Кіріспе
Тим О'Брайеннің 1978 жылғы романы «Какчатоның соңынан қуу» – Тим О'Брайеннің соғысқа қарсы романы, алғаш рет 1978 жылы Delacorte Press баспасында жарық көрді. Ол АҚШ Ұлттық кітап сыйлығына ие болды. О'Брайеннің өзі «Какчатоның соңынан қуу – соғыс романы. Бірақ, кітаптың әскерден қашып кеткен жауынгер туралы екендігіне байланысты бұл пікір даулы» дейді. Роман Вьетнам соғысы кезінде өтеді және басты кейіпкер Пол Берлиннің көзқарасымен үшінші тұлғада баяндалады. Оқиға Каччатоның, Берлиннің взводынан бір жауынгердің, Вьетнамнан Азия арқылы Францияға қашып кетуді шешкеннен кейін болатын оқиғаларды қамтиды. «Cacciato» итальян тілінде «құмырсқа» немесе «ұсталған» деген мағына береді.
Going After Cacciato is an anti war novel written by Tim O'Brien and first published by Delacorte Press in 1978. It won the U. S. National Book Award for Fiction. O'Brien himself says that "Going After Cacciato is a war novel. However, this is a controversial idea due to the fact that the book is about a soldier going AWOL." The novel is set during the Vietnam War and is told from the third person limited point of view of the protagonist, Paul Berlin. The story traces the events that ensue after Cacciato, a member of Berlin's squad, decides to go AWOL by walking from Vietnam to France, through Asia. Cacciato means "hunted"/"caught" in Italian.
Сюжетке кіріспе
Психологиялық жарақаттар тақырыбын қамтитын көптеген әңгімелерге тән нәрседей, «Каччиатодан кейін жүру» оқиғалардың мәні мен ретіне қатысты белгілі бір түсініксіздіктерді қамтиды. Кітаптың көп бөлігінде оқиғалардың барысы тікелей емес. О'Брайеннің пікірінше, әңгіменің басты идеясы – Вьетнамдағы стандартты мерзімге шақырылған әскери қызметкер болу – үздіксіз жүруді білдіреді; егер барлық қадамдарды тіке сызыққа қойса, ол Каччиатоның бара жатқан Париж қаласына жеткізер еді. Басты кейіпкер Пол Берлин – көңілі толмаған жауынгер. Бір түні күзетте тұрғанда, Пол Берлин өтіп кеткен шақтарды және оны Парижге бару арманына итермелеген оқиғаларды ойлайды. Арманына жетуге қажетті батылдық – қайта-қайта айтылатын тақырып, ол көбінесе Пол Берлиннің ойлары арқылы көрінеді. Өзін-өзі жетілдіріп, бақытты адам ретінде бейнеленген Каччиатоны Берлин мен оның әріптестері қуалайды. Кейде Каччиатоның іс-әрекеттері ерекше епті немесе дарынды емес, бірақ соғыстың мәніне алаңдамайтын адам ретінде сипатталады. «Парижге қарай тоннель қазу» деген тарауда кейіпкерлер шексіз тоннельдерден шығу үшін, олар кіргендей «сығылып шығады»; бұл «Алисаның ғажайып еліне» жасалған сілтеме, оқиғаның сюрреалистік көркем әдебиет екенін аңғартуға көмектеседі. Бұл сюрреализм романның басында да байқалады, Каччиато таудан ұшып кеткен кезде.
Кейіпкерлер
Пауль Берлин – Каччатоны қууды ойлап тапқан баяндаушы/кейіпкер. Саркин Аунг Ван – Бирмалық босқын, ол отрядты көп рет құтқарады, мысалы, Вьетконг туннельдер кешенінде жоғалып кеткен кезде. Каччиато – Парижге қашып кеткен сарбаз. Frenchie Tucker – туннельде қаза тапты, мұрнына оқ тиді. Берни Линн – Frenchie Tucker-дің артынан туннельге кіргеннен кейін қаза тапты, тамағының бір бөлігіне оқ тиді. Эдди Лазутти – үшінші отрядтың сарбазы. Stink Harris – «оққа тізгіш» топты жетектейді. Бір кезде тері ауруы болған. Harold Murphy – Берлин отрядының тағы бір сарбазы. Murphy ертерек кетеді, себебі ол миссияның мәні жоқ екенін және жазасы тым ауыр деп санайды. Buff – Су бұқасы, ірі дене бітімімен танымал. Взвод даланы кесіп өтуге тырысқанда қаза тапты. Берлин оның өлімін «өлімнен кейінгі өмір» деп атайды, өйткені оның беті қаза болғаннан кейін шлемде сақталып қалды. Капитан Fahyi Rhallon – Савактан бірі. Иранда отрядты тұтқындауға тырысады. Billy Boy Watkins – Берлин отрядының қаза тапқан сарбазы. Watkins туралы көп рет айтылады, көбінесе оның өлімі туралы отряд жиі айтатын қысқа әнмен бірге. Watkins ақаулы минаға басқаннан кейін аяғы кесіліп, қаза тапты. Өлімге алып келмеген жарақат алғанмен, оққа тиюдан шокқа түсіп қайтыс болады. Doc Peret Watkins қорқып өлгенін айтады. Watkins, әсіресе әні арқылы, сарбаздардың айналасындағы өліммен қалай күресетінін көрсетеді, кейде трагедияны комедияға айналдырып, қорқынышты азайтады. Ready Mix – Таулы аймақтағы төбеге шабуыл кезінде қаза тапты. Оның нақты есімін ешкім білмейді, бұл кейіпкердің есімі Вьетнамдағы сарбаздар арасындағы ырым-жырымды көрсетеді: жақын уақытта өлетінін сезген адаммен таныспаған дұрыс. Doc Peret – отрядтың медициналық көмекшісі. Ол кейде M&M-ді емделушілерге дәрі ретінде қолданады, әдетте, тым сезімтал және өлім-жітімге ұшырағандарды тыныштандыру үшін. Lt. Sidney Martin – Берлин отрядының бұрынғы лейтенанты, SOP (Стандартты операциялық процедуралар) бойынша жұмыс істеуге талаптанды. Вьетнамдағы стандартты операциялық процедуралардың бірі – жарылыс алдында барлық туннельдерді тексеру еді, Martin бұл ережені қатаң түрде сақтады. Отрядтағылар Tucker мен Lynn-нің қазасын көргеннен кейін туннельдерді тексеруді қаламайды. Отрядтағы сарбаздар Martin-ге жалбарынады, бірақ ол туннельдерді жарылыс алдында тексеру керектігін қатаң түрде қайталайды. Ақырында, отрядтың барлық мүшелері Lt. Martin-ді өлтіруге келіседі. Өлімнің нақты жағдайы айтылмайды, бірақ Lt. Martin туннельде қаза тапты. Ол сондай-ақ Вест-Пойнттің офицері болған. Lt. Corson – көбінесе жай ғана Лейтенант деп аталады. Martin лейтенанттан кейін взводтың басқаруын өз қолына алады, Берлин отрядының де-факто басшысы. Ол екі рет жоғары лауазымнан төмендетілген, бір рет әділ, бір рет әділетсіз. Әңгіме барысында «Лейтенант» соғысқа тым есейгендіктен елге қайтуды қалайды. Doc-тың айтуынша, ол әрқашан «ауру», ал бұл ауру – үй сағыну. Отряд Үндістанға жеткенде, ол бір әйелмен кездескенде уақытша жазылады. Бұл Мэриленд штатының Балтимор қаласында оқыған үйленген қонақ үй иесі. Rudy Chassler – минаға басқаннан кейін алған жарақатынан қаза тапты. Jim Pederson – дінге сенетін адам, ол күріш даласында көп рет оқтан жараланып қайтыс болады. Өлгенде, ол Chinook тікұшағын атып түсіруге тырысады. Ол Мәсіхтің суреттерін өзімен алып жүреді. Oscar Johnson – үшінші отрядтың қара сарбазы. Ол Вьетнамның суығы оны мамыр айындағы Детройтқа, «тоналған ауа-райына» есімізге түсіретінін айтады. Johnson геттолық мінез-құлық көрсетсе де, ол Детройттан шықпауы мүмкін, өйткені оның поштасы Мэн штабынан келіп, сонда кетеді, ал оның лақаптарының бірі – «Ба Хабадан келген қара». Ben Nystrom – Вьетнамдағы әскери қызметтен қашу үшін өзіне аяғына оқ атып өлтірді. Vaught – олардың отрядындағы тағы бір сарбаз, инфекциядан қолынан айырылып, соғыстан кетеді.