Кіріспе
Американдық ән жазушы (1925–2012)
американдық ән жазушы
the American songwriter
Роберт Бернард Шерман (19 желтоқсан 1925 – 6 наурыз 2012) – американдық ән жазушы, ең белгілісі – ағасы Ричард М. Шерманмен бірлескен музыкалық фильмдердегі жұмыстары. Шерман ағайындылары кино тарихындағы кез келген авторлар тобынан гөрі көбірек фильмдерге ән жазған. Олардың кейбір әндері «Мэри Поппинс», «Ең бақытты миллионер», «Тастағы қылыш», «Джунгли кітабы», «Винни-Пухтың көптеген оқиғалары», «Читти-Читти Банг-Банг», «Тақпан және Гүл», «Шарлоттаның торы» сияқты ойынды және анимациялық фильмдерге енгізілген. Олардың ең танымал туындысы – «It's a Small World (After All)» әні, бұл ән тарихтағы ең көп орындалған ән болуы мүмкін.
Ерте өмір
Роберт Бернард Шерман 1925 жылғы 19 желтоқсанда Нью-Йорк қаласында Ресейден келген еврей иммигранттары Роза (Дансис) мен Аль Шерман отбасында дүниеге келді. Ән жазушы Аль Шерман, сол күні "Save Your Sorrow" әні үшін түскен авторлық гонорар чегімен ұлының ауруханадағы босану шығындарын төледі. 1928 жылы туған оның інісі және ән жазудағы серігі Ричард. Шерманның әкесі Тин-Пэн аллеясының белгілі әнші-күйшісі болған. Жастық шағында Шерман скрипка, фортепиано, сурет салу және поэзияда өте жақсы нәтижелер көрсетті. Жеті жыл көшіп-қоныс жасағаннан кейін Шермандар Беверли-Хиллз (Калифорния) қаласына қоныстанды. Шерман Манхэттенде PS 241 және Этикалық мәдениет Филдстон мектебі, ал Калифорнияда Эль Родео мектебі сияқты бастауыш мектептерде оқыды. Беверли-Хиллз орта мектебінде Шерман радио және сахналық бағдарламалар жазып, олар арқылы үлкен даңққа ие болды. 16 жасында Шерман 1941 жылғы 7 желтоқсанда Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін американдық өмірдің қалай өзгергенін көрсететін "Аялдасу және Арнау күні" атты сахналық пьеса жазды. Бұл пьеса соғыс облигацияларына мыңдаған доллар жинады және Соғыс министрлігінен арнайы мақтау алды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1943 жылы Шерман 17 жасында әскерге қатысуға ата-анасынан рұқсат алды. 1945 жылдың 12 сәуірінде Шерманның тізесіне оқ тиді, осы жарақат салдарынан ол өмірінің соңына дейін таяқпен жүруге мәжбүр болды және оған "Күміс Жүрек" медалі табысталды. 1945 жылдың 29 сәуірінде Шерман Дахау концлагеріне кірген алғашқы сарбаздардың қатарында болды. Соғыстағы қызметі үшін Шерман "Жауынгерлік жаяу әскер белгісі", "Еуропа-Африка-Таяу Шығыс кампаниясы" медалі үшін екі "Шайқас жұлдызы", "Америка кампаниясы" медалі, "Екінші дүниежүзілік соғыстағы Жеңіс" медалі, "Жақсы мінез-құлық" медалі және бірнеше армиялық қару-жараққа біліктілік белгілерімен марапатталды.
Білім
Құрама Штаттарға оралғаннан кейін Шерман Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Бард колледжінде оқыды, онда ол ағылшын әдебиеті және сурет салу мамандығын таңдады. Шерман Бард колледжінің кампус газеті "The Bardian" бас редакторы қызметін атқарды. Бардта Шерман өзінің алғашқы екі романын – "Ең жақсы мүлік" және "Музыка, тәттілер мен боялған жұмыртқалар" романдарын аяқтады. Ол 1949 жылы бітірді. 1990 жылдың 12 мамырында Шерман Линкольн колледжінен құрметті доктор дәрежесін алды.
Ән жазушылық мансап
Шерман мен оның інісі Ричард әндер жазуды әкесі Ал Шерманның ұсынысымен бастады, ол Тин-Пэн аллеясының әнші-жазушысы болатын ("Жоқ! Жоқ, жоқ! Мың рет жоқ! ", "Футбол батыры болуың керек"). 1958 жылы Шерман Music World Corporation музыкалық баспасын құрды, ол кейіннен Disney-дің BMI баспа бөлімі Wonderland Music Company-мен жұмыс істеді. Сол жылы Шерман ағайындыларының "Tall Paul" әнін Аннет Фуничелло орындап, алғашқы ондыққа енді. Бұл әннің сәттілігі Уолт Диснейдің назарын аударды, ол Шерман ағайындыларын Уолт Дисней студиясының штаттық әнші-жазушылары ретінде жұмысқа алды. Диснейде жұмыс істеген кезде Шерман ағайындылары 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесі үшін ең танымал әнін – "Бұл кішкентай әлем (әлемнің бәрі)" жазды. 1965 жылы Шерман ағайындылары "Мэри Поппинс" фильмі үшін екі "Оскар" сыйлығын жеңіп алды: "Ең үздік түпнұсқа музыка" және "Ең үздік түпнұсқа ән" ("Chim Chim Cher ee"). "Мэри Поппинс" көрсетілісінен бері Шерман тоғыз рет "Оскарға" ұсынылып, екі "Грэмми" сыйлығын, төрт "Грэмми" сыйлығына ұсынылып, 23 алтын және платиналық альбомдарға ие болды. Роберт пен Ричард Шерман 1966 жылы Диснейдің қайтысына дейін Уолт Дисней үшін жұмыс істеді. Компаниядан кеткеннен кейін ағайындар көптеген фильмдерге, телешоуларға, ойын-сауық парктеріндегі көрмелерге және сахналық мюзиклдерге ән жазушылар ретінде еркін жұмыс істеді. Олардың Диснеймен байланысы жоқ алғашқы жұмысы 1968 жылы Альберт Р. Брокколидің "Чити-Чити-Бэнг-Бэнг" фильмі болды, ол ағайындарға үшінші "Оскар" сыйлығына ұсыныс жасады. 1973 жылы Шерман ағайындылары тарихтағы жалғыз американдықтар болып, "Том Сойер" фильмі үшін Мәскеу кинофестивалінде бірінші жүлдені жеңіп алды, олар оның сценарийін жазған болатын. Шерман ағайындыларының басқа да танымал фильмдері: "Жұңғар кітабы" (1967), "Аристокаттар" (1970), "Ата-ана тұзағы" (1961), "Ата-ана тұзағы" (1998), "Шарлоттаның желісі" (1973), "Винни-Пухтың көптеген оқиғалары" (1977), "Снупи, үйге кел" (1972), "Кешектер мен сыпырғыштар" (1971) және "Кеші Немо: Сламберлендтегі оқиғалар" (1992). 1974 жылы Шерман ағайындыларының "Over Here!" мюзиклі (1974) сол жылы Бродвейдегі ең табысты музыкалық қойылым болды. Шерман ағайындылары "You're Sixteen" сияқты танымал әндер жазды, ол 1960 жылы Джонни Бернеттпен және 14 жылдан кейін Ринго Старрмен Billboard-тың топ-10 тізіміне екі рет енді, сондай-ақ "Pineapple Princess" және "Let's Get Together" әндерін жазды. 2000 жылы Шерман ағайындылары Диснейдің "Тигр фильмі" блокбастері үшін музыка жазды, бұл олардың 28 жылдан астам уақыттан бері Дисней үшін алғашқы ірі фильмі болды. 2002 жылы "Чити-Чити-Бэнг-Бэнг" сахналық мюзиклі Лондон Палладиумында қойылған ең табысты сахналық шоу болды. 2005 жылы ол Бродвейдегі Фоксвудс театрында (бұрынғы Хилтон театры) премьерасы болды. Шерман ағайындылары жаңа сахналық қойылымдар үшін тағы алты ән жазды. 2002 жылы Шерман Беверли-Хиллзден Лондонға көшіп, онда жазу және сурет салумен айналысты. 2003 жылы төрт Шерман ағайындының мюзиклдері BBC хабарлаған британдық сауалнамада "Барлық уақыттағы ең жақсы 10 балалар фильмі" тізіміне енді. "Жұңғар кітабы" (1967) 7-орынды, "Мэри Поппинс" (1964) 8-орынды, "Аристокаттар" (1970) 9-орынды және "Чити-Чити-Бэнг-Бэнг" (1968) 1-орынды иеленді. Дисней мен Камерон Маккинтоштың "Мэри Поппинс: Сахналық мюзикл" қойылымы 2004 жылдың желтоқсан айында Принс Эдвард театрында премьерасы болды, онда Шерман ағайындыларының классикалық әндері орындалды. 2005 жылдың маусым айында Шерман ағасы Ричардпен бірге Әнші-жазушылар даңқы залына енгізілді. Сондай-ақ 2005 жылдың маусым айында Швейцарияның Веве қаласындағы Театр де Веведе Балет Роман Шерманға құрмет көрсетті. 2006 жылы "Мэри Поппинс" Бродвейде ашылып, 2008 жылы Швецияның Гётеборг қаласынан бастау алған әлемдік турнеге шықты. "Чити-Чити-Бэнг-Бэнг" АҚШ-тың 29 қаласын аралап, 2009 жылы аяқталды.
Неке және отбасы
Шерман 1953 жылы Джойс Рут Саснерге үйленді. Тұңғыш баласы Лори (1955 ж.т.), кейін Джеффри (1957 ж.т.), Андреа (1960-2019) және Роберт (1968 ж.т.) дүниеге келді. Олардың бес немересі бар: Джошуа Киршбаум (1990), Алекс Шерман (1991), Амелия және Сара Киршбаум (1993) және Райан Шерман (1995). 2002 жылы Лондонға көшкеннен кейін Шерман ағасы Ричардпен бірге әртүрлі музыкалық пьесалар мен олардың түпнұсқа әңгімесі, әндер жинағы және сценарийін қамтитын анимациялық мюзиклдерде жұмыс істеуді жалғастырды. Ағалар жұмыстарын жеңілдету үшін Лос-Анджелес, Нью-Йорк және Лондон қалалары арасында сапарлады. Шерман 2012 жылдың 6 наурызында Лондонда қайтыс болды. Оның әйелі 11 жыл бұрын дүние сарған. Шерманның естелік жиналысы мен жерлеу рәсімі 2012 жылдың 9 наурызында Кулвер-Ситидегі Хиллсайд мемориалдық паркі мен крематорийде өтті. 2002 жылға дейін Шерман Бард колледжінде оқып, сурет салу және ағылшын әдебиеті бойынша екі диплом алды. Ол түрлі бейнелеу өнері салаларында, оның ішінде саз және металл мүсіндер жасады, бірақ 1940-1960 жылдар аралығында акрилге ауысқанға дейін майлы бояумен сурет салуға баса назар аударды. 2002 жылдың сәуір айында Лондонның Мэрилебон Хай-стриттегі Томпсонс галереясында Шерманның суреттерінен көрме ұйымдастырылды. Бұл 1941 жылы сурет салуді бастағаннан бергі оның суреттерінің алғашқы көрмесі болды. Шерман өзінің суреттерін Флорида және Калифорнияда көрмеге қойды. Шерманның суреттерінен шектеулі санда Giclées басылған сериясы холст және қағазға жарық көрді. Оның түрлі көрмелерде көрсетілген суреттерінің арасында: «9G жолында» (1949 ж.), «Өзінің портреті» (1970), «Сан-Франциско» (1970), «Мұса» (1977), «Елдегі карусель» (1982), «Асханадан» (1982), «Құрбандық» (1983), «Флорида терезесі» (1984), «Гейша» (1986), «Төрт дөңгелекті досы» (2002) және «Парк-лейн» (2003) бар. 2007 жылдың 4 наурызында Шерман мен оның ұлы Робби Шотландияның Глазго қаласындағы Гиффнок синагогына «Мұса» және «Құрбандық» суреттерінің шектеулі басылымдарын сыйға берді. Шерман металл мүсіндер жасады және жас кезінен өлеңдер мен әңгімелер жазды.
Өмірдегі жетістіктері, автобиографиясы, марапаттары, құрметтері
2000 жылы Шерман ағайындылары «Тигр» мультфильміне арналған, марапатқа ие болған музыка жазды, ол кинотеатрлардағы кассалық табыс пен бейнежазба сатуда бірінші орынды жеңіп алды. Шерман ағайындыларының классикалық фильмі «Чити Чити Банг Банг» 2002 жылы Лондонның Вест-Энд мюзикліне бейімделді және 2002 жылдың 16 сәуірінде Лондон Палладиумда тұсаукесерін өткізді, онда Шерман ағайындыларының еңбектерімен жаңа әндер мен қайта жазылған музыкалық қосымшалар қойылды. Ол 2003 жылғы Лоуренс Оливье театр сыйлығының «Жылдың үздік жаңа мюзиклі» номинациясына ие болды. Сол жылы Шерман ағайындылары Ұлыбританияның Вариет клубынан «Музыкалық театр сыйлығын» алды. «Чити» Палладиумда үш жарым жыл бойы рекордтық көрсеткішпен ойналып, театрдың ғасырлық тарихындағы ең ұзақ сақталған қойылымға айналды. 2004 жылы «Мэри Поппинс» сахнада тұсаукесерін өткізді. 2005 жылы «Поппинс» тоғыз Оливье сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы «Чити» Бродвейге барып, 9 Тони сыйлығына ұсынылды және Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапар бастады. 2005 жылдың 9 маусымында Шерман Билл Уизерс, Стив Кроппер, Джон Фогерти, Исаак Хейс, Дэвид Портер және оның інісі Ричард М. Шерманмен бірге Әнші-жазушылар даңқы залына енгізілді. 2006 жылдың 16 қарашасында Кэмерон Маккинтош/Disney өндірген «Мэри Поппинс» Нью-Амстердам театрында Бродвейде тұсаукесерін өткізді, онда Шерман ағайындыларының классикалық әндері орындалды. «Жангал кітабының» 40 жылдығына арналған DVD-дискінің қайта шығарылуын насихаттау мақсатымен Лондонда өткен баспасөз конференциясында Роберт пен Ричард Шерман журналистердің куәгерлігімен «Жангал кітабының» авторы, британдық жазушы Рудард Киплингтің жүз жылдан астам бұрын жазған «Браунс» қонақ үйінің бөлмесінде Инкаларға арналған жаңа ән үстінде жұмыс істеп жатқандарын көрді. 2008 жылдың ақпан айында «Чити Чити Банг Банг» екінші Ұлыбританиялық гастрольдік сапарына шықты. 2008 және 2009 жылдары «Поппинс» әлемнің көптеген қалаларында тұсаукесерін өткізді, олардың ішінде: Стокгольм, Копенгаген, Будапешт, Торонто, Шанхай, Сидней, Йоханнесбург, Амстердам, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу және Хельсинки. «Поппинстің» Ұлыбритания және АҚШ бойынша толық гастрольдік сапарлары 2008 және 2009 жылдары басталады. 2008 жылдың 17 қарашасында Роберт пен Ричард Шерманға Ақ үйдің Шығыс залында Президент Джордж Буш Ұлттық өнер медалін табыс етті. Ұлттық өнер медалі – АҚШ Конгресі 1984 жылы суретшілер мен өнерді меценаттық деңгейде қолдау көрсетушілерді құрметтеу мақсатымен құрған сыйлық және атақ. Бұл – ел атынан жеке суретшіге берілетін ең жоғары награда. Ұлттық өнер қоры (NEA) құрметті тұлғаларды іріктеп алады және АҚШ Президенті салтанатты түрде марапаттайды. 2010 жылдың 11 наурызында Шерман ағайындыларына Дисней ойын-сауық парктеріне қосқан үлесі үшін Калифорния штатының Анахайм қаласындағы Диснейлендтегі Main Street терезесі табыс етілді. 2010 жылдың 17 мамырында Театр мұражайының 2010 жылғы марапаттау кешінде «Карьералық жетістіктер сыйлығы» табыс етілді. 2011 жылдың 21 мамырында Шерман ағайындыларының әрқайсысына өздері бітірген Бард колледжінен көркем өнер саласындағы құрметті докторлық дәрежесі берілді. Бұл Роберттің екінші құрметті докторлық дәрежесі болды. Оның алғашқысын Линкольн колледжі 1990 жылдың 12 мамырында берді. 2023 жылдың 4 мамырында Шерман ағайындыларының «Инкас Рамферинкас» мультфильмін дамыту туралы келісімге қол қойылды.
Моус: Өмірімнен үзінділер
2013 жылы Шерманның автобиографиясы "Moose: Chapters From My Life" оның ұлы Роберт Дж. Шерман редакциялап, AuthorHouse Publishers баспасынан жарық көрді. Бұл кітап 2013 жылғы "Мистер Бэнксті құтқару" фильмінің титрлерінде көрсетілді, сол фильмде актерлер Шерман ағайындыларын сомдады. Б. Дж. Новак фильмде Роберт Шерман рөлін ойнады.
Көркемдік құрмет
Moose кітабының Ұлыбританиядағы ресми тұсаукесерін атап өту үшін Роберт Дж. Шерман екі түндік кабаре – «Шерманның бір қасығы» жазып, оны ұйымдастырды. Бұл қойылым 2014 жылдың 6 қаңтарында Англияның Лондон қаласындағы Сент-Джеймс театрында тұңғыш рет көрсетілді. Шоу «Роберт Б. Шерманның өмірі, заманы мен әндеріне арналған той» деп таныстырылды және көрермендер мен сыншылар тарапынан зор ықыласқа ие болды. Қойылым өзінің жеке өмірін бастады, содан кейін сол жылы сол жерде тағы бір «толық сатылған» қосымша көрсетілімдер өтті. «The Original Cast Recording» – қос дискілік CD-ні Николас Ллойд Уэббер өндірді және 2015 жылы SimG Records жариялады. 2017 жылы «Шерманның бір қасығы» қайта жандандырылып, Лондондағы «Live At Zédel» алаңында қойылды. 2018 жылдың 31 шілдесінде Калифорния штатының Бурбанк қаласындағы Уолт Дисней студиясы A саундстейджін Шерман ағайындыларының сахнасы деп атады. 2018 жылы алғашқы A Spoonful of Sherman UK/Ireland туры 2018 жылдың 14 ақпанында Тонбридж қаласындағы EM Forester театрында алдын ала көрсетілімдермен басталды. Тур Англияның, Шотландияның, Уэльстің және Ирландия Республикасының 28 қаласында өтті. Тур құрамында Софи Луиза Данн, Марк Рид, Глен Фейси, Дженна Иннес және Бен Сток болды.