Кіріспе
1926 жылы Рекс Инграмның түсірген фильмі. Рекс Инграмның 1926 жылғы «Сиқыршы» фильмі – американдық үнсіз, фантастикалық қорқыныш жанрындағы фильм. Онда сиқыршының өмір жарату эксперименттері үшін бойжеткеннің қанын алуға жасаған тырашасы баяндалады. Фильм В. Сомерсет Моэмнің 1908 жылғы «Сиқыршы» романы негізінде Рекс Инграммен бейімделген. Алайда, Кларенс бұл туралы жазғаннан бері фильмнің әртүрлі нұсқалары табылды. Олардың кейбіреулері 1993 жылдан бері тәуелсіз кинофестивальдерде көрсетілді, сондай-ақ фильм Turner Classic Movies арнасында көрсетілді. 2011 жылға дейін Warner Brothers Archive Collection жинағында DVD форматында жарық көргенге дейін фильм коммерциялық тұрғыдан қолжетімді болған жоқ (88 минуттық нұсқасы).
the 1926 film directed by Rex Ingram
The Magician is a 1926 American silent fantasy horror film directed by Rex Ingram about a magician's efforts to acquire the blood of a maiden for his experiments to create life. It was adapted by Ingram from the 1908 novel The Magician by W. Somerset Maugham. However, since the time Clarens wrote this, various prints of the film have surfaced. Some have screened at independent movie festivals from 1993 onwards, and the film has also been shown on Turner Classic Movies. It remained commercially unavailable until being released on DVD in the Warner Brothers Archive Collection in 2011 (with a running time of 88 minutes).
Сюжет
Париждің Латын ауданында мүсінші Маргарет Даунси жұмыс істеп жатқан фаунаның үлкен мүсінінің жоғарғы бөлігі үзіліп, оған құлап түседі. Доктор Артур Бурдонның сәтті операциясынан кейін оны сал ауруынан құтқарып, ол және Бурдон ғашық болады. Операцияны әртүрлі дәрігерлер және басқалар, соның ішінде гипнотизер, сиқыршы және медицина студенті Оливер Хаддо (Маугемнің шын өмірдегі оккультист Алистер Кроулиге негізделген романның кейіпкері) бақылайды. Кейіннен Арсенал кітапханасынан Хаддо адам өмірін құрудың сиқырлы формуласын іздегенін табады. Оның бір құралы - "Қыздың жүрек қаны". Ол кітаптың бетін алып, оны іздеп жүрген Маргареттің ағасы және қамқоршысы доктор Порхоетке береді. Маргарет, Бурдон және доктор Порхоет Леон де Белфорттағы жәрмеңкеге барғанда, олар Маргаретке бірден ұнамайтын Хаддомен кездеседі. Доктор Порхоет жылан сиқыршыларының зиянсыз жыландарды қолданатынын мәлімдегенде, Хаддо оны жоққа шығарады және өлімге әкелетін мүйізді жыланның өзін шағып алуына жол беріп, өз күшін көрсетеді. Содан кейін ол сиқырлы түрде жараны жоғалтып алады. Порхоет тасталған жылан жас әйел орындаушыны соққылағанға дейін сенбеді. Бёрдон оны шұғыл түрде ауруханаға апаруға тиіс. Кейіннен Хаддо шақырусыз Маргаретке келеді. Ол оны гипноз арқылы мүсінге назар аударуды айтады. Ол үлкен оргияға төрағалық ету үшін өмірге келген сияқты. Бердонмен үйлену тойына екі күн қалғанда Маргарет Хаддодан келесі күні таңертең онымен кездесуді сұрайтын хат алады. Ол шақыруға қарсылық көрсетуге тырысады, бірақ сәтсіз. Той күні Бурдон Маргареттің орнына Хаддоға үйленгенін біледі, бірақ Порхоет бұл оның немере қызының еркіне қарсы екеніне сенімді және Бурдон оларды іздеуге тырысады. Бёрдон ақырында Монте-Карлодағы казинода жұппен кездеседі. Ол Порхоетпен бірге Гаддо жоқ кезде Маргаретті босатып алады. Порхоет оны сауығып келуі үшін санаторийге орналастырады. Алайда, Хаддо оны тауып, мұнарадағы зертханасына алып кетеді. Хэддо Маргаретке пышақ салады, бірақ Бурдон кіріп келеді. Бірде қатты күрес болғаннан кейін, Хаддо үлкен отқа түсіп, қаза табады. Маргарет трансінен шығып, шынайы махаббатына қосылады. Порхоет формуласы бар парақшаны тауып, оны өртеп, зертхананы өртеп жібереді.
Өндіріс
Карлос Кларенстің айтуынша, "Францияда Metro үшін жасалған, барлық араласудан алыс, "Сиқыршы" фильмі шыққаннан кейін, көбінесе жаман дәмділік деп сынға ұшырап, фильмнің тағдырын шешкен жағымсыз пікірлерге тоналды. Бүгінде қолжетімді фотосуреттерде Инграм өзінің сурет салу шеберлігінің биігінде көрінеді". Пауль Вегенердің "Сиқыршы" фильміндегі әріптестері онымен жұмыс істеудің қиын екенін айтты. Оның жеке макияж суретшісі болған, оны ең кішкентай нәрсе үшін айқайлап сөккен. Майкл Пауэлл Вегенердің актерлік шеберлігіне риза болмады, оның "сиқырлы күштерін көрсету үшін жалғыз тәсілі – үлкен көзін одан да кең ашу еді, осылай ол бұқа бақа сияқты қорқынышпен көрінетін". Кейбір кинотарихшылар Рекс Инграмның түсірілім барысында "Сиқыршыға" деген қызығушылығын жоғалтқанын және өзіне қызық емес сахналарды басқаларға тапсырғанын күдіктенеді. Осы себепті фильмнің титрлерінде оның есімі "Рекс Инграмның бақылауымен" деп көрсетілген. Генри Лакман "Саббат" сахнасын өзі режиссерлік еткенін мәлімдеді, ал Пауэлл оның естеліктерінде бұл мәлімдемені растайды. <! - деп жазыңыз. (Бұл өте ұзын цитата, ол басқа, маңызды мәселеге қолданылмайды және мұнда проблемалық элементтер бар. Фильм атауларының сілтемелері түпнұсқа мәтінде осылай болмауы керек, сондықтан бұл цитатаның дәлдігіне сенімді емеспін. Оны интернеттен тексеруге мүмкіндік болмады. Оны осы жерде қалдырамын, егер біреу оның қысқартылған нұсқасын қолдана алса, бірақ қазіргі күйінде мақалада орын алуы тиіс емес. The Aurum Film Encyclopedia: Horror былай дейді: "Оның оккульттік зұлымдыққа деген көзқарасы, мысалы, Эдвард Г. Ульмердің "Қара мысық" (1934) фильмімен салыстырғанда ескірген, бірақ Инграм фильмге әкелген қараңғы германдық атмосферамен толық сәйкес келеді, әсіресе Вегенерді – "Голем: ол қалай дүниеге келді" (1920) фильмінің режиссері және жұлдызын – ақылсыз сиқыршы Оливер Хаддо рөлінде тартып алу арқылы. Оның гомункулусын жасау үшін таза қыздың жүрек қаны қажет, ал сөзсіз жәрмеңкеде (Др. Калигари кабинеті (Das Cabinet des Dr Caligari, 1919) фильмінен еске түсіретіндей) ол Терриге кездеседі және оның үйлену тойының алдында оны ұрлайды. Бір жағынан, фильм – кейіпкер әйел операциялық үстелге байланады, сиқыршы дайындық жұмыстарын аяқтайды, батыр (Петрович) өлімге дейін күресуге келеді, ашулы халық соғысқа шығады және зертхана мен қамал дәстүрлі тозаққа айналады – деген сахналық көріністердің тізбегі ғана. Бірақ Инграм – көрнекті визуалды стилист еді, фильм – электр қуаттанған суреттердің жиынтығы. Ең таң қалдыратыны – Вегенердің Терриді гипноздайтын және зертхана еденінің астындағы отты пеш оның тозақта екенін білдіретін жарқын жарықпен суреттелген сахна. Ол өзін галлюцинациялық баканалға таптайды, онда Панның мүсінінен тірілген (және американдық биші Стовиттс ойнаған) бір адам оны құштарлықпен сүйіп, эротикалық қызығушылық тудырады, мүмкін, фильм Голливудтан алыс Ниццадағы Викторина студиясында түсірілгендіктен. Лабораториялық декорациялар мен қимылдар Джеймс Уэйлдің "Франкенштейн" (1931) фильміне идея берген болуы мүмкін. Мұнда декоратордың көмекшісі Майкл Пауэлл болды". Театр тарихшылары үшін "Сиқыршы" – актер Фирмин Гемиердің (1869-1933) доктор Порхое рөліндегі кинодағы сирек бейнесін ұсынады. Жастық шағында Гемиер 1880 және 1890 жылдары Париждегі ең маңызды және ықпалды авангардтық театр компанияларының бірі болды, Андре Антуанның Театр Либре және Орелиен Лугане Поның Театр де Л'Овр үшін жұмыс істеді. Соңғысы үшін ол Альфред Джарридің атақты "Ubu roi" (1896) пьесасының түпнұсқалық қойылымында Père Ubu рөлін ойнады. 1906 жылы Антуан ұлттық Театр де Льодеонның көркемдік директоры болғанда, ол Гемиерге өзінің бұрынғы операциясы – Антуан театрының көркемдік басшылығын тапсырды. Гемиер сегіз фильмде ғана ойнады, ал "Сиқыршыдағы" оның қысқаша бейнесі қазіргі көрермендерге осы көрнекті модернист театр жұлдызының қандай болғанын көрсетеді.
Қабылдау
Motion Picture News-тің Лоренс Рид фильмді "ерекше, фантастикалық, жеткілікті деңгейдегі күдік тудыратын және дірілдетуші" деп бағалап жазды. Ол қалай қабылданылса да (әдетте, бұл фильм кассада үлкен табыс әкелмейді), ешкім оны маңызсыз деп есептемейді. Фильмнің атмосферасы тамаша, ерекше декорациялары бар және актерлар құрамы халықаралық деңгейде сапалы ойнаған. The New York Times газетінің Мордаунт Холл актерлерге ризашылық білдіріп, Элис Терриді "әдемі және бейжай", Иван Петровичті "шынайы жанашыр және қабілетті", ал Пол Вегенерді "жақсы макияжбен" "тыйым салынғандай" ойнағанын жазды. Керісінше, Variety журналының Fred Вегенердің актерлігіне әсерленсе де, фильмді "өте баяу, көңілді қылықтары жоқ, тек бір ғана қызықты сәт бар" деп сынады. Сол сияқты, Cleveland Plain Dealer фильмді "қиын, ықпалсыз оқиға, бірақ күдік пен қызығушылықтан мүлдем құрғас емес" деп сипаттап, "Инграм ешқашан ақымақтыққа бой алдырмайды, бірақ соңғы кезде абайсыздыққа ұшырайды" деп қосты.
Саундтректер
Бейсөз фильмдерге музыка жазған композитор Роберт Израиль бұл фильмнің Turner Classic Movies жаңадан шығарылған нұсқасы үшін әуен жазды.