Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мифологиялық кейіпкер
мифологиялық батыр
Mythological figure
the mythological hero
Герман мифологиясында Зигмунд ( , ) – «Вёльсунга сагасы» дастанында айтылатын батыр. Ол және оның қарындасы Сигни – Вельсунг пен оның әйелі Хлёдтың балалары. Зигмунд ең белгілісі айдаһарды өлтірген Сигурдтың әкесі ретінде танымал, алайда Сигурдтың дастаны Вельсунг циклымен тікелей байланысты емес, ол тек айдаһарды өлтіруші болғандықтан ғана осы циклға қатысты.
In Germanic mythology, Sigmund ( , ) is a hero whose story is told in the Völsunga saga. He and his sister, Signý, are the children of Völsung and his wife Hljod. Sigmund is best known as the father of Sigurð the dragon slayer, though Sigurð's tale has almost no connections to the Völsung cycle except that he was a dragonslayer.
Велсунга сағасы
Велсунга сагасында Сигни Готландияның патшасы Сиггейрге (қазіргі Вестерготланд) үйленеді. Велсунг пен Зигмунд үйлену тойына қатысып жатыр (біраз уақытқа дейін және некеден кейін), Один қайыршы кейпіне еніп, өмір сүретін ағаш Барнстокка ("өнімді ағаш") семсерді (Грамды) салады. Кейіпкер Один семсерді алып тастай алатын адамға оны сыйлық ретінде беретінін хабарлайды. Тек Зигмунд ғана семсерді ағаштан шығара алады. Зиггейр қызғанышпен, семсерге құмарлықпен ұшырады. Ол оны сатып алуға тырысады, бірақ Зигмунд бас тартады. Зиггейр Зигмунтты, оның әкесі Велсунгты және Зигмунттың тоғыз ағайындыларын Гаутландқа қонаққа шақырады. Велсунг кланы келгенде, оларға гауттар шабуыл жасайды; Король Велсунг өлтіріледі, ал оның ұлдары тұтқынға алынады. Сигни күйеуінен бауырларын өлтірмеуін, оларды қоршауға қоюын сұрайды. Зиггер ағайындыларды өлтіру алдында азаптау керек деп ойлағандықтан, ол келіседі. Содан кейін ол өзінің кейіп өзгертетін анасына қасқырға айналып, әр түнде ағаларының біреуін жалмауға мүмкіндік береді. Осы уақыт ішінде Сигни әр түрлі айла-шарғы жасайды, бірақ әр жолы сәтсіз аяқталады, содан кейін тек Сигмунд қалады. Тоғызыншы түнде ол Қызметшісін Зигмундтың бетіне бал шашып, қасқыр келгенде, ол балды соза бастайды және тілін Зигмундтың аузына тығады, содан кейін Зигмунд оның тілін шауып, өлтіреді. Содан соң Зигмунд қашып кетіп, орманға жасырынып қалады. Сигни Сигмундке қажетті заттарды алып келеді. Әкесінің өліміне кек алу үшін, ол да ұлдарын бір-бірден сынауға жібереді. Әрқайсысы сәтсіз болған кезде, ол Зигмундті оларды өлтіруге шақырады, бір күні ол кінәсіз балаларды өлтіруден бас тартады. Ақырында, үмітсіз күйде ол оған völva кейпімен келеді және оның баласы Синфьёттлиді (Беовульфте Фитела деп аталады) құрсағына алады. Олардың инцестінен туған Синфьёттли сынақтан өтеді. Зигмунд пен оның ұлы/жеңесі Синфьотли заңсыз адамдар ретінде байыйды. Олар қасқыр терісін киіп ұйықтап жатқан адамдарды кездестіреді. Адамдарды өлтіріп, қасқыр терісін киген соң, олар ликантропияның бір түрімен қарғысқа ұшырайды. Ақырында олар Вёльсунгтың өлімі үшін кек алады. Сигни қайтыс болғаннан кейін, Сигмунд пен Синфьотли бірге қашып кетеді. Зигмунд Боргильд есімді әйелге үйленеді және екі ұлы бар, олардың бірі Хельги. Синфьёттли Боргильдтің бауырын өлтіреді, ал екеуі де қалаған әйел үшін күреседі. Боргильд ағасына өш алып, Синфьотлиді улайды. Кейіннен Зигмунд Хьордис есімді әйелге үйленеді. Қысқа уақыт тыныштық орнағаннан кейін, Сигмундтың жеріне Линг патшасы шабуыл жасайды. Соғыста Зигмунд Одиннің кейпіне түскен қарт адаммен кездеседі. Один Зигмундтің семсерін талқандап, Зигмунд басқалардың қолына түседі. Өлер алдында ол Хьордиске оның жүкті екенін және оның ұлы бір күні семсерінің сынықтарынан ұлы қару жасайтындығын айтады. Бұл ұлымыз Сигурд болды, ол әкесі үшін Лингвидің арқасына қанды бүркіт оюмен қайырымдылық жасады. Сигурдтің өзі Сигмунд есімді ұлы болды, оны үч алушы Бринхильд үш жасында өлтірді.
In the Völsunga saga, Signý marries Siggeir, the king of Gautland (modern Västergötland). Völsung and Sigmund are attending the wedding feast (which lasted for some time before and after the marriage), when Odin, disguised as a beggar, plunges a sword (Gram) into the living tree Barnstokk ("offspring trunk") around which Völsung's hall is built. The disguised Odin announces that the man who can remove the sword will have it as a gift. Only Sigmund is able to free the sword from the tree. Siggeir is smitten with envy and desire for the sword. He tries to buy it but Sigmund refuses. Siggeir invites Sigmund, his father Völsung and Sigmund's nine brothers to visit him in Gautland to see the newlyweds three months later. When the Völsung clan arrive, they are attacked by the Gauts; King Völsung is killed and his sons captured. Signý beseeches her husband to spare her brothers and to put them in stocks instead of killing them. As Siggeir thinks that the brothers deserve to be tortured before they are killed, he agrees. He then lets his shapeshifting mother turn into a wolf and devour one of the brothers each night. During that time, Signý tries various ruses but fails every time until only Sigmund remains. On the ninth night, she has a servant smear honey on Sigmund's face and when the she wolf arrives, she starts licking the honey off and sticks her tongue into Sigmund's mouth, whereupon Sigmund bites her tongue off, killing her. Sigmund then escapes his bonds and hides in the forest. Signý brings Sigmund everything he needs. Bent on revenge for their father's death, she also sends her sons to him in the wilderness, one by one, to be tested. As each fails, she urges Sigmund to kill them, until one day when he refuses to continue killing innocent children. Finally, in despair, she comes to him in the guise of a völva and conceives a child by him, Sinfjötli (named Fitela in Beowulf). Sinfjötli, born of their incest, passes the test. Sigmund and his son/nephew, Sinfjötli, grow wealthy as outlaws. In their wanderings, they come upon men sleeping in cursed wolf skins. Upon killing the men and putting on the wolf skins, they are cursed with a type of lycanthropy. Eventually, they avenge the death of Völsung. After Signý dies, Sigmund and Sinfjötli go harrying together. Sigmund marries a woman named Borghild and has two sons, one of them named Helgi. Sinfjötli slays Borghild's brother while vying for a woman they both want. Borghild avenges her brother by poisoning Sinfjötli. Later, Sigmund marries a woman named Hjördís. After a short time of peace, Sigmund's lands are attacked by King Lyngi. In battle, Sigmund matches up against an old man who is Odin in disguise. Odin shatters Sigmund's sword, and Sigmund falls at the hands of others. Dying, he tells Hjördís that she is pregnant and that her son will one day make a great weapon out of the fragments of his sword. That son was to be Sigurd, who avenged his father by carving a blood eagle on Lyngvi's back. Sigurd himself had a son named Sigmund, who was killed when he was three years old by a vengeful Brynhild.
Басқа герман батырларымен байланысы
Зигмунд/Сигмунд сонымен қатар Сигурд/Сигфридтің әкесі деп аталады, бірақ оның өмірі мен отбасы туралы мәліметтер, ежелгі скандинавиялық "Вёльсунг" ертегілері мен поэзияларында кездесетіндей, онда жоқ. Екінші жағынан, көне ағылшын поэмасы "Беовульф" Сигемунд Велсингті және оның жүрегі туыс Фителаны негізгі оқиға ішінде баяндалған айдаһарды өлтіру туралы әңгімеге қосады. Осы жерде Сигемундтың оқиғасы Беовульфке айтылады, ол да Готландтан шыққан батыр.
Sigmund/Siegmund is also the name of Sigurd/Siegfried's father in other versions of the Sigurd story, but without any of the details about his life or family that appear in Norse Völsung tales and poems. On the other hand, the Old English poem Beowulf includes Sigemund the Wælsing and his nephew Fitela in a tale of dragon slaying told within the main story. Herein the story of Sigemund is told to Beowulf, a warrior also from Gautland.
Параллельдер
Зигмундтың ағаштан семсер суырып алуына ұқсас оқиғалар басқа мифологияларда да кездеседі (әсіресе Артур аңыздарында). Сонымен қатар, Синфьётли мен Мордред немере іні және басты кейіпкерлердің ұлы болып табылады. Семсер арқылы мифтік күштерге ие болу скандинавиялық құдай Фрейге де ұқсас.
Parallels to Sigmund's pulling the sword from the tree can be found in other mythologies (notably in the Arthurian legends). Also, Sinfjötli and Mordred share the characteristic of being nephew and son to the main characters. The gaining of mythical powers through a sword is also similar to the Norse god Frey.
Қазіргі көркем әдебиетте
Зигмунд – Рихард Вагнердің «Ди Валькуре» музыкалық драмасының кейіпкері, ірі «Жеңбек» циклінің бір бөлігі. Ол Зигмунд пен оның қарындасы Зиглинда арасындағы туысқандық махаббат туралы айтады, олардың Зигфрид есімді ұлы бар. Осы оқиғада Вотан (Один) өзінің найзасымен Зигмундтың Нотхунг семсерін сындырады, ал Зигфрид кейіннен сынған семсерді қайта жасайды. Зигмундтың тарихы, Зигнидің Зиггейрге үйленуінен басталып, Зигмундтың Зиггейрден кек алуымен аяқталады. Бұл оқиға Артур Гилхрист Бродеурдің «Кек алу» повестесінде қайта баяндалған, ол 1925 жылғы 30 маусымда «Adventure» журналында жарияланды. Бродеур Берклиде профессор болды және Беовульф және скандинавиялық сагалар туралы зерттемелерімен танылды.
Siegmund is a character in Richard Wagner's music drama Die Walkure, part of the larger Ring cycle, which tells the story of an incestuous romance between Siegmund and his sister Sieglinde, who have a son named Siegfried. In this story, Wotan (Odin) breaks Siegmund's sword Nothung with his spear, and Siegfried later reforges the broken sword. The story of Sigmund, beginning with the marriage of Signy to Siggeir and ending with Sigmund's vengeance on Siggeir, was retold in the novelette "Vengeance" by Arthur Gilchrist Brodeur, which appeared in the magazine Adventure, June 30, 1925. Brodeur was a professor at Berkeley and became well known for his scholarship on Beowulf and Norse sagas.