Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз физигі (1875–1960)
ЖОҚТЫ
French physicist (1875–1960)
NOTOC
Морис де Брольи, Брольидің 6-шы герцогі (27 сәуір 1875 – 14 шілде 1960) – француз физигі. Оның кіші інісі – теориялық физик Луи де Брольи.
Maurice de Broglie, 6th Duke of Broglie (27 April 1875 – 14 July 1960) was a French physicist. His younger brother was the theoretical physicist Louis de Broglie.
Алғашқы жылдар
Де Брольи Парижде Виктор де Брольи мен Паулин де Ла Форест д'Армайе (1851–1928) отбасында дүниеге келген. Паулиннің ата-анасы Луи де Ла Форест д'Армалье, граф д'Армалье және жазушы Мари Селестин Амели д'Армалье болды. 1901 жылы Парижде Камиль Берну де Рошетайееге (1888–1966) үйленді. Олардың 17 қараша 1904 жылы дүниеге келген, 12 маусым 1911 жылы алты жасында қайтыс болған Лора деген бір қызы болды. Ол 1906 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін де Брольи герцогы титулына ие болды. 1960 жылы 14 шілдеде Нойли-сюр-Сен қаласында қайтыс болды. Оның жалғыз баласы жарты ғасырға жуық бұрын қайтыс болғандықтан, оның інісі Людовик одан кейін герцог болды. Теңіз офицерлері мектебін бітірген Морис де Брольи француз теңіз флотында тоғыз жыл қызмет етті, Бизертедегі канонерлік кемеде және Жерорта теңізіндегі эскадрада болып. Қызметте жүргенде ол физикаға қызығушылық танытып, электромагнетизмді зерттеуді бастады. Де Брольи отбасының тілегіне қарамастан, 1904 жылы теңіз күштерінен кетіп, ғылыми мансапты таңдады. Ол Париждегі Франция колледжінде Пол Ланжевеннің басшылығымен оқыды және 1908 жылы докторлық диссертациясын қорғады.
De Broglie was born in Paris, to Victor de Broglie and Pauline de La Forest d'Armaillé (1851–1928). Pauline's parents were Louis de La Forest d'Armaillé, Comte d'Armaillé and Marie Célestine Amélie d'Armaillé, the writer. In 1901, he was married to Camille Bernou de Rochetaillée (1888–1966) in Paris. They had one daughter, Laure, born on 17 November 1904, who died, aged six, on 12 June 1911. He acceded to the title of duc de Broglie on his father's death in 1906. He died on 14 July 1960 in Neuilly sur Seine. His only child having died almost a half century before, his brother Louis succeeded him as duke. Having graduated from naval officer's school, Maurice de Broglie spent nine years in the French Navy, serving on a gunboat at Bizerte and in the Mediterranean Squadron. While serving, he became interested in physics, and began doing research on electromagnetism. De Broglie defied his family's wishes and left the navy in 1904 to pursue a scientific career. He studied under Paul Langevin at the Collège de France in Paris, receiving his doctorate in 1908.
Мансап
Де Брольи рентгендік дифракция және спектроскопияны зерттеуде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол теңіз күштері үшін радиобайланыс саласында жұмыс істеді. Соғыстан кейін ол үйіндегі үлкен зертханада ғылыми зерттеулерін қайта бастады. Ол кейде өзінің кәсіби жолын жалғастырған және физик болып дайындалып жатқан кіші інісі Луимен бірлесіп жұмыс істеді, және олар 1921 жылы бірлесіп мақала жариялады. 1920 жылдары Луи де Бройльдің белгілілікке ие болуымен, олардың ортақ зерттеулерінің негізінде, үлкен Де Бройль физигі өз зерттеулерін жалғастырды. Луи негізінен теориялық физик болса, Морис негізінен тәжірибелік зерттеулерге ден қойды. Де Брольи 1924 жылы Ғылым академиясының мүшесі болып сайланды, ал 1934 жылы тарихшы Пьер де Ла Горстың орнын басып, Француз академиясына сайланды. Ол өзінің інісін академияға қабылдау кезінде ерекше құрмет көрсетті. 1942 жылы ол өзінің ұстазының орнын басып, Ланжевеннің Франция колледжіндегі физика кафедрасын иеленді. Ол сондай-ақ 23 мамыр 1940 жылы Лондон Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, ал 1928 жылы Корольдік қоғамның Хьюз медалін алды.
De Broglie made advances in the study of X ray diffraction and spectroscopy. During the First World War, he worked on radio communications for the navy. After the war, he resumed his research at a large laboratory in his home. He occasionally collaborated with his younger brother Louis, who followed his professional lead and was training as a physicist, and they coauthored a paper in 1921. After Louis de Broglie's rise to prominence in the 1920s, building on some of their shared research, the elder de Broglie physicist continued his own research. While Louis was primarily a theoretician, Maurice's focus was mainly experimental. De Broglie became a member of the Académie des sciences in 1924, and in 1934 was elected to the Académie française, replacing the historian Pierre de La Gorce. He had the unique honor of welcoming his own brother into the academy on the latter's induction. In 1942 he succeeded his mentor, assuming Langevin's chair in physics at the Collège de France. He was also elected to the Royal Society of London on 23 May 1940, having received the Royal Society's Hughes Medal in 1928.