Шепард Фейридің көше суреті кампаниясы

Кіріспе

Шепард Фейридің көше суреті акциясы

"Андре Гигант Поссе" – 1989 жылы Шепард Фейри жасаған дизайнға негізделген көше суреті акциясы. Шепард Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Род-Айленд дизайн мектебінде оқып жүргенде бұл дизайнды жасаған. Скейтбордшылар қауымдастығы мен граффити суретшілері таратып, Андре Гиганттың суреті бар стикерлер АҚШ-тың көптеген қалаларында көріне бастады. Ол кезде Фейри бұл акцияны "феноменологиядағы тәжірибе" деп атады. Уақыт өте келе, бұл сурет түрлі жолдармен қайта пайдаланылып, бүкіл әлемге танымал болды. Фейри сондай-ақ бұл жұмысты стильдік және мағыналық тұрғыдан "OBEY Giant" деп өзгертті.

Тарих

Фейри және Род-Айленд дизайн мектебінің студенті Райан Лессер, Блайз Блуин, Альфред Хокинс және Майк Монго бірге күрескер Андре Гиганттың суреті бар қағаз және винил желімшелері мен плакаттарды жасады. Олардың үстінде «Андре Гиганттың тобы бар 7’4”, 520 фунт» деген жазу болды («7’4”, 520 фунт» – 2.24 м, 236 кг – Андре Гиганттың ресми биіктігі мен салмағы). Бұл хип-хоп және скейт мәдениетіне арналған ішкі әзіл болды. Содан кейін олар бұл стикерлерді және плакаттарды Род-Айленд штатының Провиденс қаласы мен АҚШ-тың шығыс бөлігінде жасырын түрде, белсенді таратуды бастады. 2008 жылы Format журналына берген сұхбатында Фейри: «Андре Гигант стикері – жай ғана спонтанды, сәтті оқиға болды. 1989 жылдың жазында мен досымды штамп жасауға үйретіп жатқанда, газеттен сурет іздедім. Сонда Андре Гигантпен күрес жарнамасы көзге түсті. Мен оған осы суретті штампқа түсіруді айттым. Ол: «Жоқ, мен мұны штампқа түсірмеймін, бұл ақымақтық!» деді. Бірақ мен оны қызықты деп ойладым, сондықтан штамп жасап, бірнеше стикер жасадым. Менімен бірге жүрген жігіттер бір-бірін «Топ» деп атайтын, сондықтан «Андре Гиганттың тобы бар» деп жазылған стикерлер пайда болды. Бұл хип-хоп сленгінен алынған. Public Enemy, N.W.A және Ice T осы сөзді қолданды». 1990 жылдардың басында ондаған мың қағаз және кейін винил стикерлер көшіріліп, қолмен сыланып, бүкіл әлемде көрінетін жерлерге жабыстырылды. «Андре Гиганттың тобы бар» – Хелен Стиклердің 1995 жылғы қысқаметражды деректі фильмінің атауы. Бұл фильм Шепард Фейриді алғаш рет көрсетіп, оның ықпалды көше өнері науқанын баяндады. Фильм бүкіл әлемде көрсетілді, ең бастысы 1997 жылғы Санденс кинофестивалінде көрсетілді. 2003 жылы Village Voice газетінің кино сыншысы Эд Халтер бұл фильмді «аңызға айналған» және «Gen X медиа манипуляциясының канондық зерттеуі» деп сипаттады. «Бұл 90-шы жылдардағы андеграунд мәдениетінің ең терең зерттеулерінің бірі». 1994 жылы Titan Sports, Inc. компаниясының сот процесіне қаулығу Фейриді André the Giant сауда маркасын пайдалануды тоқтатуға және күрескердің бет-әлпетінің белгілі суретін жасауға итермеледі. Қазір бұл сурет көбінесе OBEY деген бірдей танымал брендпен байланысты. «OBEY» слоганы – үгіт-насихаттың пародиасы ғана емес, сонымен қатар Родди Пайердің басты рөлде ойнаған «Олар тірі» (1988) культ фильміндегі «OBEY» белгілеріне тікелей құрмет көрсету болды. Сан-Диегодағы Union Tribune газетінің өнер сыншысы Роберт Л. Пинкус «OBEY» туралы былай деді: «[Фейридің жұмысы] – бұрынғы саяси өнерге қарсы реакция болды, өйткені ол нақты хабар жеткізбеді. Дегенмен, «Obey» антиавторитарлық екенін көрсетеді». The Walrus журналына қатысқан Ник Маунт: «Галереядағы өнерден үлгі алып, кейбір көше өнері өнерден гөрі концепцияға көбірек мән береді», – деп жазады. «"Бушқа қарсы" деген сөз эстетикалық емес, этикалық. Шепард Фейридің Obey Giant стикерлері мен Акайдың Akayism плакаттары – Дюшанның ақылды балалары, ирониялық концептуалды өнер».

Fairey and fellow Rhode Island School of Design student Ryan Lesser, along with Blaize Blouin, Alfred Hawkins and Mike Mongo created paper and vinyl stickers and posters with an image of the wrestler André the Giant and the text "ANDRE THE GIANT HAS A POSSE 7′ 4″, 520 lb", ("7′ 4″, 520 lbs"—2.24 m, 236 kg—famously being Andre the Giant's billed height and weight) as an in joke directed at hip hop and skater subculture, and then began clandestinely and aggressively propagating and posting them in Providence, Rhode Island, and over the rest of the Eastern United States. In an interview with Format magazine in 2008, Fairey said: "The Andre the Giant sticker was just a spontaneous, happy accident. I was teaching a friend how to make stencils in the summer of 1989, and I looked for a picture to use in the newspaper, and there just happened to be an ad for wrestling with André the Giant and I told him that he should make a stencil of it. He said 'Nah, I’m not making a stencil of that, that’s stupid!' but I thought it was funny so I made the stencil and I made a few stickers and the group of guys I was hanging out with always called each other The Posse, so it said Andre the Giant Has a Posse, and it was sort of appropriated from hip hop slang – Public Enemy, N. W. A and Ice T were all using the word." By the early 1990s, tens of thousands of paper and then vinyl stickers were photocopied and hand silkscreened and put in visible places throughout the world. "Andre the Giant Has a Posse" is also the title of a 1995 documentary short by Helen Stickler, which was the first documentary to feature Shepard Fairey and chronicle his influential street art campaign. The film screened worldwide, most notably in the 1997 Sundance Film Festival. In 2003, Village Voice film critic Ed Halter described the film as: "legendary" and "a canonical study of a Gen X media manipulation. One of the keenest examinations of '90s underground culture". The threat of a lawsuit from Titan Sports, Inc. in 1994 spurred Fairey to stop using the trademarked name André the Giant, and to create a more iconic image of the wrestler's face, now most often with the equally iconic branding OBEY. The "OBEY" slogan was not only a parody of propaganda, but also a direct homage to the "OBEY" signs found in the cult film, They Live (1988), starring Roddy Piper. About "OBEY", San Diego Union Tribune art critic Robert L. Pincus said: "[Fairey's work] was a reaction against earlier political art, since it delivered no clear message. Still, 'Obey' was suggestively antiauthoritarian." "Following the example set by gallery art, some street art is more about the concept than the art," writes The Walrus contributor Nick Mount. "'Fuck Bush' isn’t an aesthetic; it’s an ethic. Shepard Fairey’s Obey Giant stickers and Akay's Akayism posters are clever children of Duchamp, ironic conceptual art."

Қаражатты бөлу және әділ пайдалану

Фейри басқалардың суреттерін рұқсатсыз пайдаланғаны үшін сынға ұшырады. Графикалық дизайнер Бакстер Орр Фейридің жұмысын өзгеше көзқараспен қарастырып, «Protect» деп аталатын туындысын жасады, онда әйгілі Obey Giant суреті SARS (тыныс жолдарының) маскасымен жабылған. Ол өз сайты арқылы бұл суреттерді өзінің туындысы ретінде сата бастады. 2008 жылдың 23 сәуірінде Орр Фейридің адвокаттарынан қол қойылған, сатуды тоқтату туралы талап алды, онда «Protect» суретін сатудан алып тастау қажеттігі айтылды, себебі олар бұл сурет Фейридің сауда белгісін бұзады деп мәлімдеді. Фейри дизайнерді «паразит» және «төменгі деңгейдегі» деп атап, сотқа беріп қорқытты.