Кіріспе

Британдық армия офицері, Фрэнсис Уоллес Гренфелл, 1-ші барон Гренфелл (29 сәуір 1841 – 27 қаңтар 1925) – британдық армия офицері. Оңтүстік Африкадағы Бас қолбасшының көмекшісі қызметін атқарғаннан кейін, ол 9-шы Ксоса соғысы, Англо-зулу соғысы және Англо-египет соғысында қатысты. Кейіннен ол Египет армиясының Сирдары (Бас қолбасшысы) болып тағайындалды және 1888 жылғы желтоқсанда Суакин шайқасы мен 1889 жылғы тамызда Тоски шайқасында Махди соғысы кезінде әскерге басшылық етті. Одан кейін ол Мальта губернаторы, ал 1908 жылы зейнетке шыққанға дейін Ирландияның Бас қолбасшысы болды.

Ерте өмір және мансап

Мастег Хауста, Суонсиде 1841 жылдың 29 сәуірінде туған, Паско Сент-Легер Гренфелл мен Кэтрин Энн Гренфеллдің (туған аты Дю Пре) төртінші ұлы және Паско Гренфеллдің немересі Фрэнсис Уоллес Гренфелл Дорсеттегі Милтон Аббас мектебінде оқыған, бірақ оқуын ерте тоқтатуды шешті.

Әскери мансап

Гренфелл 1859 жылғы 5 тамызда 60-шы Корольдік атқыштар полкінің 3-ші батальонында энсин (прапорщик) шенін сатып алды. Кейіннен ол 1863 жылғы 21 шілдеде лейтенант, ал 1871 жылғы 28 қазанда капитан (сатып алуға рұқсат етілген соңғы жыл) шеніне көтерілді. 1874 жылы Оңтүстік Африканың Бас қолбасшысы, сэр Артур Куньгеймнің әдемідегі көмекшісі болды. 1878 жылғы 9-шы Ксоса соғысы кезінде 1878 жылғы ақпанда Кинтана шайқасына қатысқаннан кейін, 1878 жылғы 11 қарашада майор шеніне өкілдікпен (brevet) көтерілді. 1879 жылғы шілдеде Улунди шайқасында Англия-Зулу соғысында шайқасты, содан кейін Англияға оралып, 29 қарашада подполковник шеніне өкілдікпен (brevet) көтерілгенге дейін Шорнклиф армия лагерінде бригада командирі болды. 1881 жылғы 1 шілдеде майор шеніне толық көтерілгеннен кейін, 1882 жылғы қыркүйекте Тель-эль-Кебир шайқасында шайқасты. 1885 жылғы желтоқсанда Гиннис шайқасында әскерін басқарғаннан кейін, 1886 жылғы 7 қаңтарда подполковник шеніне толық көтерілді. 1886 жылғы 25 қарашада Бати орденінің Командор-офицері (Knight Commander) аталды. Ол 1888 жылғы желтоқсанда Суакин шайқасында және 1889 жылғы тамызда Тоски шайқасында Махди соғысы кезінде күштерге қолбасшылық етті және 1889 жылғы 3 тамызда майдандағы ерен еңбегі үшін генерал-майор шеніне көтерілді. Египет армиясын табысты жауынгерлік күшке айналдырғаны үшін, ол 1892 жылғы 25 мамырда Египеттен шыққан кезде Әулие Михаил және Әулие Георгий орденінің Ұлы крестінің (GCMG) иегері аталды. Англияға оралған соң, Гренфелл 1892 жылы Соғыс министрлігіндегі Бас адъютанттың орынбасары, ал 1894 жылғы тамызда Соғыс министрлігіндегі Көмекші күштердің Бас инспекторы болды. 1897 жылы Египетке ағылшын әскерлерінің қолбасшысы ретінде оралды (жаңа Сырдардың басшылығымен). 1898 жылғы 1 сәуірде генерал-лейтенант шеніне көтерілді, ал 1898 жылғы 15 қарашада Бати орденінің Ұлы крестінің (Knight Grand Cross) иегері аталды. 1899 жылғы 1 қаңтарда Мальтаның губернаторы болды, генерал шенімен, және 1903 жылдың басына дейін осы лауазымда қызмет етті. 1902 жылғы 26 маусымдағы Коронациялық наградалар тізімінде оның есімі болашақ пэр ретінде тіркелді, және ол 1902 жылғы 15 шілдеде Гламорган графтығындағы Килвидің бароны Гренфелл аталды. Ол 1902 жылғы 22 шілдеде Лордтар палатасында алғаш рет отырған кезде ант берді. Лорд Гренфелл 1903 жылғы 1 сәуірден бастап жаңадан құрылған 4-ші армия корпусына қолбасшылық ету үшін Ұлыбританияға қайтып келді. IV корпус Лондондағы штабы бар Шығыс командалық базасында орналасқан. 1904 жылғы 16 наурызда толық генерал шеніне көтерілгеннен кейін, ол Ирландияның Бас қолбасшысы және 1904 жылғы мамыр айында 3-ші армия корпусының Бас қолбасшысы болды. 1908 жылғы 11 сәуірде зейнетке шыққанда фельдмаршал шеніне көтерілді. 1910 жылғы мамыр айында ол король Эдуард VII-нің жерлеу рәсіміне, ал 1911 жылғы маусым айында король Георг V-нің таққа отырғызу рәсіміне қатысты. Гренфелл 1889 жылдан 1902 жылға дейін 1-ші Суррей (Оңтүстік Лондон) еріктілер полкінің полковнигі, 2-ші Өмір сақшылары полкінің полковнигі, содан кейін 1-ші Өмір сақшылары полкінің полковнигі, сондай-ақ, соңғы кезде Корольдік атқыштар корпусының полковнигі және Корольдің Мальта ополчение полкінің полковнигі болды. Гренфелл 1908-1925 жылдар аралығында Шіркеу жігіттері бригадасының губернаторы және командалық құрамында болды. 1914 жылы ол 16-шы (қызметтік) батальонды, Корольдік атқыштар корпусын (Church Lads' Brigade) қатарына тілгісі келетін CLB мүшелері үшін батальон ретінде құрды. Ол 1902 жылы "Пилгримдер қоғамының" құрылтайшы комитетінің мүшесі болды. Гренфелл 1889 жылы туған қаласы Суонсиден "Бөлістің құрметті азаматы" атағын алды. Ол 1925 жылғы 27 қаңтарда 83 жасында Суррейдегі Уиндлшемде қайтыс болды және Букингемширдегі Биконсфилдтегі Сент-Мэри және Барлық Киелілер шіркеуінің зиратында жерленді.

Мұра

Гренфелл жолы, Солтүстік Кенсингтоннан өтетін, Гренфеллдің құрметіне аталған; кейіннен бұл жол 1974 жылы салынған Гренфелл мұнарасына есімін берді. 2017 жылдың маусым айында Гренфелл мұнарасында өрт шығып, 72 адам қаза болды.

Отбасы

1887 жылы Гренфелл генерал-майор Роберт Блючер Вудтың қызы Эвелин Вудқа үйленді, бірақ олардың балалары болмады. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, 1903 жылы Льюис Маджендидің қызы Маргарет Маджендиге үйленді; олардың екі ұлы мен бір қызы болды. Эдинбург университетінің құрметті докторы (LL. D.), 1902 жылғы 26 шілде. Суонсидің құрметті азаматы, 1889 жыл. 1888 жылғы 17 мамырда Меджиди орденімен (бірінші дәреже) және 1892 жылғы 25 шілдеде Осман орденімен (бірінші дәреже) марапатталды. Сонымен қатар, "Коронация медалі", Германиядан "Қызыл бүркіт" ордені, Ресейден "Александр Невский" ордені, Италиядан "Мәуриц және Лазарь" орденімен де марапатталды.