Кіріспе
Логикалық жұмбақтың түрі Какуро немесе Какуро немесе Какоро (カックロ) – бұл логикалық жұмбақтың түрі, оны көбінесе кроссвордтың математикалық транслитерациясы деп атайды. Какуро жұмбақтары әлемдегі көптеген математикалық және логикалық жұмбақтарды жариялайтын басылымдарда жиі кездеседі. 1966 жылы Dell Magazines компаниясының қызметкері, канадалық Джейкоб Э. Фанк, «Cross Sums» деген түпкілікті ағылшынша атауын ойлап тапты, сондай-ақ «Cross Addition» сияқты басқа да атаулар қолданылды, бірақ жапонша атау Какуро, жапон тіліндегі «kasan kurosu» (加算クロス, «қосу кроссы») сөзінің қысқартылған түрі, жалпы қабылдауға ие болды және қазір көптеген басылымдарда осы атаумен жарияланады. Жапонияда Какуроның танымалдылығы өте жоғары, Николи компаниясы ұсынатын логикалық жұмбақтардың арасында Судокудан кейін екінші орында тұрады. Бұл жұмбақта берілген сандардың комбинациясын әр торда бір рет қана пайдалануға болатын шектеу қарастырылады, бірақ бұл жұмбақтарды қарапайым Какуро ретінде сатуды жалғастырады. Кейбір баспагерлер Какуро торларын кроссворд торларына ұқсас етіп басып шығарады, қара ұяшықтарда белгілер қойылмайды, оның орнына жазбаларға нөмірлер беріледі және кроссвордтар тізіміне ұқсас сылбырлардың жеке тізімі ұсынылады. (Бұл толық қара түсті қатар мен бағанның пайда болуын болдырмайды.) Бұл тек бейнелік мәселе және шешімге де, оны шешуге қажетті логикаға да әсер етпейді. Какуро жұмбақтары мен тактикасын талқылау кезінде, жазбаны атаудың қалыпты қысқартылған түрі – «(жазбадағы ұяшықтар саны, сөздермен жазылған)», мысалы, «16 екіде» және «25 бесте». Ерекше жағдай – «тоғыздағы 45», себебі «тоғыздағы» математикалық тұрғыдан түсініледі (тоғыз ұяшық – ең ұзын жазба, ол цифрды қайталай алмайтындықтан, 1-ден 9-ға дейінгі барлық цифрлардан бір рет тұруы керек). Қызығы, «43 сегізде» және «44 сегізде» екеуі де жиі осылай аталады, «сегізде» жұрнағы бірдей болғанына қарамастан.
Kakuro or Kakkuro or Kakoro (カックロ) is a kind of logic puzzle that is often referred to as a mathematical transliteration of the crossword. Kakuro puzzles are regular features in many math and logic puzzle publications across the world. In 1966, Canadian Jacob E. Funk, an employee of Dell Magazines, came up with the original English name Cross Sums and other names such as Cross Addition have also been used, but the Japanese name Kakuro, abbreviation of Japanese kasan kurosu (加算クロス, "addition cross"), seems to have gained general acceptance and the puzzles appear to be titled this way now in most publications. The popularity of Kakuro in Japan is immense, second only to Sudoku among Nikoli's famed logic puzzle offerings. includes the constraint that a given combination of numbers can only be used once in each grid, but still markets the puzzles as plain Kakuro. Some publishers prefer to print their Kakuro grids exactly like crossword grids, with no labeling in the black cells and instead numbering the entries, providing a separate list of the clues akin to a list of crossword clues. (This eliminates the row and column that are entirely black.) This is purely an issue of image and does not affect either the solution nor the logic required for solving. In discussing Kakuro puzzles and tactics, the typical shorthand for referring to an entry is "(clue, in numerals) in (number of cells in entry, spelled out)", such as "16 in two" and "25 in five". The exception is what would otherwise be called the "45 in nine"—simply "45" is used, since the " in nine" is mathematically implied (nine cells is the longest possible entry, and since it cannot duplicate a digit it must consist of all the digits from 1 to 9 once). Curiously, both "43 in eight" and "44 in eight" are still frequently called as such, despite the " in eight" suffix being equally implied.
Комбинациялық әдістер
Қиындықты күшпен іздеу мүмкін болғанымен, тиімдірек тәсіл – жазбалардың алуан комбинаторлық түрлерін түсіну болып табылады. Шешім кеңістігі көлденең және тік қосындылардың қабылданатын қиылыстарын шешу арқылы немесе қажетті немесе жоқ мәндерді қарастыру арқылы қысқартылуы мүмкін. Ұзындығына қарай үлкен немесе кіші белгілері бар жазбалар қарастырылатын мүмкін комбинациялардың санын азайтады, ал оларды қиылысатын жазбалармен салыстыру арқылы дұрыс орналасуы – немесе оның бір бөлігі анықталуы мүмкін. Ең қарапайым мысал – екілікте 3, екілікте 4: екіліктегі 3, белгілі бір ретте "1" және "2" цифрларынан тұруы керек; екіліктегі 4 ("2" қайталанбас едіктен) белгілі бір ретте "1" және "3" цифрларынан тұруы керек. Сондықтан олардың қиылысы "1" болуы керек, себебі олардың ортақ цифры тек осы ғана. Ұзақ қосындыларды шешу кезінде дұрыс цифрларды табуға қосымша жолдар бар. Мұндай әдістердің бірі – бірнеше шаршылардың бірдей мүмкін мәндерге ие екенін анықтау, соның салдарынан сол қосындыдағы басқа шаршылардың осы мәндерді алу мүмкіндігін жою. Мысалы, егер екі екіліктегі 4 саны ұзын қосындымен қиылысса, онда шешімдегі 1 және 3 осы екі шаршыда болуы керек, ал бұл цифрлар сол қосындының басқа бөліктерінде қолданылмайды. Шешімдер жиынтығының саны шектеулі қосындыларды шешу кезінде бұл пайдалы көрсеткіш болуы мүмкін. Мысалы, 30/7 қосындысының тек екі шешім жиынтығы бар: {1,2,3,4,5,6,9} және {1,2,3,4,5,7,8}. Егер осы қосындыдағы шаршылардың бірі тек {8,9} мәндерін қабылдаса (мысалы, қиылысатын көрсеткіш 17 екілік қосынды болса), онда бұл қосындыға қай шешім сәйкес келетінін көрсетеді, сонымен қатар қосындыдағы басқа цифрлардың ешқайсысы осы екі мәннің біріне тең болмайды, тіпті осы шаршыға қай мән сәйкес келетіні анықталмас бұрын. Күрделі жұмбақтардағы тағы бір пайдалы тәсіл – цифрдың қай шаршыға орналасатынын анықтау үшін қосынды ішіндегі басқа орындарды жою. Егер қосындының барлық қиылысатын көрсеткіштерінің көптеген мүмкін мәндері болса, бірақ сұрақталған қосындыда болуы тиіс белгілі бір мәнге ие болатын тек бір шаршы бар екені анықталса, онда қиылысатын қосынды рұқсат ететін басқа да мүмкін мәндерге қарамастан, бұл қиылыс оқшауланған мән болуы керек. Мысалы, 36-дан сегізге қосылғанда 9-дан басқа барлық цифрлар болуы керек. Егер тек бір шаршы 2 мәнін қабылдаса, онда ол сол шаршының жауабы болуы керек.
Қорап техникасы
Кейде "қораптық техниканы" қолдануға болады, егер шешімнің кез келген кезеңіндегі толтырылмаған ақ жасушалардың геометриясы оған ыңғайлы болса: көлденең жазбалар сериясының көрсеткіштерін қосу арқылы (осы жазбаларға қосылған кез келген цифрлардың мәндерін алып тастау) және көбінесе бір-бірімен толысатын тік жазбалар сериясының көрсеткіштерін алып тастау арқылы, айырмашылық жартылай толтырылған жазудың, көбінесе бір жасушаның мәнін ашуға мүмкіндік береді. Бұл техника қосудың ассоциативті және коммутативті қасиеттеріне байланысты жұмыс істейді. Жасушалардың бұрыштарында жасушалар үшін ықтимал мәндерді көрсету, біреуі мүмкін емес деп дәлелденгенге дейін, кең таралған тәжірибе. Әсіресе қиын жұмбақтар үшін, кейде шешушілер жасушалар үшін мәндердің толық диапазонын жазады, оларды бір мәнге дейін тарылтуға мүмкіндік беретін, кесісетін жазбалардан осы диапазонға жеткілікті шектеулер табу үмітімен. Орынның шектелуіне байланысты, кейбір шешушілер цифрлардың орнына позициялық белгілеуді қолданады, онда ықтимал сандық мән жасушаның белгілі бір бөлігіндегі белгімен көрсетіледі, бұл бір жасушаға бірнеше ықтимал мәнді орналастыруды жеңілдетеді. Бұл сонымен қатар ықтимал мәндерді шешімдерден ажыратуды жеңілдетеді. Кейбір шешушілер, сондай-ақ, жасушаларға жазу алдында сандардың әртүрлі комбинацияларын сынап көру үшін график қағазды пайдаланады. Судоку сияқты, жоғарыда аталған техникалармен салыстырмалы түрде оңай Kakuro жұмбақтарын ғана шешуге болады. Қиын жұмбақтарға түрлі тізбек үлгілерін қолдану қажет, олар Судокуда да кездеседі (Үлгіге негізделген шектеулерді қанағаттандыру және логикалық жұмбақтар).
Какуроның математикасы
Математикалық тұрғыдан алғанда, Какуро жұмбақтарын бүтін санды бағдарламалау мәселелері ретінде бейнелеуге болады және олар NP-толық. Сондай-ақ, Yato және Seta, 2004 жылды қараңыз. Какуро жұмбақтарында оңай анықталатын екі түрлі математикалық симметрия бар: ең төменгі және ең жоғары шектеулер, сондай-ақ жоқ және қажетті мәндер өзара байланысты. Барлық қосынды комбинацияларын биттік карта арқылы көрсетуге болады. Бұл көрсету биттік логикалық амалдарды қолдана отырып, жоқ және қажетті мәндерді анықтауға көмектеседі.
Танымалдық
Какуро жұмбақтары шамамен 100 жапондық журнал мен газетте кездеседі. 1992 жылға дейін Какуро жапондық баспа беттеріндегі ең танымал логикалық жұмбақ болып келді, бірақ содан кейін Судоку көшбасшылыққа ие болды. Ұлыбританияда олар алғаш рет The Guardian газетінде пайда болды, одан кейін The Telegraph және Daily Mail газеттері де жариялады.