Кіріспе

Александр Скрябиннің фортепиано сонатасы. Скрябиннің фортепиано сонатасы №2 соль-диез минорында (Op. 19, сонымен қатар «Фантазиялық соната» деп аталады) жазуға бес жыл кетті. Ол баспагерінің ықпалымен 1898 жылы жарық көрді. Шығарма екі бөлімнен тұрады, Шопен сияқты романтизм мен импрессионизмнің әсерлерін үйлестіреді. Бұл шығарма кеңінен танылып, Скрябиннің ең танымал туындыларының бірі болып саналады. Бірінші бөлім, сонаталық формада, эхо эффектілерімен басталады, одан кейін екі лирикалық тақырыпты бөлім келеді. Бірінші тақырып соль-диез минорында, ал келесі екеуі си-бемоль мажорында (туыс мажор). Даму кезеңіндегі шарықтанудан кейін, шығарма рекапитуляция үшін ми-мажорға (сондай-ақ до-диез минорына) модуляцияланады, лирикалық бөлімдер сәл күрделірек қосымшамен қайталанады. Екінші бөлім, «Престо», бірінші бөлімнен күрт өзгешеленіп, өте жылдам және қарқынды. Көтеріліп-төмендеулердің кезектесуі тыңдаушыға толқындардың әсерін беруі мүмкін. Бетховеннің «Айшырақ» сонатасының үлгісі Скрябинге екінші сонатасының баяу бөлімін ашуға мүмкіндік берді, оның мазмұны былай делінеді: «Бірінші бөлім теңіз жағалауындағы оңтүстік түнінің тыныштығын көрсетеді; дамуы – терең, терең теңіздің қараңғы толқуы. Ми-мажорлық ортаңғы бөлімде түннің алғашқы қараңғылығынан кейін ай сәулесі көтеріліп, мейірімділікпен шуақ шашады. Екінші бөлім – дауылды толқудағы кең теңізді бейнелейді». Скрябиннің фортепиано сонаталарына тән, ол пианиношы үшін техникалық және музыкалық жағынан қиын міндеттер қояды. Әдеттегі орындалу шамамен 11 минутқа созылады.

Жазбалар

Скриабиннің фортепиано сонатасы № 2 соль-диез минорында, Op. 19, Мария Перротта орындауында.