Кіріспе

Кездесудің жазбаша мәліметтері кездесудің жазбаша тіркемесі болып табылады.

Хаттама, сондай-ақ кездесу хаттамасы (МОМ аббревиатурасы), протоколдар немесе бейресми жазбалар деп те аталады. Олар кездесу немесе тыңдаудың дереу жазылған тіркемесі болып табылады. Әдетте, олар кездесуде болған оқиғаларды сипаттайды және қатысушылар тізімін, қатысушылар талқылаған мәселелерді және осы мәселелерге байланысты жауаптарды немесе қабылданған шешімдерді қамтуы мүмкін.

Этимология

"Минуттар" атауы латын тіліндегі minuta scriptura (сөзбе-сөз "кішкентай жазу") тіркесінен туындаған болуы мүмкін, ол "дүркіреп жазылған жазбалар" немесе "шамалы жазбалар" дегенді білдіреді.

Жасау

Кездесу кезінде хаттаманы машинист немесе сот хабаршысы жасай алады, олар стенография қолданып жазып, кейіннен хаттаманы дайындап, қатысушыларға жібереді. Балама ретінде, кездесуді аудио немесе бейнеге түсіруге болады, немесе топтың тағайындалған немесе ресми емес хатшысы жазбалар жасап, содан кейін хаттама дайындалады. Көптеген мемлекеттік органдар барлық хаттамаларды дереу жазу және дайындау үшін арнайы бағдарламалық құралдарды пайдаланады.

Мақсаты

Хаттама – ұйым немесе топ отырыстарының ресми жазбасы. Олар отырыстың толық стенограммасы емес. Робертс ережелерінің жаңадан толықтырылған нұсқасын (RONR) қолдану бойынша, хаттамада мүшелердің айтқандары емес, кездесуде жасалған іс-әрекеттердің тізімі болуы керек. Ұйым хаттама мазмұнына қатысты өз ережелерін бекітуге құқылы. Көптеген ұйымдар үшін хаттаманың ықшам болуы және тек қабылданған шешімдердің қысқаша мазмұнын қамтуы маңызды. Сөзбе-сөз баяндама (стенограмма) көбінесе пайдалы емес. Егер ұйым ережелері басқаша талап етпесе, кездесуде талқыланған мәселелердің қорытындысын дайындау қажет емес және орынды емес. Басқарма отырыстарының хаттамалары ұйым мүшелерінің жалпы жиналыстарының хаттамаларынан бөлек сақталады. Сондай-ақ, құпия отырыстардың хаттамалары да бөлек сақталуы мүмкін. Комитеттер ресми хаттама жүргізуге міндетті емес, бірақ қажет болған жағдайда бейресми жазбалар жасауға болады. Комитеттердің ресми құжаттары – олардың бас органына ұсынған есептері болып табылады.

Формат

Хаттаманың форматы ұйым белгілеген стандарттарға байланысты өзгеруі мүмкін, бірақ жалпы ережелер бар. Роберттің тәртіп ережелері хаттаманың үлгісін ұсынады. Әдетте, хаттама жиналысты өткізетін органның (мысалы, кеңес) атымен басталады және орын, күн, қатысушылар тізімі, төрағаның жиналысты ашу уақыты сияқты мәліметтер де қамтылуы мүмкін. Хаттаманың басты міндеті – қабылданған шешімдерді тіркеу болғандықтан, барлық ресми шешімдер міндетті түрде жазылуы керек. Егер ресми ұсыныс енгізіліп, оған қолдау көрсетілсе (қабылданғанына қарамастан), бұл жазылып алынады. Дауыс беру нәтижелері де қосылуы мүмкін. Хаттамадағы әдеттегі ұсынысқа қатысты бөлімде, мысалы, «Анна ұсынды және қабылданды» деп жазу жеткілікті. Ұсынысты қолдаған адамның атын көрсету міндетті емес. Кейде хаттаманы оған жауапты адам (әдетте хатшы) келесі жиналыста қарау үшін ұсынады. Дәстүрлі аяқтау фразасы – «Құрметпен ұсынамын» (бірақ қазір бұл сирек қолданылады), одан кейін лауазым иесінің қолы, оның аты-жөні (жазылған немесе басылған) және лауазымы көрсетіледі. Бұл аяқтау фразасы «сәйкес ретпен ұсынамын» деген сөзден туындаған, ол хаттамадағы оқиғалардың тізбегі нақты жиналыста болған оқиғалардың ретімен сәйкес екенін көрсетеді. Күн тәртібіндегі алғашқы пункттердің бірі – өткен жиналыстың хаттамасын оқып, бекіту. Егер топ мүшелері (әдетте бірауыздан) жазбаша хаттамада өткен жиналыста болған оқиғалар дұрыс көрсетілгенін келіссе, онда олар бекітіледі және бұл факті ағымдағы жиналыстың хаттамасына тіркеледі. Егер маңызды қателер немесе кемшіліктер болса, хаттама қайта жазылып, кейіннен қайта ұсынылуы мүмкін. Шағын өзгерістерді әдеттегі түзету процедураларын қолдану арқылы дереу жасауға болады, ал түзетілген хаттама «түзетілгендей» бекітілуі мүмкін. Әдетте, жиналысқа дейін хаттаманың жобасын барлық мүшелерге жіберген жөн, осылайша жиналыс жобаны оқумен кешіктірілмейді.