Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сегіз қолды алып және скандинавия мифологиясындағы аңызға толы батыр Старкад (немесе Stǫrkuðr; латынша: Starcaterus; кейінгі орта ғасырларда сондай-ақ Starkodder; қазіргі дания тілінде Stærkodder) скандинавия мифологиясында сегіз қолды алып немесе осы алыптың адам немересі болған. Старкад туралы көптеген әңгімелерде кездеседі, ал оның ерліктері туралы айтылатын оқиғалар түрлі скандинавия дәстүрлерімен байланысты.
Eight armed giant and legendary hero in Norse mythology
Starkad ( or Stǫrkuðr ; Latin: Starcaterus; in the Late Middle Ages also Starkodder; modern Danish: Stærkodder) was either an eight armed giant or the human grandson of the aforementioned giant in Norse mythology. Starkad appears in numerous accounts, and the stories of his adventures relate to different Scandinavian traditions.
Беовульф
Беовульфте даниялықтар мен хедбобардтар арасындағы алауыздық, құлаған хедбобард патшасы Фроданың ұлы Ингельд пен даниялық патша Хродгардың қызы Фреаварудың үйленуі арқылы аяқталуға тиіс болған. Осыдан Дания патшасы Фротоның ұлы Ингелге Старкадтың насихат сөзі бастау алды.
In Beowulf, the feud between the Danes and the Heaðobards was to be ended with the marriage of Ingeld, the son of the fallen Heaðobard king Froda, and Freawaru, the daughter of the Danish king Hroðgar. That is the origin of Starkad's admonishing speech to the Danish king Ingellus, son of Frotho
Гервар сагасы
Старкад аңызының нұсқасын Герварвар сагасының U нұсқасының кіріспесінде және Хауксбоктың H нұсқасында қысқартылған түрінде кездестіруге болады. Бұл нұсқада Старкад Ала жауынгері Солтүстік Норвегиядағы Алуфосс сарқырамасында өмір сүрген. Ол шурсар (йотун) деп аталатын алыптардың ұрпағы, ал әкесі Сторквид есімді болған. Старкад өзі де йотун еді және сегіз қолы болған, бірақ ол Огн Эльф Бёрст есімді қызға құда түскен. Бір күні Старкад Эливагардан солтүстікке кеткенде, Гергрим есімді тағы бір йотун Огнды ұрлап әкетті. Старкад Гергримді жекпе-жекке шақырды. Старкад бір уақытта төрт қылышпен шайқасып, Гергримді өлтірді. Огн Старкадтың әйелі болғысы келмеді және қылышпен өзін-өзі қатілдік етті. Старкад Гергримнің барлық мүлкін, соның ішінде ұлы Гримрді де алды. Альфхильдра Альфхейм патшасы Альфтың (қазіргі Бохуслен) қызы еді және Альфхейм халқы сияқты, өте әдемі болған. Бір күзде Альф патша Дисаблот құрбандығын, яғни құдайшаларға арналған құрбандықты өткізді, және Альфхильдра оған қатысты. Ол құрбандық тасын қанмен бояп жатқанда, Старкад оны ұрлап кетті. Альф патша қызын құтқару үшін Тор құдайынан көмек сұрады. Тор оның тілегін орындап, Старкадты өлтіріп, қызды құтқарып алды.
A version of the legend of Starkad can be found in the prologue of the U version of Hervarar saga, and in a shortened form in the H version of the Hauksbók. In this version a Starkad Ala Warrior lived in northern Norway at the waterfalls of Alufoss. He descended from the giants known as the þursar (jotuns), and his father's name was Storkvid. Starkad was very much a jotun himself and had eight arms, but he was betrothed to a girl named Ogn Elf burst. One day, when Starkad had gone north across the Élivágar, another giant named Hergrim kidnapped Ogn. Starkad challenged Hergrim to a holmgang, a duel. Starkad used four swords at the same time and slew Hergrim. Ogn did not wish to be Starkad's wife and committed suicide by stabbing herself with a sword. Starkad contented himself by taking everything Hergrim owned, including his son Grimr. Álfhildr was the daughter of king Álfr of Álfheim (modern Bohuslän) and like the people of Álfheim, she was very beautiful. One autumn, king Álfr performed the Dísablót, a sacrifice to the goddesses, and Álfhildr took part in it. As she was reddening the horgr (altar) with blood, Starkad kidnapped her. King Álfr called on the god Thor to help him rescue his daughter. Thor granted his wish by killing Starkad and rescuing the girl.
Гаутрекс сағасы
Гаутрекс сагасы Гервар сагасындағы оқиғаны жалғастырады. Онда, басқа нәрселермен қатар, Тор өлтірген Старкад Ала жауынгерінің ұлы, Сторвиркрдің ұлы Старкадтың басынан өткен оқиғалар айтылады. Жасынан Старкад Агдер патшасы Харальдтың сарайында Харальдтың ұлы Викармен бірге өскен. Бір күні Хордаланд патшасы Гертьёфр шабуыл жасап, Харальдты өлтірді. Агдер халқының адалдығын сақтау үшін ол Викарды тұтқынға алды. Викар өскен соң, Старкадты да қоса, әскер жинап, Гертьёфрді өлтіріп, отыз жауынгерімен әкесінің құнын өтеді. Содан кейін Викар Агдер, Хордаланд және Хардангер патшасы болды. Старкад Викардың Оңтүстік Норвегиядағы кішігірім патшалықтардың үстемдігі үшін болған көптеген шайқастарына қатысты, соның бірі – Венир көліндегі шайқас. Ол Викардың ең батыл жауынгері болды. Осы жеңістерден кейін, үлкен әскермен Агдирден солтүстікке қарай, Хёрдаландқа қарай келе жатқанда, Викар теңізде дауылға тап болды. Пайғамгерлік көрсеткендей, Один құрбандық ретінде бір адамды, жеребе тастау арқылы таңдауды қалады, және Викардың жеребесі әрқашан шыға берді. Шешімді келесі күнгіге шегерді. Содан кейін Старкадтың асырап алған әкесі Грани Атшашы, оны құдайлардың құпия кеңесіне алып барып, өзінің Один екенін ашты. Один Старкадқа үш өмір сүру, ең тамаша қару-жарақ, мол байлық, шайқаста жеңіс, өлең шығару қабілеті және байлар мен қуаттылардың арасында әрқашан құрметке ие болу нығметтерін сыйлады. Алайда, Тор, Старкадтың жотун тегінен болғандықтан оны жек көріп, оған балалы болу нығметін бермеді және оны әрбір өмірінде қылмыс жасауға және ешқашан жылжымайтын мүлікке ие болмауға қарғыс тастады. Тор Старкадқа ешқашан мүлкі жетерлік деп ойламауға, шайқаста қауіпті жарақат алуға, өзінің скальдиялық өлеңдерін ешқашан есінде сақтамауға және қарапайым халықтың жек көруіне ұшырауға қарғыс тастады. Один мен Тор Старкадқа кезекпен нығметтер мен қарғыстарды сыйлағаннан кейін, Один Старкадтан өзінің нығметтері үшін төлем ретінде Викар патшаны беруін сұрады. Старкад келісті, ал Один Старкадқа найза берді, ол тек қана қамыс сабағы сияқты көрінетінін уәделеді. Осылайша Викар өлімге ұшырады. Викардың өлімінен кейін Старкад Швецияға қашып, Алрек және Эйрик патшалардың Упсаладағы сарайына келді. Старкад оларға алдымен викингтер экспедицияларында серік ретінде қызмет етті, ал кейін, Алрек пен Эйрик орнына қоныстанғаннан кейін, ол жеке викингтер экспедицияларына шықты.
Gautreks saga continues the account found in Hervarar saga. It tells among other things the adventures of Starkad, the son of Stórvirkr who was the son of Starkad Ala warrior, whom Thor had killed. It tells that young Starkad was raised at the court of Harald, the king of Agder, together with Harald's son Vikar. One day, Herþjófr, the king of Hordaland, made a raid and killed king Harald. He also took Vikar hostage to ensure the loyalty of the people of Agder. When Vikar had grown up, he assembled a warband, including Starkad and avenged his father by killing Herþjófr with thirty of his warriors. Vikar was then king of Agder, Hordaland, and Hardanger. Starkad took part in Víkar's many battles for the hegemony of the petty kingdoms of southern Norway, one of the battles where Battle at Lake Vænir and he was Víkar's greatest warrior. After all these victories, when sailing north from Agdir to Hördaland with a large army, Víkar was becalmed. Divination showed Odin required a sacrifice of one person chosen by lot and Víkar's lot came up each time. The decision was put off till the next day. Then Grani Horsehair, Starkad's foster father, took Starkad to a secret council of the gods and revealed himself to be Odin. Odin bestowed on Starkad the blessings of living three lifetimes, of possessing the most excellent of weapons, an abundance of riches, victory in battle, the gift of poetry and always to be held in the highest esteem among the rich and powerful. Thor, however, who hated Starkad because of his jotun origin, denied Starkad the blessing of having children and cursed him to commit a crime every lifetime he lived and never to possess real estate. Thor further cursed Starkad never to feel that he had enough property, always to receive dangerous wounds in battle, never to remember his skaldic poems and ever to be hated by commoners. After blessings and curses laid on Starkad alternately by Odin and Thor, Odin asked Starkad to send him King Víkar in payment for Odin's blessings. Starkad agreed and Odin gave Starkad a spear which Odin promised would appear to be only a reed stalk. So Vikar met his death. After Vikar's death, Starkad fled to Sweden and the kings Alrek and Eirík at Uppsala. Starkad served them first as a companion on their viking expeditions and then, after Alrek and Eirík had settled down, he went on further Viking expeditions alone.
Инглинга сагасы
"Йнглинг" сағасында Снорри Стурлусон Алрек пен Эйрик қайтыс болғаннан кейін бірнеше ұрпақ өткен оқиғаларды айтады. Швеция королі Аун соғысқа құмар емес еді және оны Хафдан өз патшалығынан қуған болатын. Хафдан өлгеннен кейін Аун өзінің ескі патшалығын басқару үшін Упсалаға оралды. Ол өз ұлының біреуін Одинге құрбандыққа шалып, ол оны тағы алпыс жыл өмір сүруге рұхсат етті. Бірақ жиырма бес жыл өткен соң, Дания князі Әли Батыл пайда болып, Аунды Гёталандқа қуды. Әли жиырма бес жыл патшалық құрды, содан кейін Старкад оны өлтірді. Осыдан кейін Аун өз патшалығына қайта оралып, тағы жиырма бес жыл билік етті.
In the Ynglinga saga, Snorri Sturluson tells what happened a few generations after the deaths of Alrek and Eirík. The Swedish king Aun was not a warlike king and had been chased away from his kingdom by Halfdan. When Halfdan had died, Aun returned to Uppsala to rule his old kingdom. After having sacrificed one of his sons to Odin, the god let him live for another sixty years. However, when twenty five years had passed, a Danish prince named Áli the Bold appeared and chased Aun to exile in Götaland. Áli ruled for twenty five years until Starkad appeared and killed him. Then Aun could return to his kingdom and ruled it for another period of twenty five years.
Согбурот
"Сөгуброт" 8 ғасырда, Старкад Батыл Алиді өлтіргеннен бері көп уақыт өткен оқиғаларды баяндайды. Швеция королі Сигурд Хринг Данияның Харальд Варзутқа қарсы Бравеллир шайқасына дайындалып жатқанда, кейінгі патша Али Батыл жеті басқа корольмен бірге оған шайқаста көмектесу үшін пайда болды. Бұл корольдерге көптеген батырлар еріп жүрді, олардың ішінде Сторверкрдің ұлы Старкад Ескі де болды. Кейін Старкад осы шайқас туралы өлең жазды, ол сагалардың дереккөзі болды. Шайқас басталғанда, Фризеландтық Убби есімді қаһарлы батыр король Сигурдтың құрамындағы алдыңғы қатардағы Рагнвальд Жақсы Кеңесшіге шабуыл жасады. Аса қатал шайқастан кейін Рагнвальд қаза тапты, ал Убби бірінен соң бірін өлтіре берді. Король Сигурд Хринг мұны көргенде, әскерін жігерлендіріп, "Уббиді ешкім жеңе алмайды" деді. Содан кейін ол: "Старкад қайда?" деп сұрады. Ескі батыр: "Мырза, жеңіске жеткені қиын. Бірақ мен бар күшімді саламын, қолымнан келгенін істеймін, бірақ Убби қатал жауынгер" деді. Старкад Уббимен шайқасты, ол ұзақ және бүкіл шайқастың ең қызыл шайқасы болды. Ақырында Старкад Уббиге бір жара берді, бірақ өзі алты үлкен жара алды және ешкім оған осылай жақын келген емес деп ойлады. Екі батырды жауынгерлердің қалың тобы бөліп жіберді, ал Убби Телемарк садақшыларының жебелерімен тесік-толым жараланған күйі құлады. "Қалқангер қыз Вебиорг" швед армиясына қарсы шықты. Бірінші кезекте ол батыр Сётиді өлтірді, бірақ содан кейін Старкад оған шабуыл жасады. Вебиоргты бірнеше рет кесіп, аузын кесіп, жағын құлатты. Старкадтың жағын ұстап тұру үшін сақалын шайнауға мәжбүр болды. Оны Батыл Торкил өлтірді. Сақалын тістеп, жараларын елемей, Старкад Дания армиясына шабуыл жасап, бірінен соң бірін өлтірді, патша Харальд Варзуттың туын алып жүрген Урсина атты қалқангер қызға дейін. Ол оған оның соңғы қарсыласына кездескенін айтты, бірақ ол туды ұстаған қолын кесіп, оны өлтірді. Старкад жауынгерлерді бірінен соң бірін өлтіре берді, ақырында ол қатты жараланды, мойнында үлкен жара пайда болды және екі өкпесі іштен шығып тұрған үлкен жара пайда болды. Оң қолынан бір саусағын жоғалтты. Шайқас шведтердің жеңісімен аяқталды.
The Sögubrot deals with events taking place in the 8th century, a long time after Starkad killed Áli the Bold. When the Swedish king Sigurd Hring prepared for the Battle of the Brávellir against the Danish Harald Wartooth, a much later king Áli the Bold appeared with seven other kings to help him in the battle. These kings were accompanied by a great many champions, and among them Starkad the Old, the son of Stórverkr. Starkad would later compose a poem about this battle that would serve as a source for the sagas. When the battle had begun, a formidable champion named Ubbi of Friesland charged against Ragnvald the Good Councilor the foremost champion in the wedge formation of king Sigurd. After a fierce fight, Ragnvald died and Ubbi pushed on killing champion after champion. When king Sigurd Hring saw this he encouraged his warriors and said that it was not possible that no one could defeat Ubbi. He then asked "where is Starkad?". The old warrior answered "it is difficult to win sire. However, I will do my best and do what I can, but Ubbi is a tough fighter". Starkad engaged with Ubbi and a fight began that was long and the most fierce of the entire battle. Eventually, Starkad gave Ubbi a single wound, but Starkad had received six big ones, and thought that no one had been closer to kill him before. The two champions were separated by the pushing throng of warriors, and Ubbi finally fell riddled with arrows from the archers of Telemark. The shieldmaiden Vebiorg took on the Swedish army. First she killed the champion Söti, but then Starkad attacked her. After giving Vebiorg a number of slashes, she cut his mouth so that his chin fell. Starkad had to bite his beard to keep his chin in place. She was killed by Thorkil the Bold. Biting his beard and ignoring his wounds, Starkad charged the Danish army, killing man after man, until he met the shieldmaiden Ursina who carried the banner of king Harald Wartooth. She told him that he had met his last opponent, but he cut off the hand that held the banner and killed her. Starkad continued killing warrior after warrior, until he finally was so severely wounded that he had a large gash on his neck and a large gash on his chest that made his two lungs hang out. On his right hand, he had lost a finger. The battle ended with Swedish victory.
Норна-Гестс
"Норна қонақтары" кітабында Старкад оқиғасы Бравир шайқасындағы жеңістен көп ұзамай орын алады. Бұл оқиға Старкад пен аждаһаны өлтірген батыр Сигурд арасындағы кездесу туралы. Ескі Норна Гест Сигурд Аждаһа өлтірушімен бірге болғанда, швед патшасы Сигурд Хрингтің Сигурд пен оның халқынан сый талап еткенін айтады. Сигурд бас тартқанда, Швеция патшасы оны бағындыру үшін Гандальф ұлдары бастаған әскерді жіберді. Швед әскерінде Гандальф ұлдарынан да үлкен әрі күшті адам болды. Сол алып адам адамдар мен жылқыларды өлтірді, оны ешкім жеңе алмады. Сигурд пен Гест осы алып сауыткерге жақындап, кім екенін сұрады. Ол өзінің Старкад, Сторвиркрдің ұлы екенін мәлімдеді. Старкад Сигурдтің аждаһа Фафнирді өлтірген сол Сигурд екенін білген соң, қашуға тырысты. Бірақ Сигурд оның артынан қуып желіп, Грамр деген қылышымен соққы беріп, Старкадтың аузынан екі тісін сындырып алды. Сосын Сигурд Старкадтан үйіне қайтуын бұйырды. Старкад шайқас алаңынан кеткен соң, Гандальф ұлдары да шегінді, осылайша Сигурд шведтерге қарсы шайқаста жеңіске жетті.
In Norna Gests þáttr, the account of Starkad takes place not long after the victory at the Battle of the Brávellir. The account deals with a meeting between Starkad and the hero Sigurd Dragonslayer. The old Norna Gest told that during the time when he was with Sigurd Dragonslayer, the Swedish king Sigurd Hring demanded tribute from Sigurd and his people. When Sigurd refused, the king of Sweden sent an army to subdue him, led by the sons of Gandalf. In the Swedish army, there was a man who was even bigger and stronger than the sons of Gandalf. The giant man killed both men and horses and nothing could defeat him. Sigurd and Gest approached the huge warrior and asked who he was. He answered that he was Starkad the son of Stórvirkr. When Starkad learnt that Sigurd was the same Sigurd who had killed the dragon Fafnir, he tried to escape. However, Sigurd went after him and dealt a blow with his sword Gramr that ripped two teeth off Starkad's mouth. Sigurd then asked Starkad to go home. When Starkad had left the battle, the sons of Gandalf retired as well, and so Sigurd had won the battle against the Swedes.
Gesta Danorum (Даналық кітап)
Gesta Danorum-да Старкад туралы ең толық мәліметтер кездеседі. Даниялық жылнамашы Саксо Грамматик Старкадтың Сторвиркрдің (Сторверк/Сторюркус) ұлы екенін және кеме апаттан құтылғанын жазған. Ол Дания патшасы Фротоның қызметіне кіріп, жағалауларды күзетуге кеме алды. Старкадқа тең келген ешкім болған жоқ, өйткені ол адамнан асып түсетін дене бітімімен және асыл мінез-құлықпен жаратылған. Саксо Грамматик Старкадтың тегі туралы екі дерек келтіреді. Біреуіне сәйкес, ол Балтық теңізінің шығысындағы эстондықтар жерінде дүниеге келген. Екінші нұсқа, жылнамашының ойынша, фантастикалық және күмәнді, Старкад йотуннан туған, және бұрын көптеген қолы болған, бірақ Тор екі қолын кесіп тастаған. Один Старкадқа үш адамның ғұмырын сүру және үш жамандық жасау қарызын берген. Оның алғашқы зұлым ісі – Норвегияның қарапайым патшасы Викарды (Викарусты) өлтіру болды. Старкад Викармен бірге викингтер экспедициясына қатысты, бірақ олар күшті желдің кедергісіне тап болды. Олар құдайларды адам қанды құрбандықпен ынаятқа алуға тырысып, кімді құрбан ету керектігін жеребе тастауға бел буды. Старкад сабаннан ілмек жасап, оны патшаның мойнына байлады, тек көрсету үшін екенін айтты, өлтіру үшін емес. Бірақ түйін соншалықты мықты болды, патша өліп бара жатқанда Старкад оған қылышымен соңғы соққысын берді. Кейбіреулер сабаннан жасалған ілмек кенеттен қатты болып, патшаны тұншықтырып өлтірді дейді. Старкад Дания викингі Бемонмен (Бемон) бірге кемеге мінді, және олар өз экипаждарына қатаң тәртіп орнатты, алкогольді ішімдіктерге тыйым салды. Ресейге шабуыл жасаған кезде олар викингтерді тоқтату үшін ресейліктердің жерді қақпанмен толтырғанын анықтады. Бірақ Старкад пен оның серіктері аяқ киімдерін киіп, шайқаста жеңіске жетті. Бемон қайтыс болғаннан кейін Старкад бжармиялықтарға қызмет етіп, олардың арасында көптеген батырлық істер жасады. Кейін Старкад жеті жыл Швецияда Фрейдің ұлдарымен Упсалада тұрды. Бірақ қоңыраулардың әйелше жарқылдауы, би және құрбандықтардағы мимдер (Упсаладағы ғибадатхананы қараңыз) Старкадты қынжырды. Содан кейін ол Дания патшасы Хакиге (Хако) қосылып, Ирландия патшасы Хуглейкке (Хуглетус) шабуыл жасаған кезде оған шайқасты. Хуглейк байлығын актерлер мен жонглерлерге ысырап етті, бірақ оны Свипдаг (Суибдаг) және Гегад (Гегатус) қорғады, олар Старкадқа ең жауыз жараны салған. Жеңіске жеткеннен кейін Старкад барлық мимдерді және жонглерлерді сабап, барлық байлықты тонады. Содан кейін Старкадты шығыстағы көтерілісті басу үшін славян князі Винмен (Вин) бірге жіберді. Ол барлық шығыс тайпаларын жеңілгенше, курондармен, самбиялықтармен, семигаллиялықтармен шайқасты. Ол қылышын терімен жауып, Ресейдің Анафиал қаласында тұратын Висин (Висинн) атты қолбасшыны жеңіп шықты. Ол жеңістерін Византиядағы йотун Таннаны және поляк чемпионы Васке/Вилцеді өлтіру арқылы жалғастырды. (Польша жазушысы Теодор Нарбут таудың және қаһарманның (Анафиал мен Висинн) атын Литваның пұтқа табынушы мифологиясындағы өлімнен кейінгі өмірдің орны деп саналатын Анафиел тауы туралы аңызды безендіру үшін таңдаған деген теория бар). Саксондар Фротоға қарсы көтеріліп, Хамаға қарсы дуэльге шақырғанда, Старкад күтпеген жерден қайтып келіп, дуэльде Фротоның орнын алды. Хама Старкадты жұдырықпен соққымен тізе бүктірді, бірақ Старкад тұрып, Хаманы өлтірді. Бірнеше уақыттан кейін Фротоны Свертинг (Свертингус) есімді саксон опасыздықпен өлтіреді. Фротоның ұлы Ингильд (Ингелл) еріксіз өмір сүріп, Свертингтің бір қызына үйленді. Бұл Старкадты қатты ашуландырды, ол швед патшасы Халфданның (Халдан) сотына жазылды. Алайда, Ингильданың әпкесі Хельганың қарапайым алтыншыға үйленетінін білгенде, Старкад маскировкамен келіп, алтыншыны кастрациялады. Ол Хельганың бетін сабап, оған қатты тіл тигізді. Содан кейін ол Швецияға және патшаға Халфдан қайтып келді. Ингильда Хельганы Хельги (Хелго) есімді норвегке берді, бірақ ол онымен шабуылдасқан Зеландиядан келген тоғыз ағасымен күресу шартымен, олардың ішіндегі үлкенінің аты Ангантир (Ангатер) болды. Хельги Швецияның ең әйгілі Уппсала қаласына барып, Старкадтан соғыста көмек сұрады. Старкад келісті, бірақ Хельгиді тоғыз бауырласпен бірге Ролиунгтың баурайында күресу үшін қалыңдығымен қалдырды. Старкад тоғыз бауырларын өлтірді, бірақ өзі он жеті жарақат алды, және іштері шығып тұрғандай ауыр жарақат алды. Ол үш қарапайым адамның көмегін қабылдамады, бірақ шаруаның ұлының емдеуін қабылдап, Швецияға орала алды. Ингильд күнәлі өмірін жалғастырып, әкесінің өлімін қайтаруға тырыспағандықтан, Старкад Ингильд Фротоның өлтірушісі Свертингтің ұлдарымен бірге той кезінде пайда болды. Старкад Ингильдті қатты сөгіп, оның патшайымына тырысқанда, оның қымбат жолағымен тыныштандыруға тырысты. Старкад Ингильдті Свертингтің ұлдарын өлтіруге және саксон әйелінен ажырасуға ықпал етті. Швеция патшасы Сигурд Хринг пен Харальд Тісқақ (Харальд Hyldetan) арасындағы Бравэллір шайқасында Старкад швед жағынан шайқасты. Ол өкпесі шығып, бас сүйегі жарылып, саусағы кесілгендей қатты жарақат алды. Ол жараларын емдеу үшін шайқастан шығуға мәжбүр болды. Старкад норвег батыры Олоның әскерінде құрметпен қабылданды. Алайда, Оло Зеландияны жаулап алғаннан кейін, Старкад Ленний/Ленус/Леннус Олоны өлтіру жоспарына қосылуға көндірілді. Бірақ Олоны өлтіру қиын болды, өйткені оның қарауы барлығын қорқытты. Старкад Олоның бетін жабуға қол жеткізгенге дейін оны өлтіре алмады. Старкад 120 фунт алтынмен сыйланды, бірақ қылмысынан өкінді, Олоның өлімін Леннийді өлтіру арқылы қайтарды. Старкад өте қарт болғанда, өлуді қалап, көзі нашарлағанда, алтынын мойнына іліп, саяхаттауға шықты. Ол оның қылыштарының біреуін алғысы келген адамды және Старкадты өлтіруге шақырылған атты әскерлерді өлтірді. Хатердің (Hatherus) алдында Старкад өзінің жетістіктері туралы ән шырқады, және Хатердің жауабы Старкадқа оның асыл тегін көрсетті, Старкад оны өлтірушісі болуын сұрады. Старкад Хатерге барлық алтынын және қасиеттілігін уәде берді, егер ол өзінің басын кесіп, денесі құлағанда басы мен денесінің арасынан жүгірсе. Хатер Старкадтың басын кесті, бірақ Старкадтың алып денесінен қорқып, жүгіруден тартынды. Басы жерге тигенде, ол Старкадтың қаншалықты қатыгез екенін көрсетіп, шөпке тісті. Хатер ескі жауынгерді жерлемеуді қаламады, оның Ролиунг даласындағы бәрісіне құрмет көрсетіп, Старкадтың ауыр денесі бұрыннан тасқа із қалдырған жерге бәріс жасады.
It is in Gesta Danorum that the most comprehensive treatment of Starkad is found. The Danish chronicler Saxo Grammaticus wrote that Starkad was the son of Stórvirkr (Storwerk/Storuerkus) and saved himself from a shipwreck. He entered the service of the Danish king Frotho and was given a ship so that he could patrol the shores. No man was Starkad's equal as he was endowed with a superhuman size and a noble disposition. Saxo Grammaticus gives two accounts of Starkad's origin. According to one, he was born in the land of Estonians east of the Baltic sea. According to the second, which the chronicler considers fantastic and unlikely, Starkad was born of jotuns, and he had formerly many arms until Thor cut off all arms but two. Odin had bestowed on Starkad the curse and the blessing that he would live the lives of three men, and commit three evil deeds. His first evil deed was the murder of the Norwegian petty king Vikar (Wicarus). Starkad had joined a Viking expedition with Vikar, but they found themselves stopped by a strong wind. They then had the idea that they could appease the gods by performing a blót with human blood, and decided to cast lots as to whom was to be sacrificed. Starkad made a noose of willow and put it around the king's neck in the pretense that it was only for show and not for killing. However, the knot was so strong that the king was dying, and Starkad gave him the coup de grace with his sword. Others say that the noose of willow suddenly became so strong that the king was strangled. Starkad joined the Danish Viking Bemon (Bemonus) and they had a tough discipline on their crew, forbidding them alcoholic beverages. During an attack in Russia, they discovered that the Russians had riddled the terrain with caltrops to stop the Vikings. However, Starkad and his men donned clogs and so won the battle. When Bemon was dead, Starkad entered the service of the Bjarmians and did many heroic deeds among them. Later, Starkad stayed for seven years in Sweden at Uppsala, with the sons of Frey. However the effeminate jingle of bells, the dancing and the mimes at the sacrifices (see the Temple at Uppsala) nauseated Starkad. He then enlisted with the Danish king Haki (Haco), and fought for him during the attack on king Hugleik (Hugletus) of Ireland. Hugleik wasted his riches on actors and jugglers, but was defended by Svipdag (Suibdagus) and Geigad (Gegathus), who gave Starkad the most vicious wound he had ever received. After winning the battle, Starkad had all the mimes and jugglers flogged, and all the riches looted. Starkad was then sent with the Slavic prince Win (Winus) to quell a rebellion in the East. He fought against Curonians, Sambians, Semigallians, until all the Easterlings had been defeated. By covering his sword with a hide, he also defeated a warlord named Wisin (Wisinnus), who lived at Anafial in Russia, and who could make a weapon blunt only by looking at it. He continued his victories by killing the jotun Tanna in Byzantium and the Polish champion Wasce/Wilzce. (It is theoretized that Polish writer Theodor Narbutt picked the name of the mountain and the villain (Anafial and Wisinnus) to embellish a legend about mount Anafielas, allegedly a place of the afrerlife in Lithuanian pagan mythology). When the Saxons rebelled against Frotho, and challenged him to a duel against Hama, Starkad unexpectedly returned and took Frotho's place in the duel. Hama contemptuously brought Starkad to his knees with a blow by his fist, but Starkad rose up and cut Hama to death. After a while Frotho was killed through treachery by a Saxon named Swerting (Swertingus). Frotho's son Ingild (Ingellus) lived a wanton life and married one of Swerting's daughters. This angered Starkad so much that he enlisted at the Swedish king Halfdan's (Haldanus) court instead. However, when he learnt that Helga, Ingild's sister, was about to marry a lowly goldsmith, Starkad appeared in disguise and castrated the goldsmith. He gave Helga a slap on her face and lambasted her. Then he returned to Sweden and king Halfdan. Ingild gave Helga to a Norwegian named Helgi (Helgo), on the condition that he fight nine brothers from Zealand who courted her, and among whom the eldest was named Angantyr (Angaterus). Helgi went to Sweden's most famous city Uppsala and asked Starkad to help him in the fight. Starkad agreed, but left Helgi with his bride in order to fight with the nine brothers himself at the moor of Roliung. Starkad killed the nine brothers but had received seventeen wounds himself, and was so seriously wounded that his guts hung out. He refused the care of three lowly passers by, but accepted the treatment of a peasant's son, and could return to Sweden. As Ingild continued his sinful life and did not do his duty to avenge his father, Starkad appeared during a banquet that Ingild had with the sons of Swerting, his father's slayer. Starkad strongly admonished Ingild and humiliated his queen who tried to calm Starkad with kindness and her costly ribbon. Starkad succeeded in exciting Ingild to kill Swerting's sons and to divorce his Saxon bride. During the Battle of the Brávellir between the Swedish king Sigurd Hring and Harald Wartooth (Haraldus Hyldetan), Starkad fought on the Swedish side. He received such a severe wound that his lung hung out, his skull was cleft and a finger was cut off. He had to leave the battle to tend to his wounds. Starkad was accepted with honour in the warband of the Norwegian hero Olo. However, when Olo had succeeded in conquering Zealand, Starkad was convinced to join Lennius/Lenus/Lennus scheme to attack and kill Olo. However, Olo was hard to kill as his gaze scared everyone. It was not until Starkad managed to cover Olo's face that he could kill him. Starkad was rewarded with 120 pounds in gold, but regretted his crime, and avenged Olo's death by killing Lennius. When Starkad was so old that he wished to die and his eyesight was bad, he hung his gold around his neck and went out to wander. He killed a man who wanted one of his swords and some riders who were contracted to kill Starkad by Hather (Hatherus), Lennius' son. In front of Hather, Starkad sung about his accomplishments, and as Hather's response showed Starkad that Hather was of noble birth, Starkad asked him to be his slayer. Starkad promised Hather all his gold and imperviousness, should Hather cut off his head and run between the head and the body as he fell. Hather cut off Starkad's head but avoided running, as he feared being crushed by Starkad's huge body. When the head had hit the ground, it bit a tussock of grass which showed how ferocious Starkad was. Hather did not want the old warrior to lie unburied, but showed him respect by making a barrow for him on the heath of Roljung, at the same spot where Starkad's heavy body long ago had made an imprint on a stone.
Северо-Африкалық жәндіктердің тарихы
Олаус Магнус "Геста Данорум" еңбегінде Старкад туралы әңгімені келтіреді. Ол Саксоның батырдың тегі туралы айтқанымен келіспейді және Старкадтың Тавастиан тайпасынан, "Starchaterum Thauestum" екенін хабарлайды.
Olaus Magnus' cites the story of Starkad from Gesta Danorum. He disputes Saxo about origin of the hero and informs that Starkad was from the nation of Tavastians, 'Starchaterum Thauestum'.
Кейінгі дәстүрлер
Кейінгі ортағасырлық дәстүрлер Старкадтың өлімін және Рольюн даласын Скене аймағымен байланыстырады. Анналь Ренес (13 ғасырдың соңы) бойынша, су деңгейі төмендеген кезде Бойлинг көпірінің астындағы суда Старкадтың қылышын көруге болатын. Бойлингтің Рольюнның жаңсылыс жазылуы болуы мүмкін. Кейін бұл орын Рённе өзеніне орналастырылды, ал 16 ғасырда адамдар Вегехолмдегі Старккарл тастары туралы әңгімелеген. Даниялық фольклоршы Аксель Ольрик және Артур Стилле Скене солтүстік-батысында Старкад туралы көптеген жаңа дәстүрлерді жазды.
Later medieval traditions locate Starkad's death and the heath of Roljung to Skåne. According to the Annales Ryenses (late 13th century), it was still possible to see Starkad's sword in the water beneath the bridge of Boilyngh when the water was low. It is likely that Boilyngh is a misspelling of Roljung. Later this spot was located to Rönne river, and in the 16th century, people talked of the Stones of Starkkarl at Vegeholm. The Danish folklorist Axel Olrik and Arthur Stille recorded many recent traditions about Starkad in north western Skåne.
Қазіргі заманғы сілтемелер
Даниялық-американ жазушысы Пол Андерсонның «Фландри энсин» ғылыми-фантастикалық романының оқиғасы «Старкад» деп аталатын планетада өтеді. Андерсон өзінің «Миллион жылдық қайық» кітабында Норнагест пен Старкадтың кездесуі туралы әңгімені де қамтыды, онда Норнагест пен Старкад ерекше сирек кездесетін генетикалық жағдаймен туған адамдардың шағын тобының мүшелері болып табылады, бұл оларды өлмейтін етеді. Қазіргі Данияда «Старкоддер» атауы Корольдік теңіз күштерінің темір кемелеріне берілген. Канадалық автор Гай Гавриил Кейдің «Фионавар тоқымасы» трилогиясында Старкад бекінісі зұлым құдай Ракот Могримнің бастионы болып табылады. Вильгельм Мобергтің «Жаңа жерлер» романында басты кейіпкер Солтүстік Америкаға көшіп келгеннен кейін алғашқы сатып алған өгізін Старкоддер деп атайды. Старкад (немесе «Starkadder») - Бернард Кингтің фантастикалық романдар трилогиясының орталық тұлғасы, ол дәстүрлі Старкад әңгімелерінен және скандинавия мифологиясы мен аңыздарының басқа да элементтерінен мол шабыт алады. Трилогияға «Starkadder» (1985), «Vargr Moon» (1986) және «Death Blinder» (1988) романдары кіреді. Старкад, Starkaðr the Mighty ретінде, 2018 жылғы «God of War» видео ойынында Jotnar халқының құрметіне сақталған, көне Jotunn ретінде еске алынады. Мимир Тордың оның алты қолын жұлып өлтіргенін айтады.
The plot of the Science Fiction novel "Ensign Flandry" by the Danish American writer Poul Anderson takes place on a planet named "Starkad". Anderson also included a short story about the meeting of Nornagest and Starkad in his book The Boat of a Million Years, in which both Nornagest and Starkad are part of a small group of humans who were born with an exceedingly rare genetic condition that makes them immortal. The modern Danish name, Stærkodder has been used for an ironclad warship in the Royal Danish Navy. In The Fionavar Tapestry trilogy by the Canadian author Guy Gavriel Kay, the fortress of Starkadh is the stronghold of the evil god Rakoth Maugrim. In The Settlers (novel) by Vilhelm Moberg, the main protagonists names the first ox he buys after emigrating to North America Starkodder. Starkad (or "Starkadder") is the central figure in a trilogy of fantasy novels by the author Bernard King, which draw heavily from traditional Starkad stories and from other aspects of Norse myth and legend. The trilogy comprises the novels "Starkadder" (1985), "Vargr Moon" (1986), and "Death Blinder" (1988). Starkad, as Starkaðr the Mighty, is mentioned in the 2018 videogame God of War, as a late Jotunn enshrined by the Jotnar people. Mimir relates how Thor killed him by ripping off six of his arms.