Кіріспе
Шотландия шіркеуінің пасторы, теолог Роберт Роллок (шамамен 1558 жыл немесе 9 ақпан 1599 ж.) – шотландтық ғалым және Шотландия шіркеуінің пасторы, сондай-ақ Эдинбург университетінің алғашқы регенті және алғашқы ректоры. Ақсүйек отбасында дүниеге келген ол Санкт-Эндрюс университетінде білім алғанда өзін ерекше көзге түсірді, нәтижесінде 1583 жылы Эдинбургте жаңадан құрылған колледждің регенті, ал 1586 жылы оның алғашқы ректоры болып тағайындалды. Колледж өскеннен кейін және басқа регенттер тағайындалғаннан соң Роллокқа күнделікті оқытуды жүргізудің қажеті болмады және ол университеттің алғашқы Теология профессоры атанды. Академиялық міндеттерімен қатар, ол 1599 жылы қайтыс болғанға дейін пастор қызметін атқарды және түрлі шіркеу қызметтерінде болды. Роллок замандастары тарапынан жақсы білімді ғалым, Киелі кітапты зерттеуші және тиімді ректор ретінде танылды.
Robert Rollock (c. 15558 or 9 February 1599) was Scottish academic and minister in the Church of Scotland, and the first regent and first principal of the University of Edinburgh. Born into a noble family, he distinguished himself during his education at the University of St Andrews, which led to him being appointed regent of the newly created college in Edinburgh in 1583, and its first principal in 1586. After the college had grown and other regents had been appointed, Rollock no longer had to perform everyday teaching, and he became the university's first Professor of Theology. In parallel to his academic duties, he acted as a minister and served in various church functions until his death in 1599. Rollock was acknowledged by his contemporaries as a prolific academic and Biblical scholar, and effective principal.
Ерте өмір және білім
Роллок 1555 жылы Стирлингке жақын Повис жерінің иегері Дэвид Роллок пен оның әйелі Мариота Ливингстонның ұлы болып дүниеге келді. Ол кем дегенде алты баланың бірі еді, ал Геркулес Роллок оның үлкен ағасы болды. Ол алғашқы білімін Джордж Бьюкененнің немере інісі Томас Бьюкененнен Стирлинг мектебінде алды. Роллок 1574 жылы Сент-Эндрюс университетінің Санкт-Сальватор колледжіне түсіп, 1576 жылы бакалавр, ал 1577 жылы магистр дәрежесін алды. Бітірген соң, ол Джеймс Мелвилл басшылығымен Санкт-Мэри колледжінде (Сент-Эндрюсте) теология, еврей тілі және Киелі кітаптар филологиясын оқумен қатар Санкт-Сальватор колледжінде сабақ берді. Келесі жылдары Роллок ұстаз ретінде де, студенттеріне сіңірген діни нанымымен де бүкіл елде танымал болды. Алғашында Таунс колледжі (Town's College) деп аталған оқу 1583 жылдың қазан айында басталуы тиіс еді, бірақ сол жылдың қыркүйек айында қалалық кеңес әлі де регент іздестіріп жатқан болатын. Джон Нокстің ізбасары, Эдинбургтегі Сент-Джайлс шіркеуінің пасторы Джеймс Лоусон Роллокты осы лауазымға ұсынды, ал қала оған лауазымды ұсыну үшін Сент-Эндрюске делегация жіберді. Роллок өмірінің соңында шіркеу мен мемлекеттің "бір-біріне көмектесуі, [ ] және қажетсіз соғыстардың туындауына жол бермеуі" – осының басты мақсаты екенін айтты. 1596 жылы Роллок Эдинбург қаласының сегіз пасторлық міндетінің бірін қабылдап, қауымын басқарды. Оның патша саясатына деген ықыласы патшалық партияның 1597 жылғы мамыр айында Дундиде өткен Бас Ассамблеяда Роллокты модератор етіп сайлауына себеп болды. 1598 жылы ол Жоғарғы Толбуттың (Tolbooth) пасторы болды – бұл, басымен, Сент-Джайлс шіркеуінің батыс бөлігі болды, және сол жылдың 18 сәуірінде ол Магдалена шіркеуіне қабылданды, кейін Greyfriars Kirk деп аталды.
Өлім және мұра
Роллок өмірі бойы жиі ауырып, шаршағандықтан 8 ақпан 1599 жылы Эдинбургте 44 жасында қайтыс болды. Өлім төсегінде Роллок университеттен рухани білім беру ошағы ретінде қала беруін тіледі, сондай-ақ заң және медицина профессорларын тағайындауға қарсы екенін айтты.
Шығармалары
Роллок студенттерін Жазбаларды оқығанда Рамистік логика мен талдауды қолдануға шақырды және ол өзінің жарияланған еңбектерінде дәл осы әдісті қолданды. Роллоктың негізгі еңбектері: Эфестіктерге арналған хатқа түсіндірме, Эдинбург, 1590; Женева, 1593. Даниял пайғамбар кітабына түсіндірме, Эдинбург, 1591; Сент-Эндрюс, 1594. Римдіктерге арналған хатқа талдау, Эдинбург, 1594. Құдай туралы келісім және құдайлық қасиеттер туралы сұрақтар мен жауаптар, Эдинбург, 1596. "Трактат де эффикаци вокатионе", Эдинбург, 1597. Екі тессалоникалықтарға арналған хаттарға түсіндірме және Филемонға арналған хатқа талдау, Иоанн Пискатордың жазбаларымен, Эдинбург, 1598; Герборн, Гессен-Нассау, 1601; "Салоникалықтарға арналған бірінші және екінші хаттар туралы дәрістер" деген атпен аударылған, Эдинбург, 1606. Пауылдың хаттарының бірнеше жерлеріне арналған уағыздар, Эдинбург, 1599. Иоанн Евангелиясына түсіндірме, сондай-ақ төрт Евангелиядан алынған өлім, тірілу және Құдайдың көтерілуі туралы үйлесім, Женева, 1599; Эдинбург, 1599. Таңдалған псалмдарға түсіндірме, Женева, 1598, 1599; "Дәуіттің таңдалған псалмдарының түсіндірмесі" деп аударылған, Эдинбург, 1600. Коринфтіктерге арналған хаттарға түсіндірме, Герборн, Гессен-Нассау, 1600. Колоссайлықтарға арналған хатқа түсіндірме, Эдинбург, 1600; Женева, 1602. Ғалатиялықтарға арналған хатқа логикалық талдау, Эдинбург, 1602; Женева, 1603. Құдайдың қамқорлығы туралы қысқа трактат және шіркеуден қуу туралы трактат, Женева, 1602; Лондон, 1604. "Құдайдың тиімді шақыруы туралы трактат", Х. Холландтың аудармасы, Лондон, 1603. Еврейлерге арналған хатқа түсіндірме, Эдинбург, 1605. Азап шегу тарихы туралы дәрістер, Эдинбург, 1616. Мәсіх орнатқан және Киелі жазбалар мен ақыл-сана растаған епископтық үкімет, Лондон, 1641. Оның өлімінен кейін көп ұзамай он бір уағыз (Пауылдың хаттарының бірнеше жерлеріне арналған уағыздар, 1599) оның шәкірттері жазған жазбалардан жарық көрді. Ролоктың таңдалған шығармалары Уильям Ганн, Д. Д. редакциялаған, Чартеристің латын тіліндегі өмірі және оған жазбаларымен, Вудроу қоғамы басып шығарған, Эдинбург, 1844–49.
Commentarius in Epistolam ad Ephesios, Edinburgh, 1590; Geneva, 1593. Commentarius in Librum Danielis Prophetæ, Edinburgh, 1591; St. Andrews, 1594. Analysis Epistolæ ad Romanos, Edinburgh, 1594. Quæstiones et Responsiones aliquot de Fœdere Dei et de Sacramentis, Edinburgh, 1596. Tractatus de Efficaci Vocatione, Edinburgh, 1597. Commentarius in utramque Epistolam ad Thessalonicenses, et Analysis in Epistolam ad Philemonem, cum Notis Joan. Piscatoris, Edinburgh, 1598; Herborn, in Hesse Nassau, 1601; translated under the title 'Lectures upon the First and Second Epistles to the Thessalonians,' Edinburgh, 1606. Certaine Sermons upon several places of the Epistles of Paul, Edinburgh, 1599. Commentarius in Joannis Evangelium, una cum Harmonia ex iv Evangelistis in Mortem, Resurrectionem, et Ascensionem Dei, Geneva, 1599; Edinburgh, 1599. Commentarius in selectos aliquot Psalmos, Geneva, 1598, 1599; translated as 'An Exposition of some select Psalms of David,' Edinburgh, 1600. Commentarius in Epistolas ad Corinthios, Herborn, in Hesse Nassau, 1600. Commentarius in Epistolam ad Colossenses, Edinburgh, 1600; Geneva, 1602. Analysis Logica in Epistolam ad Galatas, Edinburgh, 1602; Geneva, 1603. Tractatus brevis de Providentia Dei, et Tractatus de Excommunicatione, Geneva, 1602; London, 1604. A Treatise of Gods Effectual Calling, translated by H. Holland, London, 1603. Commentarius in Epistolam ad Hebræos, Edinburgh, 1605. Lectures upon the History of the Passion, Edinburgh, 1616. Episcopal Government instituted by Christ, and confirmed by Scripture and Reason, London, 1641. Soon after his death eleven sermons (Certaine Sermons upon Several Places of the Epistles of Paul, 1599) were published from notes taken by his students. Selected Works of Rollock, edited by William Gunn, D. D., with the Latin life by Charteris, and notes to it, was printed by the Wodrow Society, Edinburgh, 1844–49.