Кіріспе

Александр Скрябиннің пианино сонатасы №7, Op. 64, "Мессе Бланш" (Ақ месса) деген қосымша атаумен 1911 жылы Александр Скрябин жазған. Скриабиннің мансабының соңғы пианино сонаталарының бірі ретінде, музыка өте хроматикалық және дерлік атональды. Джордж Перлдің айтуынша, "жетінші сонатаның негізінде жатқан негізгі жиынтық" – Скриабин жазған сызықтық ретпен E, F, G, A, B, C, D, ал мистикалық аккорд осы жиынтықтың кварталық жазуынан (D және G болмай) туындауы мүмкін.

Өмірбаян

Ақ масса алдыңғы туындысы, алтыншы сонатамен тығыз байланысты. Екі шығарма да 1911–12 жылдары жазылған және құрылымдық және стильдік тұрғыдан Скриабиннің кез келген екі сонатасынан гөрі көбірек ортақ нәрсеге ие. Скриабин алтыншы сонатадан қорқып, оны зұлым күштердің бұзғандығын ойлаған және тіпті оны көпшік алдында орындаудан бас тартқан. Скриабин жетінші сонатын алтыншы сонаттың қараңғылығына қарсы айдау ретінде жазды, шығарманың аспанға қатысты екенін көрсету үшін оған «Ақ масса» деген атау берді. Ол шығарманың көңіл-күйін шаттыққа толы, қанатты ұшу, құштарлық және күшті күштердің бейнесін тудыратындай етуді көздеген. Сондай-ақ, соңында бес октавалық арпеджиолық аккорд бар, ол қорлаушы жарықтың шақырауын бейнелейді. Музыка сонан кейін сонатаның соңына дейін көтеріле береді, онда ол ыдырайды, бұл «махаббаттан кейін әлсіздік пен болмау» символы болып табылады.

Өнер тарихы

"Ақ мешіт" сонатасы Скрябиннің ең жетілген туындыларының бірі. Владимир Хоровиц және Владимир Софроницкий сияқты көрнекті Скрябин орындаушылары бұл пьесаны орындаған да, жазбаға түсірген де жоқ. Дегенмен, Свиатослав Рихтер мансабында оны бірнеше рет орындады және 1994 жылға дейін гастрольдік сапарларда тағы да ойнады.