 69-ретті болды. 1939 жылы Роланд Спраг 4205 қабырғасы және 55-ретті құрама толық квадратты тапты. Мартин Гарднер 1958 жылғы қарашадағы "Математикалық ойындар" бағанында В. Т. Тутте жазған квадратты квадраттаудың ерте тарихы туралы кең мақала жариялады.

Қарапайым квадрат квадраттар

"Жай" квадрат – бұл квадраттардың бірінен артық жиынтығы тіктөртбұрыш немесе квадрат құрамайтын, әйтпесе ол "құрама" болып табылады. 1978 жылы де компьютерлік іздеу арқылы 112 қабырғалы ең аз сандағы квадраттардан тұратын жай толық квадратты тапты. Оның мозаикасы 21 квадратты пайдаланады және ең кішкентай екені дәлелденді. Бұл квадрат Троица математикалық қоғамының логотипі болып табылады. Ол сондай-ақ комбинаторлық теория журналының мұқабасында да пайда болды. Дүйвестийн сонымен қатар екі жай 110 қабырғалы толық квадратты тапты, бірақ олардың әрқайсысы 22 квадраттан тұрады. Теофилус Хардинг Уиллкокс, математикаға құмар әуесқой және шахмат композиторы, тағы біреуін тапты. 1999 жылы И. Гамбини осы үш квадраттың қабырға ұзындығы бойынша ең кішкентай толық квадраттар екенін дәлелдеді. Ең аз квадраттан тұратын құрама толық квадратты 1946 жылы Т. Х. Уиллкокс ашқан, ол 24 квадраттан тұрады; алайда, 1982 жылға дейін Дүйвестийн, Паскуале Джозеф Федерико және П. Лиув математикалық тұрғыдан ең төменгі деңгейдегі мысал екенін дәлелдеген жоқ.

Миссис Перкинстің жамылғысы

Барлық квадраттардың әртүрлі өлшемде болу талабы алынғанда, кіші квадраттардың қабырға ұзындықтары 1-ден үлкен ортақ бөлгішке ие болмайтын квадрат "Мисс Перкинс төсеніші" деп аталады. Яғни, кіші қабырғалардың ең үлкен ортақ бөлгіші 1 болуы керек. Мисс Перкинс төсеніші мәселесі берілген квадрат үшін ең аз бөліктен тұратын Мисс Перкинс төсенішін табуды сұрайды. Қажетті бөліктердің саны кем дегенде , ал ең көп дегенде. Компьютерлік іздеулер кіші мәндер үшін (18 бөлікке дейін қажет болатындықтан жеткілікті кіші) нақты шешімдер тапты. мәні үшін қажетті бөліктер саны:

Ұшақты квадраттау

1975 жылы Соломон Голомб бүкіл жазықтықты әрбір бүтін санның қабырға ұзындығы бар квадраттармен қаптауға бола ма деген сұрақ қойды, оны ол әртүрлі квадраттармен қаптау болжамы деп атады. Бұл мәселені кейін Мартин Гарднер Scientific American журналындағы бағанында жариялады және бірнеше кітапта пайда болды, бірақ ол 30 жылдан астам уақыт бойы шешілмей келді. 1987 жылы жарық көрген «Қаптаулар мен үлгілер» кітабында Бранко Грунбаум мен Г.С. Шепард сол кездегі барлық белгілі жазықтықтың толық интегралды қаптауларында квадраттардың мөлшері экспоненциалды түрде өсетінін мәлімдеді. Мысалы, жазықтықты әртүрлі интегралды квадраттармен, бірақ кез келген бүтін сан үшін емес, қаптауға болады, кез келген толық квадратты рекурсивті түрде алып, оны кеңейту арқылы, бұрынғы ең кішкентай плитканың бастапқы квадраттың мөлшеріне ие болуы мүмкін, содан кейін бұл плитканы бастапқы квадраттың көшірмесімен ауыстыруға болады. 2008 жылы Джеймс Хенле мен Фредерик Хенле бұл, шындығында, орындалатынын дәлелдеді. Олардың дәлелі конструктивті және екі тікбұрышты, қатар тұрған және көлденеңінен бір-бірімен сәйкес келетін, әртүрлі мөлшердегі квадраттардан құралған L пішіндес аймақты «көбейте» отырып, үлкен тікбұрышты аймақтың толық қаптауын жасап, содан кейін әлі қолданылмаған ең кішкентай мөлшердегі квадратты қосып, басқа, үлкен L пішіндес аймақ алу арқылы жүзеге асырылады. Көбейту процедурасы кезінде қосылған квадраттардың мөлшері құрылыста әлі пайда болмаған, ал процедура нәтижесінде тікбұрышты аймақтар барлық төрт бағытта кеңейеді, бұл бүкіл жазықтықтың қаптауын қамтамасыз етеді.

Күштілік

Кубты кубтау – бұл үш өлшемде квадратты квадраттаудың аналогы: яғни, C кубі берілген болса, оны шекті сандағы кіші кубтарға бөлу мәселесі, екі бірдей куб болмауы керек. Квадратты квадраттаудан айырмашылығы, бұл қиын, бірақ шешілетін мәселе, толық кубталған куб жоқ және, жалпы алғанда, тікбұрышты кубоидты C-ді шекті сандағы тең емес кубтарға бөлу мүмкін емес. Мұны дәлелдеу үшін келесі тұжырыммен бастаймыз: тіктөртбұрышты квадраттарға толық бөлшектеу үшін, осы бөлшектемедегі ең кіші квадрат тіктөртбұрыштың қабырғасында жатпайды. Шындығында, әр бұрыштық квадратта кішірек іргелес қабырғалық квадрат болады, ал ең кіші қабырғалық квадрат қабырғада емес, кішірек квадраттарға іргелес жатады. Енді тікбұрышты кубоидты кубтарға толық бөлдік деп есептейік. C-нің бір жағын көлденең негіз деп есептейік. Негіз кубтардың үстіне орналасуы арқылы толық тіктөртбұрышты R-ге бөлінеді. R-дегі ең кіші s1 квадратын үлкен, демек, жоғарырақ кубтар қоршап тұрады. Сондықтан s1 квадратының үстіңгі жағы оған тірелген кубтар арқылы толық квадратқа бөлінеді. s2 осы бөліністің ең кіші квадраты болсын. Жоғарыда айтылған тұжырым бойынша, бұл барлық 4 жағынан s2-ден үлкен және демек, жоғарырақ квадраттармен қоршалған. s1, s2 квадраттарының тізбегі шексіз, ал сәйкес келетін кубтардың саны да шексіз. Бұл біздің бастапқы болжамымызға қайшы келеді. Егер 4 өлшемді гиперкубты толық гиперкубтауға болатын болса, онда оның "жақтары" толық кубталған кубтар болар еді; бұл мүмкін емес. Сол сияқты, жоғары өлшемді барлық кубтар үшін де шешім жоқ.