Морис Квентин де Ла Тур: Француз суретшісінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Француз суретшісі Морис Квентин де Ла Тур (5 қыркүйек 1704 – 17 ақпан 1788) – рококо стилінде пастельмен негізгі жұмыстарын жасаған француз суретшісі. Оның ең белгілі туындыларының арасында Вольтер, Руссо, Людовик XV және Мадам де Помпадур суреттері бар.

Өмірбаян

Морис Квентин де Ла Тур музыкант Франсуа де Ла Турдың үшінші ұлы ретінде Сент-Квентинде дүниеге келді. Франсуа Лаон қаласынан шыққан еді және ол 1674 жылы қайтыс болған Лаон мен Сент-Квентиннің бас шебері Жан де Ла Турдың ұлы болды. Франсуа де Ла Тур, көрініп тұрғандай, герцог дю Мэннің атқыштар полкіндегі бұрышкер және Сент-Квентиннің колледж шіркеуінің музыканты болған. Ол ұлының сурет салуға бейімделгеніне наразы болған деген қауесет бар, бірақ оны растайтын ешқандай дәлел жоқ. 2002 жылы Франсуа Марандеттің мәліметінше, жас Мориске 12 қазан 1719 жылдан бастап Дупуш есімді суретшімен шәкірттікке келісім жасалды, бірақ бұл келісімнің қашан аяқталғаны белгісіз. Де Ла Турдың өміріне қатысты он тоғыз жасқа дейінгі кезең туралы көп мәлімет жоқ, ол туысы Анн Бужьеге қатысты тудырған бір жағдайдан қашып, Парижге кетіп қалды. Осы жасқа келгенде ол сурет салуды өз кәсібі деп жариялады. 1725 жылы Англияға қысқа сапардан кейін 1727 жылы Парижге оралды, онда оны пастельмен портрет салуға шақырды. Оның ең ерте танылған портреті, 1731 жылы Ланглуа жасаған гравюра арқылы ғана расталған, Вольтердің портреті болды. 1737 жылы Париж салонында де Ла Тур суретші Франсуа Бухердің әйелі Мадам Бухердің портреттерін және «Автор күліп тұр» немесе «Өзін-өзі суреттеп, күліп тұрған» (Лувр мұражайы) портретін көрсетті, бұл 150 портреттен тұратын серияның біріншісі болды және келесі 36 жыл бойы Париж салонының мақтанышына айналды. Дегенмен, суретші Жозеф Дюкре оның жалғыз шәкірті болғанын мәлімдеді (бірақ бұл күмәнді). 1737 жылдың 25 мамырында де Ла Тур Корольдік сурет және мүсін академиясынан ресми түрде мойынделді (agréé) және көп ұзамай француз әкімшілігінің назарын аударды. Джефферстің сөзіне сүйенсек, 1745 жылы Лувр сарайында оның пәтері болған. 1760-шы жылдардың соңына қарай ол корольдік отбасының портреттерін салуын тоқтатты. Де Ла Тур портреттеріне ерекше сүйкімділік пен зиялылық сыйлағандығы үшін танымал болды, ал пастельмен жұмыс істеудегі нәзік, бірақ сенімді шеберлігі олардың сырт келбетіне жағымды жұмсақтық берді. Замандастары де Ла Турдың мінезін жанды, көңілді, бірақ эксцентрикалық деп сипаттайды. Оның көптеген автопортреттерінде ол өзін көрерменге қарай күлімсіреп отырған күйде бейнелейді. Лаура Камминг де Ла Тур туралы: «Басқа суретшілер өздерін суреттеуге қиындық тартса, ол бұл жұмысты жеңіл қабылдайды және басқа суретшілерге қарағанда көбірек қуанышпен суреттелген автопортреттер жасаған сияқты», – дейді. Алайда, ол аса жоғары сезімталдығымен (кейіннен деменцияға ұшыраған) және талапкерлігімен көзге түскендіктен, жұмысын тым күрделендіріп, оны бұзуға бейім болды. Де Ла Турдың тапсырыстарынан түскен табысы артаған сайын, оның қайырымдылығы да артты: ол өзінің туған қаласы Сент-Квентинде сурет салу мектебін құрды және тұтқында отырған кедей әйелдерге, мүгедек және қарт қолөнершілер мен суретшілерге көмек көрсетті. Ол сондай-ақ Париждегі Корольдік сурет және мүсін академиясының, Амиендегі Ғылым және әдебиет академиясының кеңесшісі және демеушісі болды. Соңында психикалық ауруына байланысты үйіне және інісі Жан Франсуаның қамқорлығына қамалды. Ол 80 жасында Сент-Квентинге зейнеткерлікке шықты, онда 83 жасында мұрагерлік қалдырмастан қайтыс болды (ол бұрынғы өсиеттерін жойған еді). Жан Франсуа (1807 ж.т.), Сент-Луи корольдік әскери орденінің рыцары, оның мүлігінің заңды мұрагері болды.

Maurice Quentin de La Tour was born in Saint Quentin, the third son of a musician, François de La Tour. François was from Laon and he was the son of a master mason, Jean de La Tour, of Laon and Saint Quentin, who died in 1674. François de La Tour apparently was successively a trumpet player for the rifle regiment of the Duc du Maine, and musician to the master of the collegiate church of Saint Quentin. He is popularly said to have disapproved of his son taking up the arts, but there is nothing to support this. According to François Marandet in 2002, an apprenticeship was arranged for the young Maurice, with a painter named Dupouch, from 12 October 1719, but it is not known when this contract was terminated. Little is known of de La Tour's background until, when barely nineteen, he went to Paris indefinitely, fleeing an indiscretion concerning his cousin, Anne Bougier; by this age he was claiming painting as his profession. After travelling briefly to England in 1725, he returned to Paris in 1727, where he was encouraged to begin working as a portraitist in pastels. His earliest known portrait, which is attested only by an engraving made in 1731 by Langlois, was a portrait of Voltaire. In 1737, at the Paris Salon, de La Tour exhibited the portraits of Madame Boucher, the wife of the painter François Boucher, and l'Auteur qui rit or Self Portrait, Laughing (musée du Louvre), the first of a series of 150 portraits that served as one of the glories of the Paris Salon for the next 36 years. Nevertheless, the painter Joseph Ducreux claimed to be his only student (although this is unlikely). On 25 May 1737, de La Tour was officially recognised (agréé) by the Royal Academy of Painting and Sculpture, and soon attracted the attention of the French court. According to Jeffares, he had an apartment in the Palais du Louvre in 1745. By the late 1760s, his portraiture of the royal family had ceased. De La Tour was popularly perceived as endowing his portrait subjects with a distinctive charm and intelligence, while his delicate but sure touch with the pastel medium rendered a pleasing softness to their features. Contemporary accounts describe de La Tour's nature as lively, good humoured, but eccentric. In many of his self portraits he depicts himself smiling out from the frame towards the viewer; Laura Cumming states of de La Tour that "where other artists make heavy weather of portraying themselves, he takes the task lightly and seems to have produced more glad faced self portraits than any other artist". However, being of an excessively nervous disposition (which eventually descended into dementia), and an exacting practitioner, he has also been described as over engineering his work, to the point of spoiling it. As de La Tour's wealth increased from his commissions, so did his philanthropy: he founded a school for drawing in his native Saint Quentin and donated towards impoverished women in confinement and disabled and ageing artisans and artists. He was also advisor and benefactor to the Royal Academy of Painting and Sculpture in Paris, and the Academy of Sciences and Belles Lettres of Amiens. Eventually confined to his home and to the care of his brother, Jean François, because of encroaching mental illness, he retired at the age of 80 to Saint Quentin, where he died intestate at the age of 83 (he had revoked earlier wills). Jean François (d. 1807), chevalier de l'ordre royal militaire de Saint Louis, was the natural heir to his estate.

Еске алу

Француздық 50 франк номиналындағы банкноталар, 1976 жылдан 1992 жылға дейін шығарылған, де Ла Турдың портретін бейнелеген.

Атауы

Please provide the English text and the existing translation reference. I need both to complete the translation as requested. I will then provide only the final Kazakh translation.